Ngày 10/4, Sở Tài chính, Viện Nghiên cứu phát triển thành phố, Trường Đại học Tài chính - Marketing phối hợp tổ chức hội thảo khoa học quốc gia “Đổi mới mô hình tăng trưởng, kiến tạo các động lực tăng trưởng đột phá để thành phố Huế tiến vào kỷ nguyên mới”. Tham dự hội thảo có TUV, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Mạnh cùng các chuyên gia, nhà khoa học đầu ngành.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Huế Nguyễn Văn Mạnh (giữa) chủ trì hội thảo
Đổi mới mô hình tăng trưởng
Sau hơn một năm vận hành theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Huế đang bước vào một giai đoạn có tính bản lề: Chuyển từ giai đoạn “thiết lập nền tảng” sang “tăng tốc phát triển”, từ kiện toàn tổ chức bộ máy sang kiến tạo các động lực tăng trưởng thực chất, hiệu quả và bền vững. Thực tiễn đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nhìn nhận lại mô hình tăng trưởng, đánh giá đúng và trúng các điểm nghẽn, đồng thời xác lập những động lực phát triển mới phù hợp với vị thế của một đô thị trực thuộc Trung ương, đặc biệt là đô thị di sản mang tính đặc thù, độc đáo của Việt Nam.
Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Mạnh cho rằng, thời gian qua, kinh tế thành phố đã đạt được nhiều kết quả tích cực, với tốc độ tăng trưởng GRDP duy trì ở mức khá, quy mô nền kinh tế mở rộng, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực. Tuy nhiên, mô hình tăng trưởng hiện nay vẫn còn phụ thuộc nhiều vào các yếu tố truyền thống; năng suất lao động và năng lực đổi mới sáng tạo còn hạn chế, phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, sức cạnh tranh chưa cao. Trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các mô hình dựa trên khai thác tài nguyên và lao động giá rẻ không còn phù hợp, đòi hỏi Huế phải chuyển hướng sang tăng trưởng dựa trên tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.
Do đó, mô hình tăng trưởng của thành phố cần được tái cấu trúc theo hướng tích hợp, đa trụ cột, trong đó các động lực phát triển gắn kết chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau. Chuyển đổi số và kinh tế số giữ vai trò nền tảng, nâng cao năng suất và hiệu quả quản trị; tăng trưởng xanh và kinh tế tuần hoàn trở thành lợi thế cạnh tranh đặc thù. Du lịch dịch vụ tiếp tục là ngành mũi nhọn nhưng hướng phát triển theo chiều sâu, nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng; đô thị phát triển hiện đại kết hợp bảo tồn bản sắc, hài hòa giữa đô thị di sản và đô thị thông minh. Đồng thời, nguồn nhân lực chất lượng cao cùng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt bảo đảm quá trình chuyển đổi thực chất và bền vững.
Kiến tạo các động lực
Theo PGS.TS Phạm Tiến Đạt, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài chính - Marketing, Huế đang đứng trước yêu cầu phát triển, duy trì tăng trưởng cao, ổn định nhưng phải nâng chất lượng tăng trưởng. Muốn làm được điều này, địa phương phải lấy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm một khâu đột phá chiến lược.
Theo đó, thành phố cần tạo điều kiện về cơ chế, thủ tục và môi trường đầu tư triển khai thí điểm cơ chế đào tạo đặt hàng cho một số nhóm nhân lực cấp thiết; xây dựng chính sách học bổng và quỹ thu hút nhân tài gắn với cam kết làm việc tại Huế. Để thu hút nhân lực chất lượng cao, địa phương cần tạo ra hệ sinh thái sống và làm việc chứ không chỉ là lời mời gọi mang tính biểu tượng. Thành phố phải có cơ chế ưu đãi và hỗ trợ để thu hút giảng viên, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nhân đồng hành với các trường đại học. Cơ chế này có thể bao gồm hỗ trợ thuê, mua nhà ở xã hội, điều kiện nghiên cứu, quỹ tài trợ đề tài ứng dụng, đặt hàng nghiên cứu và không gian làm việc sáng tạo...
Hoạt động sản xuất của doanh nghiệp đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của thành phố
Trên cơ sở phân tích thực trạng phát triển của thành phố Huế, GS.TS Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo, Đại học Kinh tế quốc dân nhận định, mô hình tăng trưởng hiện nay đang đối mặt với một nghịch lý mang tính cấu trúc. Mặc dù sở hữu những lợi thế nổi trội về di sản văn hóa và hệ sinh thái tự nhiên, song, Huế vẫn chưa chuyển hóa hiệu quả các lợi thế này thành động lực tăng trưởng bền vững do thiếu nền tảng công nghệ và cơ chế tích hợp giữa các chính sách phát triển. Điều này cho thấy yêu cầu phải chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo chiều rộng dựa vào khai thác tài nguyên và dịch vụ truyền thống sang mô hình tăng trưởng tích hợp.
Theo đó, mô hình được GS.TS Trần Thọ Đạt đề xuất dựa trên ba nguyên tắc cốt lõi: Chuyển đổi số và tăng trưởng xanh; phát triển kinh tế gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản; nâng cao vai trò của chính quyền địa phương, chuyển từ chức năng quản lý hành chính sang điều phối hệ sinh thái kinh tế - xã hội thông qua dữ liệu, thể chế và chính sách tích hợp.
Tại phiên thảo luận, các đại biểu cũng đề xuất nhiều giải pháp trọng tâm để Huế tăng trưởng bứt phá như đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên di sản, công nghệ; hoàn thiện thể chế, chính sách; nâng cấp hạ tầng chiến lược; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao… Ngoài ra, các đại biểu cũng nhấn mạnh trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng, cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm bởi tăng trưởng chỉ có thể được tạo ra thông qua hoạt động sản xuất, kinh doanh và thị trường. Do đó, các doanh nghiệp trên địa bàn cần chủ động đổi mới mô hình kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với đó, vai trò của cộng đồng dân cư cũng cần được phát huy mạnh mẽ. Khi cộng đồng trở thành chủ thể của quá trình phát triển sẽ thúc đẩy kinh tế tăng trưởng một cách bền vững.
Hoàng Loan