Kiến tạo Không gian phát triển mới, đột phá, bền vững cho Thủ đô

2 giờ trướcBài gốc

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội được phê duyệt là căn cứ để triển khai lập quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn, quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành trên địa bàn. Ảnh: Viết Thành

Ngày 19-5, UBND thành phố Hà Nội thông tin về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Với tầm nhìn dài hạn đến năm 2065 và xa hơn, quy hoạch định hình Hà Nội trở thành đô thị toàn cầu, xanh, thông minh, đa trung tâm, lấy con người làm trung tâm phát triển, đồng thời xác lập động lực tăng trưởng mới cho vùng và cả nước.

Hợp nhất quy hoạch - bước ngoặt trong tư duy phát triển Thủ đô

Trong nhiều năm qua, Hà Nội tồn tại song song hai hệ thống quy hoạch gồm Quy hoạch Thủ đô theo Luật Quy hoạch năm 2017 và Quy hoạch chung Thủ đô theo Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024. Thực tiễn này dẫn đến tình trạng chồng chéo, thiếu đồng bộ giữa chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và tổ chức không gian đô thị; đồng thời chưa giải quyết triệt để các vấn đề tồn tại, như: Ùn tắc giao thông, úng ngập, ô nhiễm môi trường và lãng phí nguồn lực đầu tư.

Trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra là xây dựng một Quy hoạch tổng thể Thủ đô có tầm nhìn dài hạn 100 năm, bảo đảm thống nhất, đồng bộ và mang tính đột phá, phù hợp mô hình chính quyền đô thị hai cấp, xu thế đô thị thông minh và liên kết vùng, quốc gia, quốc tế.

Theo nội dung quy hoạch vừa được UBND thành phố phê duyệt, phạm vi nghiên cứu bao trùm toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô với diện tích khoảng 3.359,84km², gồm 126 xã, phường. Quy mô dân số dự báo đến năm 2035 khoảng 14-15 triệu người; đến năm 2045 khoảng 15-16 triệu; đến năm 2065 khoảng 17-19 triệu người và tầm nhìn dài hạn không vượt quá 20 triệu người.

Định hướng không gian phát triển theo mô hình “đô thị nén - xanh”, trong đó đến năm 2045 đất xây dựng đô thị chiếm khoảng 45-50%, đến năm 2065 khoảng 55-60%. Phần còn lại được bảo vệ để duy trì hệ thống vành đai xanh, hành lang xanh và nêm xanh sinh thái. Quy hoạch xác lập thời hạn gồm 3 giai đoạn: Ngắn hạn đến năm 2035; trung hạn đến năm 2045; dài hạn đến năm 2065 và tầm nhìn chiến lược 100 năm.

Con người là trung tâm, sông Hồng là trục động lực

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội thể hiện tầm nhìn dài hạn để xây dựng và phát triển Hà Nội là thành phố kết nối toàn cầu, ngang tầm thủ đô các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới. Ảnh: Nguyễn Quang

Quy hoạch khẳng định quan điểm phát triển Thủ đô theo định hướng “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, lấy con người làm trung tâm, chủ thể và động lực của phát triển.

Không gian đô thị được tổ chức theo mô hình mở, “đa tầng - đa lớp - đa cực - đa trung tâm”, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Trong đó, sông Hồng được xác định là trục cảnh quan sinh thái - văn hóa - kinh tế trung tâm, đóng vai trò kết nối toàn bộ cấu trúc không gian Thủ đô.

Mục tiêu phát triển kinh tế đặt ra rất cao: Đến năm 2035, GRDP đạt khoảng 200 tỷ USD; đến năm 2045 đạt khoảng 640 tỷ USD; đến năm 2065 đạt khoảng 1.920 tỷ USD. Hà Nội hướng tới trở thành đô thị toàn cầu, có chất lượng sống và mức độ hạnh phúc cao.

Tầm nhìn đến 100 năm, Thủ đô phát triển thành thành phố toàn cầu “Văn hiến - thông minh - sáng tạo - sinh thái”, với cơ cấu kinh tế dựa trên công nghiệp văn hóa, du lịch, tài chính, logistics và nông nghiệp công nghệ cao.

Quy hoạch xác lập 11 nhóm giải pháp chiến lược nhằm tạo đột phá toàn diện cho Thủ đô. Trước hết, Hà Nội phát triển mô hình liên kết vùng theo cấu trúc “hạt nhân - vệ tinh”, trong đó Hà Nội là đô thị hạt nhân, kết nối với các địa phương trong vùng, như: Bắc Ninh, Hưng Yên, Thái Nguyên, Phú Thọ, Ninh Bình… thông qua hệ thống hạ tầng liên vùng, các vành đai, cao tốc và đường sắt đô thị.

Thứ hai, phát triển mạnh hệ thống đường sắt đô thị với tổng chiều dài dự kiến khoảng 1.153km, kết hợp mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), tạo ra các đô thị nén hiện đại, đồng thời tái phân bổ không gian xanh.

Thứ ba, hình thành các cực tăng trưởng mới như khu thương mại tự do gắn với đô thị sân bay phía Bắc và đô thị khoa học – công nghệ Hòa Lạc.

