Kiến tạo chính sách từ tiếng nói Nhân dân

5 giờ trướcBài gốc

Hội nghị tiếp xúc cử tri tại xã Tam Anh, TP Đà Nẵng. Ảnh: Minh Sơn

"Nghe dân nói" phải đi liền với "giải quyết cho dân"

Kế hoạch số 60/KH-MTTQ-BTT ngày 21/4/2026 đã cụ thể hóa chủ trương này, đặt ra yêu cầu tổ chức "Tháng nghe dân nói" một cách thực chất, hiệu quả, tránh hình thức. Điều đó cũng đồng nghĩa với một đòi hỏi cao hơn: tiếng nói của người dân phải được lắng nghe đầy đủ, được tôn trọng và quan trọng nhất là phải được phản hồi, giải quyết kịp thời.

Trong bối cảnh phát triển nhanh và nhiều thách thức hiện nay, từ đô thị hóa, môi trường, an sinh xã hội đến cải cách hành chính,… không có kênh thông tin nào chân thực, phản ảnh thực tiễn sinh động của đời sống xã hội hơn ý kiến của Nhân dân. Vì vậy, "Tháng nghe dân nói" không chỉ là một hoạt động mang tính vận động, mà cần được xác lập như một cơ chế vận hành thực chất, có khả năng chuyển hóa ý kiến xã hội thành dữ liệu đầu vào quan trọng cho việc ban hành nghị quyết, chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

Mục đích của "Tháng nghe dân nói" đã được xác định rõ: phát huy dân chủ, bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân theo phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng"; kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng; củng cố niềm tin và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Tuy nhiên, điểm then chốt nằm ở cách thức triển khai. Thực tế cho thấy, không ít diễn đàn đối thoại trước đây vẫn còn mang tính hình thức: người dân phát biểu, cơ quan chức năng ghi nhận, nhưng quá trình xử lý sau đó thiếu phản hồi và giải thích cụ thể. Chính điều này khiến niềm tin bị ảnh hưởng, thậm chí làm giảm ý nghĩa của các hoạt động tiếp xúc, đối thoại. Do đó, "nghe dân nói" phải đi liền với "giải quyết cho dân". Mỗi ý kiến không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận, mà phải được phân loại, xử lý, phản hồi với thời hạn rõ ràng. Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật trong tổ chức thực hiện, mà là thước đo mức độ tôn trọng Nhân dân.

Một điểm tích cực của Kế hoạch 60 là việc đa dạng hóa hình thức tiếp nhận ý kiến. Bên cạnh các diễn đàn trực tiếp, người dân có thể phản ánh thông qua đơn thư, cổng thông tin Mặt trận số, đường dây nóng, các nhóm Zalo cộng đồng,… Điều này giúp mở rộng khả năng tiếp cận, đặc biệt với những người không có điều kiện tham gia trực tiếp. Tuy nhiên, việc mở rộng kênh nếu không đi kèm với cơ chế quản lý đồng bộ sẽ dẫn đến tình trạng phân tán, chồng chéo, thậm chí bỏ sót thông tin. Một ý kiến gửi qua nhiều kênh khác nhau có thể bị xử lý trùng lặp, trong khi một số ý kiến khác lại không được tiếp nhận đầy đủ. Vì vậy, vấn đề không chỉ là "nghe bằng nhiều cách", mà là "xử lý một cách thống nhất".

