Kinh nghiệm, giải pháp nâng cao chất lượng kháng nghị phúc thẩm án hình sự

5 giờ trướcBài gốc

Thời gian qua, toàn ngành Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai đã quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Chỉ thị số 08/CT-VKSTC ngày 06/4/2016 của Viện trưởng VKSND tối cao về tiếp tục tăng cường công tác kháng nghị án hình sự. Qua đó, công tác kháng nghị đã góp phần tích cực trong việc phát hiện, khắc phục các vi phạm pháp luật trong hoạt động xét xử, nâng cao chất lượng giải quyết các vụ án hình sự.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác kháng nghị, đặc biệt là kháng nghị phúc thẩm án hình sự, vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, thiếu sót. Cụ thể, vẫn còn những vi phạm của Tòa án chưa được Viện kiểm sát kịp thời phát hiện để thực hiện quyền kháng nghị; chất lượng kháng nghị của một số đơn vị chưa đáp ứng yêu cầu; còn xảy ra tình trạng bản án, quyết định của Tòa án bị cấp trên hủy, sửa nhưng không có kháng nghị của Viện kiểm sát.

Nguyên nhân của những tồn tại nêu trên xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có những bất cập trong quy định của pháp luật; việc nhận thức, áp dụng pháp luật giữa các cơ quan tiến hành tố tụng chưa thật sự thống nhất; nhiều vụ án có tính chất phức tạp, việc nghiên cứu, kiểm sát bản án, quyết định gặp khó khăn trong khi thời hạn kháng nghị phúc thẩm lại ngắn. Bên cạnh đó, công tác chỉ đạo, điều hành ở một số đơn vị chưa thật sự quyết liệt; năng lực, tinh thần trách nhiệm của một bộ phận công chức, Kiểm sát viên còn hạn chế; vẫn còn biểu hiện nể nang, e dè trong quan hệ phối hợp liên ngành.

Cán bộ KSV Phòng 7 - VKSND tỉnh Đồng Nai họp triển khai nghiệp vụ.

Trước thực trạng trên, nhằm nâng cao chất lượng kháng nghị phúc thẩm án hình sự, Phòng 7 đề xuất một số kinh nghiệm, giải pháp để VKSND hai cấp nghiên cứu, áp dụng, góp phần nâng cao hiệu quả công tác nghiệp vụ.

Theo đó, trước hết, lãnh đạo Viện kiểm sát các cấp cần tiếp tục tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành đối với hoạt động kháng nghị; thường xuyên quán triệt, phổ biến kịp thời các văn bản pháp luật mới, các chỉ thị, hướng dẫn của VKSND tối cao đến đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên. Đồng thời, chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, rèn luyện kỹ năng nghiệp vụ, nâng cao nhận thức đầy đủ, đúng đắn về quyền và trách nhiệm kháng nghị theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, cần xây dựng và thực hiện nghiêm các chỉ tiêu công tác kiểm sát do Quốc hội và Lãnh đạo VKSND tối cao giao; định kỳ hàng quý tổ chức đánh giá cụ thể kết quả thực hiện. Trên cơ sở đó, phát hiện, bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ Kiểm sát viên có năng lực, kinh nghiệm; có cơ chế động viên, khuyến khích kịp thời đối với những cá nhân tận tụy, trách nhiệm, có nhiều đóng góp. Đối với những đơn vị có tỷ lệ án bị hủy, sửa cao, cần có giải pháp bố trí, điều động, phân công cán bộ phù hợp nhằm nâng cao chất lượng công tác.

Đối với các vụ án khó khăn, phức tạp, Kiểm sát viên cần phát huy tinh thần chủ động, linh hoạt trong quá trình giải quyết; tăng cường trao đổi, thảo luận trong tập thể đơn vị để thống nhất quan điểm. Trường hợp còn có nhiều ý kiến khác nhau, cần chủ động phối hợp, trao đổi liên ngành; đối với vụ án đặc biệt phức tạp, không thể thống nhất quan điểm, kịp thời báo cáo, xin ý kiến thỉnh thị Viện kiểm sát cấp trên theo đúng Chỉ thị số 03/CT-VKSTC ngày 28/12/2017 và Quy định số 599/QĐ-VKSTC ngày 06/12/2019 của VKSND tối cao.

Công tác phối hợp liên ngành cũng cần được chú trọng. Viện kiểm sát các cấp cần tranh thủ sự quan tâm, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương; xây dựng và thực hiện hiệu quả quy chế phối hợp với Tòa án nhân dân cùng cấp trong việc chuyển giao hồ sơ, bản án, quyết định, cũng như trao đổi thông tin liên quan đến việc thụ lý, giải quyết đơn đề nghị kháng nghị phúc thẩm. Đối với những vụ án phức tạp, có nhiều quan điểm khác nhau, cần tăng cường trao đổi với Tòa án trước khi ban hành kháng nghị.

Ngoài ra, Viện kiểm sát các cấp cần lựa chọn kháng nghị đối với những bản án, quyết định có vi phạm nghiêm trọng, rõ ràng, bảo đảm tính thuyết phục cao; kiên quyết khắc phục tâm lý nể nang, ngại va chạm, không chạy theo số lượng mà chú trọng nâng cao chất lượng kháng nghị, nhất là kháng nghị phúc thẩm ngang cấp.

Toàn cảnh buổi trao đổi nghiệp vụ.

Đối với những trường hợp kháng nghị không được Tòa án chấp nhận, cần tổ chức đánh giá, phân tích nguyên nhân cụ thể; phân biệt rõ nguyên nhân do áp dụng pháp luật chưa chính xác với nguyên nhân do khác biệt trong nhận thức pháp luật giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Trường hợp vi phạm chưa đến mức cần thiết kháng nghị, cần kịp thời tổng hợp, ban hành kiến nghị yêu cầu Tòa án chấn chỉnh, khắc phục.

Viện kiểm sát các cấp phải thực hiện nghiêm việc kiểm sát 100% bản án, quyết định của Tòa án thuộc thẩm quyền; bảo đảm phát hiện kịp thời các vi phạm để ban hành kháng nghị, kiến nghị trong thời hạn luật định. Quá trình kiểm sát cần nghiên cứu, vận dụng hiệu quả Hướng dẫn số 34/HD-VKSTC ngày 29/11/2022 của VKSND tối cao về kỹ năng phát hiện vi phạm trong giải quyết vụ án hình sự.

Đặc biệt, mỗi Kiểm sát viên cần không ngừng tự học tập, rèn luyện, nâng cao trình độ nghiệp vụ; chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ, sử dụng sơ đồ tư duy trong nghiên cứu án nhằm rút ngắn thời gian, nâng cao chất lượng tham mưu, đề xuất kháng nghị.

Có thể khẳng định, công tác kháng nghị phúc thẩm án hình sự không chỉ là hoạt động nghiệp vụ thuần túy mà còn là thước đo bản lĩnh chính trị, trách nhiệm pháp lý và chất lượng đội ngũ Kiểm sát viên. Nâng cao chất lượng kháng nghị chính là góp phần xây dựng “hàng rào pháp lý” vững chắc, bảo đảm mọi phán quyết tư pháp đều được ban hành trên cơ sở thượng tôn pháp luật, không để xảy ra oan sai, không bỏ lọt tội phạm.

Phi Sơn - Thùy Linh

Nguồn BVPL : https://baovephapluat.vn/cai-cach-tu-phap/thuc-tien-kinh-nghiem/kinh-nghiem-giai-phap-nang-cao-chat-luong-khang-nghi-phuc-tham-an-hinh-su-192588.html