Vi phạm vệ sinh, an toàn thực phẩm không còn nhỏ lẻ, len lỏi cả vào trường học
Thời gian qua, tình trạng vi phạm vệ sinh, an toàn thực phẩm tiếp tục diễn biến phức tạp, các cơ quan chức năng đã phanh phui và xử lý nhiều vụ việc nghiêm trọng.
Lực lượng Quản lý thị trường Hà Tĩnh tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động thương mại phục vụ du lịch. Ảnh: DIỆU LINH
Đại biểu Quốc hội Hoàng Quốc Khánh (Phó trưởng đoàn chuyên trách, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Lai Châu) đánh giá: “Đáng lo ngại là các vi phạm không còn mang tính nhỏ lẻ, mà đã chuyển sang quy mô lớn, có tổ chức, liên quan đến cả các cơ sở, doanh nghiệp có tên tuổi. Nhiều lô hàng từ vài chục đến hàng trăm tấn thực phẩm không rõ xuất xứ, không rõ hạn sử dụng, không kiểm định đã bị phát hiện. Đặc biệt, vụ việc sử dụng hàng trăm tấn thịt lợn nhiễm (dịch bệnh - PV) để chế biến thực phẩm đã gióng lên hồi chuông cảnh báo”.
Đại biểu Quốc hội Lê Thị Thanh Lam (Phó trưởng đoàn chuyên trách, Đoàn Đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ) có chung nhận định khi cho rằng tình trạng thực phẩm bẩn, kém chất lượng vẫn là vấn đề lo ngại, tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân, nhất là bữa ăn hằng ngày và bữa ăn học đường.
Đại biểu Lê Thị Thanh Lam dẫn con số thống kê: Chỉ riêng quý I-2026, cả nước đã ghi nhận 36 vụ ngộ độc thực phẩm. Đáng lo ngại hơn khi đã phát hiện vụ việc tuồn khoảng 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch bệnh ra thị trường, trong đó có cả bếp ăn tập thể, bếp ăn trường học.
“Điều đó cho thấy nguy cơ mất an toàn thực phẩm không chỉ dừng lại ở thị trường, mà đã len lỏi vào những nơi đáng lẽ ra phải được kiểm soát chặt chẽ nhất. Đây không chỉ là câu chuyện quản lý thị trường hay an toàn vệ sinh thực phẩm nói chung, mà còn là nỗi lo rất cụ thể trong mỗi gia đình, nhất là với những phụ huynh có con em học bán trú”, đại biểu Lê Thị Thanh Lam nói.
Cần có giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ, quyết liệt
Theo đại biểu Hoàng Quốc Khánh, nguyên nhân trực tiếp, mang tính chi phối của tình trạng vi phạm vệ sinh, an toàn thực phẩm là động cơ lợi nhuận. Một bộ phận cá nhân, tổ chức đã bất chấp pháp luật, coi nhẹ đạo đức kinh doanh, sẵn sàng đánh đổi sức khỏe của cộng đồng để thu lợi.
Bên cạnh đó, hệ thống pháp luật hiện hành dù đã tương đối đầy đủ nhưng còn một số quy định bộc lộ hạn chế, chưa theo kịp thực tiễn, nhất là trong bối cảnh kinh doanh trên thị trường mạng và chuỗi cung ứng phức tạp.
Đội Quản lý thị trường số 1, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Tuyên Quang đã tổ chức giám sát việc khắc phục hậu quả buộc tiêu hủy hơn 2,3 tấn hàng hóa là thực phẩm vi phạm. Ảnh: DIỆU LINH
Trên cơ sở đó, đại biểu Hoàng Quốc Khánh đề nghị Chính phủ khẩn trương rà soát, tổng kết việc thi hành Luật An toàn thực phẩm, sớm trình Quốc hội trong năm 2026. Trong thời gian chờ sửa luật cần tăng cường thanh tra, kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm hành vi vi phạm để bảo đảm tính răn đe.
Cùng với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giám sát, truy xuất nguồn gốc thực phẩm; tăng cường tuyên truyền hình thành văn hóa sản xuất, kinh doanh có trách nhiệm và tiêu dùng thông minh. Người dân cần được trang bị kiến thức và phát huy vai trò giám sát, tố giác tội phạm.
“Việc bảo đảm an toàn thực phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của nhân dân, nên cần có giải pháp mạnh mẽ, đồng bộ và quyết liệt hơn”, đại biểu Hoàng Quốc Khánh nói.
Còn đại biểu Lê Thị Thanh Lam thì cho rằng, hành vi đưa thực phẩm không bảo đảm an toàn vào trường học, bếp ăn bán trú cần có chế tài xử lý nghiêm khắc hơn, bởi đối tượng ảnh hưởng là trẻ em, tác động không chỉ trước mắt mà còn về lâu dài với sức khỏe và sự phát triển của trẻ nhỏ.
Từ đó, đại biểu Lê Thị Thanh Lam kiến nghị siết chặt trách nhiệm của đơn vị cung ứng, nhà trường, đơn vị tổ chức bếp ăn và cơ quan quản lý địa phương, bắt buộc công khai đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn để phụ huynh và xã hội cùng giám sát. Tăng cường hậu kiểm, kiểm tra đột xuất và truy xuất nguồn gốc để ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa, “không để những kẽ hở trong quản lý trở thành con đường để thực phẩm bẩn đi vào bữa ăn của từng gia đình và của học sinh”.
Tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm
Về vấn đề này, Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, thời gian qua, Đảng, Nhà nước và cả hệ thống chính trị cũng như toàn xã hội đã đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm liên quan tới an toàn thực phẩm. Chính phủ đã chỉ đạo các cấp, các ngành tập trung thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm về an toàn thực phẩm và xác định đây là việc làm “thường xuyên, liên tục, không ngừng”.
Cụ thể, Phó thủ tướng nêu dẫn chứng, hằng năm, các cấp đã kiểm tra hơn 300.000 cơ sở cung cấp thực phẩm, đã phát hiện và xử lý nhiều vi phạm. Bộ Công an đã có nhiều chuyên án từ cấp Trung ương tới cấp địa phương để phát hiện và xử lý nghiêm tội phạm liên quan tới an toàn thực phẩm.
“Chính phủ đang chỉ đạo Bộ Y tế hoàn thiện xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai vào tháng 10-2026. Đồng thời, Chính phủ đang chỉ đạo xây dựng đề án cơ quan quản lý thống nhất về an toàn thực phẩm”, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nói và giải thích thêm: Thời gian qua có nhiều bộ, ngành cùng có trách nhiệm tham gia bảo đảm an toàn thực phẩm, dẫn tới đôi lúc có khoảng trống, đồng thời cũng có sự chồng chéo, nên cần giao một cơ quan chủ trì thực hiện để bảo đảm hiệu quả.
Phó thủ tướng cho biết, Chính phủ cũng đang tiếp tục tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm sai phạm, đồng thời có giải pháp bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chính đáng nhưng bị ảnh hưởng bởi nạn thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng; chỉ đạo các cấp, các ngành tăng cường truyền thông tới người dân, doanh nghiệp cùng tham gia, cùng đấu tranh, phòng ngừa nạn thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng để bảo đảm sức khỏe cho nhân dân.
CHIẾN THẮNG