Kết nối dữ liệu ý kiến Nhân dân với xây dựng chính sách

Để "Tháng nghe dân nói" đi vào thực chất, cần thiết lập một hệ thống quản trị dữ liệu tập trung về ý kiến, kiến nghị của Nhân dân, kết nối từ cấp xã đến thành phố. Hệ thống này cần đảm bảo các chức năng cơ bản: tiếp nhận thông tin từ nhiều kênh; tự động phân loại theo lĩnh vực; chuyển giao đến đúng cơ quan có thẩm quyền; theo dõi tiến độ xử lý, đặc biệt là công khai trạng thái giải quyết để người dân giám sát. Không chỉ dừng ở vai trò quản lý, đây còn là nguồn dữ liệu quý giá giúp các cơ quan quản lý nhà nước xem xét hoạch định chính sách, nhận diện xu hướng, vấn đề nổi cộm trong xã hội,…có thể nói, khi chính sách được xây dựng dựa trên dữ liệu từ thực tiễn đời sống xã hội, tính khả thi, hiệu quả và tuổi thọ của nó sẽ cao hơn. Bên cạnh đó, một trong những điểm cốt lõi để tránh hình thức là phải có cơ chế phản hồi bắt buộc đối với mọi ý kiến của người dân. Mỗi kiến nghị cần được gắn với một thời hạn xử lý cụ thể, tùy theo tính chất và mức độ phức tạp.

Cùng với đó, cần xác định rõ trách nhiệm cá nhân, đặc biệt là người đứng đầu cơ quan liên quan. Việc công khai kết quả xử lý không chỉ giúp người dân nắm bắt thông tin, mà còn tạo áp lực tích cực để nâng cao trách nhiệm giải trình. Đáng chú ý, việc "đã xử lý" không nên chỉ dừng ở báo cáo hành chính, mà cần được kiểm chứng thông qua mức độ hài lòng của người dân, đây là thước đo thực chất nhất. Ngoài ra, cần nâng cao chất lượng đối thoại trực tiếp, tổ chức theo hướng đối thoại thực chất, không né tránh vấn đề. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền cần trực tiếp tham gia, lắng nghe và trả lời những vấn đề thuộc thẩm quyền. Việc đối thoại trực tiếp không chỉ giúp giải quyết nhanh các vấn đề cụ thể, mà còn thể hiện trách nhiệm và thái độ cầu thị của chính quyền. Đây là yếu tố quan trọng trong việc củng cố niềm tin xã hội. Bên cạnh đó, cần lựa chọn nội dung đối thoại có trọng tâm, tránh dàn trải. Có thể tổ chức theo chuyên đề để đi sâu vào từng lĩnh vực, dư luận đang quan tâm nhiều như: đất đai, quy hoạch, môi trường, an sinh xã hội,… nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức.

Một hạn chế lâu nay là ý kiến của người dân và cử tri chưa thực sự đi vào quy trình xây dựng chính sách. Để khắc phục điều này, cần xem xét quy định rõ: báo cáo tổng hợp ý kiến Nhân dân phải là tài liệu bắt buộc trong quá trình xây dựng chính sách, nghị quyết, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội,... Các cơ quan soạn thảo cần có trách nhiệm giải trình việc tiếp thu hoặc không tiếp thu từng nhóm ý kiến. Đồng thời, có thể lựa chọn một số vấn đề được người dân quan tâm nhiều để xây dựng chính sách. Khi người dân thấy ý kiến của mình được phản ánh trong các quyết sách cụ thể, niềm tin sẽ được củng cố, tạo nên sức mạnh đại đoàn kết và sự gắn bó bền chặt giữa Nhân dân với chính quyền.

Trong một nền quản trị hiện đại, việc lắng nghe Nhân dân cần được đặt ở vị trí trung tâm, người dân phải thực sự trở thành chủ thể tham gia và đồng hành cùng chính quyền trong quá trình kiến tạo phát triển. Hiệu quả của "Tháng nghe dân nói" không thể đo bằng quy mô tổ chức hay số lượng ý kiến tiếp nhận, mà phải được đánh giá bằng mức độ chuyển hóa các phản ánh, kiến nghị của Nhân dân thành chính sách cụ thể và giải pháp khả thi. Mỗi ý kiến được tiếp nhận một cách nghiêm túc, được tôn trọng và được xử lý đến cùng, qua đó tạo nền tảng vững chắc cho các định hướng phát triển đúng đắn và bền vững.

Minh Sơn

Nguồn CAĐN : https://cadn.com.vn/kien-tao-chinh-sach-tu-tieng-noi-nhan-dan-post340583.html