Kiến tạo môi trường tư tưởng tích cực trên không gian số

2 giờ trướcBài gốc

Kiểm tra, giám sát chặt chẽ, có trách nhiệm giải trình cụ thể

Công tác chính trị, tư tưởng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu trong công tác xây dựng Đảng, có vai trò “đi trước, mở đường”, quyết định thành công của sự nghiệp cách mạng. Trong suốt 96 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn coi công tác tư tưởng là vũ khí sắc bén để giáo dục, giác ngộ, tổ chức và lãnh đạo nhân dân thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị.

Bước vào kỷ nguyên mới, dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đất nước ta đứng trước những thời cơ và thách thức mới. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, đặc biệt là sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ số, đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, phương thức quản trị, phương thức tư duy và cả phương thức sinh hoạt của con người. Không gian số đã trở thành môi trường sống quan trọng của xã hội, nơi cán bộ, đảng viên và nhân dân tiếp cận thông tin, hình thành nhận thức và hành vi.

Toàn cảnh Hội thảo. Ảnh: Phạm Thắng

Quy định số 19-QĐ/TW ngày 8/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng đã xác lập khung pháp quy nội bộ Đảng cao nhất hiện nay về lĩnh vực này, đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ hiện đại, chuyển đổi số trong công tác chính trị, tư tưởng. Tuy nhiên, để cụ thể hóa toàn diện các định hướng của Đại hội XIV và Quy định 19 trong môi trường số, cần thiết phải có một Chiến lược tổng thể, dài hạn, có tầm nhìn đến năm 2045, là cơ sở để Ban Chấp hành Trung ương ban hành Nghị quyết chuyên đề về công tác tư tưởng trong kỷ nguyên số.

Thực hiện nhiệm vụ Bộ Chính trị giao, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đã khẩn trương, tích cực thực hiện Đề án “Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số”. Dự thảo đề cương chi tiết của Đề án bước đầu đã khái lược, định hình được các nội dung về: sự cần thiết xây dựng Chiến lược; các căn cứ chính trị, căn cứ pháp lý, căn cứ thực tiễn; đánh giá tình hình công tác tư tưởng và công tác tư tưởng trong bối cảnh chuyển đổi số thời gian qua; khái quát quá trình, kết quả đạt được, hạn chế, tồn tại, nguyên nhân; bài học kinh nghiệm; xác định quan điểm, mục tiêu, tầm nhìn, nhiệm vụ và giải pháp và lộ trình thực hiện; xác định nguồn lực bảo đảm, trách nhiệm cụ thể của các chủ thể, chế độ báo cáo, kiểm tra, đánh giá; kiến nghị, đề xuất với Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương.

Tại Hội thảo khoa học quốc gia “Chiến lược công tác tư tưởng của Đảng trong bối cảnh chuyển đổi số” được tổ chức chiều 5/5, các đại biểu cơ bản tán thành dự thảo Đề án đã nhấn mạnh một quan điểm rất quan trọng, đó là chuyển đổi số trong công tác tư tưởng phải đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, có quy chế, quy trình, phân công rõ ràng, có nguồn lực bảo đảm, có kiểm tra giám sát chặt chẽ, có trách nhiệm giải trình cụ thể của từng chủ thể.

Làm rõ cơ chế kết hợp giữa phát triển công nghệ và kiểm soát thông tin

Để nâng tầm Đề án thành một chiến lược có tính dẫn dắt dài hạn, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản Phạm Minh Tuấn đề nghị, cần làm rõ quan điểm chỉ đạo mang tính xuyên suốt là công tác tư tưởng hiện nay không thể chỉ dừng lại ở việc bổ sung yếu tố công nghệ và phương thức truyền thống mà cần tiếp cận những quá trình chuyển đổi toàn diện, bao gồm: tư duy, phương thức vận hành và cách thức tổ chức thực hiện. Điều này đòi hỏi phải chuyển mô hình truyền thông một chiều nặng về truyền đạt sang mô hình tương tác đa chiều, coi trọng đối thoại và phản hồi xã hội; đồng thời, chuyển từ thế bị động xử lý thông tin sang chủ động định hướng, dẫn dắt, kiến tạo môi trường tư tưởng tích cực trên không gian số.

Mặt khác, trong điều kiện hiện nay, năng lực nắm bắt, phân tích và dự báo dư luận xã hội cần được đặt trên cơ sở hệ thống dữ liệu lớn có khả năng cập nhật theo thời gian thực, kết hợp với công cụ phân tích hiện đại, trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ không thể tách rời yêu cầu bảo đảm an ninh an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và chủ quyền quốc gia. Do đó, cần làm rõ cơ chế kết hợp giữa phát triển công nghệ và kiểm soát thông tin.

Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản Phạm Minh Tuấn phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Đặc biệt, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản Phạm Minh Tuấn nhấn mạnh, cần chú ý đến yếu tố con người, chủ thể trung tâm công tác tư tưởng. Cần phát triển hệ sinh thái truyền thông theo hướng đồng bộ, chuyên nghiệp và có tính cạnh tranh về nội dung. Trong bối cảnh các nền tảng số chi phối mạnh mẽ quá trình lan tỏa thông tin, sự hiện diện chủ động của các định hướng trên không gian mạng là yếu tố tất yếu. Đồng thời, có cơ chế huy động, kết nối, phát huy vai trò của đội ngũ tri thức, nhà báo, người có ảnh hưởng nhằm tạo mạng lưới lan tỏa thông tin tích cực, góp phần củng cố niềm tin xã hội bền vững.

Nhấn mạnh đây không chỉ là sự thích ứng giữa công tác tư tưởng với chuyển đổi số mà phải là một quá trình tái cấu trúc toàn diện công tác tư tưởng trong điều kiện môi trường số, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng cho rằng, điều này đòi hỏi sự chuyển đổi đồng bộ cả từ tư duy, thể chế, công nghệ và nguồn nhân lực với mục tiêu không chỉ theo kịp mà phải dẫn dắt.

Cụ thể, cần làm rõ hơn thực trạng và vai trò của hạ tầng số trong an toàn thông tin như nền tảng của công tác tư tưởng trong môi trường số. Bởi, theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, công tác tư tưởng ngày càng phụ thuộc vào nền tảng công nghệ, do đó, năng lực làm chủ hạ tầng và bảo đảm an ninh thông tin không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn là vấn đề chiến lược; gắn trực tiếp với việc bảo vệ chủ quyền tư tưởng quốc gia trên không gian số.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

Tiếp cận dưới góc độ quốc tế, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho rằng, cần tăng cường nội dung về hợp tác quốc tế trong quản trị thông tin và không gian mạng. Theo đó, xác định rõ hợp tác quốc tế phải là một trụ cột quan trọng bao gồm: hợp tác song phương, đa phương; hợp tác với các nền tảng công nghệ lớn và tham gia xây dựng các chuẩn mực, quy tắc ứng xử trên không gian mạng.

Đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Phạm Thắng

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cũng đề nghị, Đề án phải nhấn mạnh hơn vai trò của công tác thông tin đối ngoại. “Trong đó, nhấn mạnh mục tiêu tạo đồng thuận không chỉ trong nước mà trong cả cộng đồng quốc tế và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Đồng thời, phát triển các sản phẩm truyền thông số, hướng tới đối tượng quốc tế, xây dựng các nền tảng phân tích dư luận quốc tế và nâng cao năng lực phản ứng chính sách trong môi trường thông tin toàn cầu”, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao nêu rõ.

Minh Trang

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/kien-tao-moi-truong-tu-tuong-tich-cuc-tren-khong-gian-so-10415862.html