Thứ tư, áp dụng mô hình đô thị thông minh dựa trên AI và bản sao số, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.

Thứ năm, tái thiết đô thị toàn diện, tập trung vào khu trung tâm, phố cổ, phố cũ, Hồ Tây và các khu di sản, đồng thời mở rộng cải tạo ra các khu vực vành đai 1, 2, 3.

Thứ sáu, khai thác không gian ngầm và không gian đa tầng, đưa tỷ lệ ngầm hóa khu vực lõi đô thị lên trên 40%, đồng thời nghiên cứu phát triển kinh tế không gian tầm thấp.

Thứ bảy, phát triển trục cảnh quan sông Hồng trở thành “con đường di sản” và không gian sinh thái – văn hóa quốc tế.

Thứ tám, phát triển sân bay thứ hai vùng Thủ đô phía Nam, hình thành trung tâm logistics đa phương thức.

Thứ chín, cải thiện môi trường toàn diện, phục hồi các dòng sông nội đô và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Thứ mười, xác lập quỹ đất dự trữ chiến lược cho phát triển dài hạn.

Thứ mười một, tổ chức thực hiện quy hoạch bằng chương trình hành động cụ thể, gắn với cơ chế đặc thù và nguồn lực xã hội hóa.

Định hướng không gian và hạ tầng đồng bộ

Sông Hồng đoạn chảy qua Hà Nội nằm trong quy hoạch Đại lộ cảnh quan sông Hồng. Ảnh Phạm Hùng

Quy hoạch xác lập Hà Nội là trung tâm của Vùng đồng bằng sông Hồng và Vùng Thủ đô mở rộng, kết nối với các tỉnh lân cận: Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên… Không gian phát triển được tổ chức theo mô hình 9 cực tăng trưởng, 9 trung tâm lớn và 9 trục động lực, gắn với các hành lang kinh tế liên vùng và quốc tế.

Hạ tầng kinh tế - xã hội được phát triển đồng bộ trên 11 lĩnh vực gồm: Công nghiệp, dịch vụ, thương mại, du lịch, nông nghiệp, nhà ở, y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao và quốc phòng - an ninh. Hạ tầng kỹ thuật được tích hợp toàn diện từ giao thông đa phương thức, cấp thoát nước, năng lượng, viễn thông, môi trường đến xử lý chất thải và thích ứng biến đổi khí hậu.

Để bảo đảm việc triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được đồng bộ, hiệu quả và đúng tiến độ, các sở, ngành thành phố sẽ tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm sau.

Trước hết, về công tác công bố quy hoạch, Sở Quy hoạch - Kiến trúc được giao chủ trì tổ chức công bố theo đúng quy định hiện hành. Dự kiến hoạt động này sẽ được triển khai đồng thời với phương án tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư thành phố Hà Nội năm 2026, vào cuối tháng 6-2026.

Việc công bố quy hoạch sẽ được thực hiện bằng nhiều hình thức đa dạng, bảo đảm tính trực quan, sinh động và dễ tiếp cận đối với người dân, nhà đầu tư và các tổ chức liên quan. Trong đó, thành phố dự kiến tổ chức trưng bày, triển lãm tại Bảo tàng Hà Nội với các mô hình quy hoạch 4D, hệ thống hình ảnh minh họa và phim tư liệu liên quan đến định hướng phát triển Thủ đô. Đồng thời, thành phố sẽ xây dựng sa bàn quy hoạch để trưng bày lâu dài, phục vụ công tác nghiên cứu, giới thiệu và quảng bá quy hoạch.

Song song đó, Sở Quy hoạch - Kiến trúc có trách nhiệm hoàn thành việc xác nhận bản vẽ, hồ sơ quy hoạch và quy định quản lý theo đúng quy định pháp luật; đồng thời tổ chức bàn giao đầy đủ cho các cơ quan, đơn vị liên quan để lưu trữ và triển khai thực hiện. Thời hạn hoàn thành dự kiến trong tháng 7-2026.

Về công tác triển khai kế hoạch thực hiện quy hoạch, Sở Quy hoạch - Kiến trúc chủ trì, phối hợp với các sở, ngành thành phố xây dựng kế hoạch triển khai tổng thể, bảo đảm tính khả thi, đồng bộ giữa các lĩnh vực. Kế hoạch này dự kiến sẽ được báo cáo UBND thành phố Hà Nội xem xét, phê duyệt trong tháng 7-2026.

Cùng với đó, thành phố sẽ tổ chức triển khai nghiên cứu, lập, thẩm định và phê duyệt các quy hoạch cấp dưới nhằm cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô, bao gồm: Quy hoạch chung xã, quy hoạch phân khu đô thị, quy hoạch phân khu khu chức năng, quy hoạch chi tiết, thiết kế đô thị và các dự án đầu tư liên quan. Đây là bước quan trọng nhằm bảo đảm quy hoạch tổng thể được triển khai đồng bộ từ tầm nhìn chiến lược đến hiện thực hóa trong từng không gian phát triển cụ thể của Thủ đô.

Đình Hiệp

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/kien-tao-khong-gian-phat-trien-moi-dot-pha-ben-vung-cho-thu-do-750696.html