Kiến tạo thể chế, hiện thực hóa Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm

14 giờ trướcBài gốc

Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước chủ trì cuộc làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội

Khắc phục điểm nghẽn, mở rộng không gian phát triển

Sáng 10/1, báo cáo tại cuộc làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm được xây dựng trên cơ sở hợp nhất Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô. Cách tiếp cận này nhằm khắc phục những hạn chế của các quy hoạch giai đoạn trước, đặc biệt là sự thiếu đồng bộ giữa phát triển Thủ đô với vùng liên kết xung quanh.

Trước đây, Quy hoạch chung Thủ đô gắn với Vùng Thủ đô tiếp giáp 10 tỉnh, thành. Sau sáp nhập, Hà Nội hiện tiếp giáp với 5 tỉnh và được xác định là hạt nhân vùng. Trên cơ sở đó, Quy hoạch tổng thể Thủ đô sẽ nghiên cứu mở rộng không gian tương tác với vùng Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc, cũng như vùng đô thị Hà Nội, tạo nền tảng cho phát triển liên kết vùng hiệu quả, bền vững.

Bên cạnh định hướng không gian vùng, quy hoạch phát triển Thủ đô phải tập trung xử lý các điểm nghẽn lớn, kéo dài nhiều năm của Hà Nội, đặc biệt là các vấn đề về hạ tầng giao thông, ngập úng, trật tự đô thị và ô nhiễm môi trường.

Về chống ngập úng, Quy hoạch tổng thể xác định xây dựng đồng bộ các công trình ngầm, giao thông ngầm kết hợp với hệ thống giao thông vành đai, hướng tâm và xuyên tâm. Hệ thống này được tích hợp với thu gom nước ngầm, bể ngầm chống ngập và các trạm bơm, đồng thời quy hoạch không gian ngầm đa năng theo mô hình TOD.

Quy hoạch cũng bổ sung các hồ điều hòa trữ nước, thoát nước, chống úng tại những khu vực có cốt nền thấp; xây dựng các trạm bơm công suất lớn; mở rộng một số đoạn, tuyến sông thuộc vành đai xanh, hành lang xanh, bãi sông.

Trong ngắn hạn, Thành phố tập trung hoàn thiện hệ thống hồ điều hòa, mạng lưới thoát nước và trạm bơm để thoát nước ra sông Hồng, sông Đáy, kết hợp rà soát, thay thế, nạo vét hệ thống thoát nước hiện có tại khu vực nội đô. Về lâu dài, Hà Nội sẽ xây dựng hệ thống bể chứa nước ngầm, hệ thống thoát nước ngầm dọc các trục hướng tâm và vành đai, kết nối với các hồ xây dựng mới tại khu vực ngoại thành như Chương Mỹ, Ứng Hòa, Thạch Thất, Quốc Oai.

Đối với bài toán ùn tắc giao thông, Quy hoạch tổng thể bổ sung các tuyến kết nối giao thông đường bộ và đường sắt liên vùng với các tỉnh xung quanh Hà Nội; phối hợp triển khai các dự án trọng điểm quốc gia như đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Hà Nội - Lạng Sơn. Đồng thời, bổ sung định hướng phát triển hệ thống đường sắt đô thị theo hướng tăng cường liên kết với các đô thị, tỉnh, thành lân cận.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng tại cuộc làm việc

Thành phố cũng nghiên cứu đường sắt đô thị ngầm từ Vành đai 3 trở vào nội đô, phát triển hệ thống TOD, bãi đỗ xe ngầm, không gian thương mại - dịch vụ nhằm tối ưu hóa sử dụng đất xung quanh các nhà ga. Cùng với đó là quy hoạch tăng cường mạng lưới giao thông liên khu vực theo cấu trúc ô bàn cờ, liên kết các khu đô thị mới và cũ, kết hợp cải tạo, tái thiết các ô phố cũ xuống cấp, khu ổ chuột để giảm tình trạng ách tắc cục bộ trong nội đô.

Quy hoạch cũng bổ sung các cầu lớn bắc qua sông Hồng nhằm mở rộng không gian phát triển đô thị; cải tạo, mở rộng các tuyến đường hiện hữu, các trục hướng tâm theo 9 trục động lực; rà soát quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Nội Bài; nghiên cứu đưa sân bay Gia Lâm, Hòa Lạc vào khai thác lưỡng dụng; dự trữ quỹ đất tại khu vực phía Nam (Ứng Hòa) để xây dựng sân bay thứ hai của Vùng Thủ đô.

Các giải pháp cấp bách giai đoạn 2026-2030 là xây dựng đồng bộ hệ thống trục Vành đai 1, 2,5, 4 và các trục hướng tâm như Xuân Mai - Tôn Thất Tùng, Quốc lộ 1A; tổ chức lại các nút giao thông, điểm đấu nối; kiểm soát phương tiện vào khu vực Vành đai 1, Vành đai 2 theo lộ trình, kết hợp ứng dụng camera AI.

Về môi trường, Thành phố sẽ rà soát quy hoạch xử lý chất thải rắn Thủ đô; đề xuất điều chỉnh địa điểm, quy mô và công nghệ xử lý; nghiên cứu quy hoạch dây chuyền xử lý rác thải, nước thải, phân loại rác tại nguồn; rà soát, bổ sung các khu xử lý nước thải đồng bộ với quy hoạch đô thị theo cấu trúc mới.

Đối với các hành lang xanh, vành đai xanh sông Đáy, Tích, Nhuệ, Tô Lịch…, quy hoạch đưa ra các giải pháp khơi thông dòng chảy, tuần hoàn làm sạch nước; xử lý việc xả thải trực tiếp thông qua hệ thống thu gom kết hợp đường, đê; bổ sung các hồ điều hòa lớn, công viên rừng, không gian thể thao, sinh thái dọc các con sông và hành lang xanh.

Hoàn thiện thể chế, kiến tạo động lực phát triển Thủ đô

Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn nhấn mạnh, giai đoạn tới là thời kỳ phát triển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, với yêu cầu rất cao về tốc độ tăng trưởng và các đột phá chiến lược theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết của Bộ Chính trị về khoa học - công nghệ, pháp luật, kinh tế tư nhân, năng lượng, cùng với nhiệm vụ xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn báo cáo tại cuộc làm việc

Trên cơ sở đó, Thành phố cần nghiên cứu, đề xuất sửa đổi Nghị quyết số 15-NQ/TW của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024, nhằm hoàn thiện thể chế đặc thù, vượt trội, ổn định, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với vị trí, vai trò và tính chất riêng có của Thủ đô; tạo lợi thế cạnh tranh khu vực và quốc tế; hình thành nền tảng chính trị, pháp lý vững chắc để giải quyết các điểm nghẽn, quản trị rủi ro, kiến tạo phát triển và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế “hai con số” trong kỷ nguyên mới.

Về quan điểm xây dựng và phát triển Thủ đô, Thành phố xác định ba quan điểm lớn. Thứ nhất, định vị Hà Nội là Thủ đô “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”, trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia; trung tâm lớn về kinh tế; dẫn đầu cả nước và vươn tầm khu vực, quốc tế về văn hóa, khoa học, giáo dục, y tế; trở thành Thủ đô kết nối toàn cầu. “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo” là giá trị cốt lõi, nguồn lực nội sinh cho phát triển.

Thứ hai, xây dựng quy hoạch tổng thể dài hạn với tầm nhìn 100 năm, gắn với thể chế đặc thù, vượt trội, đủ thẩm quyền và năng lực giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô và Vùng Thủ đô; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền tối đa, toàn diện, gắn với trách nhiệm theo phương châm “Hà Nội quyết - Hà Nội làm - Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Thứ ba, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị Thủ đô trong sạch, vững mạnh; đổi mới phương thức lãnh đạo với “4 trụ cột”: nêu gương, hành động, trách nhiệm, hiệu quả; thật sự tiêu biểu, mẫu mực về bản lĩnh chính trị, đạo đức và năng lực lãnh đạo.

Trên cơ sở các quan điểm đó, Nghị quyết xác định mục tiêu phát triển Thủ đô theo từng giai đoạn dài hạn đến sau năm 2065. Đồng thời, xác định năm định hướng chiến lược: phát triển đô thị đa tầng, đa cực, đa trung tâm; xây dựng Thủ đô “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”; hoàn thiện thể chế đặc thù, mô hình quản trị hiện đại; phát triển dựa trên mô hình tăng trưởng mới với văn hóa làm trung tâm, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là nền tảng; bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội, nâng cao vị thế và hình ảnh Thủ đô trong hội nhập quốc tế, trở thành “Thủ đô kết nối toàn cầu”. Dự thảo Nghị quyết nêu 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp bao trùm các lĩnh vực...

Các nội dung này được nghiên cứu để thể chế hóa đồng bộ trong dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, tạo nền tảng chính trị - pháp lý vững chắc cho việc triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô và phát triển Hà Nội bền vững trong tầm nhìn 100 năm.

Hồng Thái - Trần Long - Ảnh: Thanh Hải

Nguồn KTĐT : https://kinhtedothi.vn/kien-tao-the-che-hien-thuc-hoa-quy-hoach-thu-do-tam-nhin-100-nam.957360.html