Ấn Độ đã vươn lên thành nền kinh tế lớn thứ năm thế giới, với quy mô hơn 4 nghìn tỷ USD, đồng thời giữ vững đà tăng trưởng và gia tăng sức chống chịu trước các cú sốc bên ngoài nhờ chính sách ổn định, thúc đẩy bởi cải cách sâu rộng và nâng đỡ bởi sức cầu nội địa cùng lợi thế dân số.
Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) Sanjay Malhotra nhận định nền kinh tế Ấn Độ vẫn vững vàng, duy trì khả năng chống chịu đáng kể trong bối cảnh toàn cầu đầy bất ổn. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và ứng phó hiệu quả với các cú sốc trong tương lai, New Delhi cần đẩy nhanh quá trình phát triển theo chiều sâu, đồng thời nâng cấp thị trường tài chính “đủ trưởng thành” để chống chọi rủi ro toàn cầu.
Giữ vững nền tảng trước các “cú sốc”
Phát biểu tại Hội nghị thường niên Thị trường trái phiếu, tiền tệ và phái sinh Ấn Độ (FIMMDA-PDAI) lần thứ 25 tại Amsterdam, Hà Lan (từ ngày 30/4-3/5), Thống đốc RBI thẳng thắn chỉ ra những rủi ro gia tăng trong môi trường kinh tế thế giới, trong đó nổi bật là xu hướng phân mảnh địa kinh tế. Quá trình này, xuất phát từ việc gia tăng thuế quan, các rào cản thương mại và chính sách công nghiệp mang tính bảo hộ, đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng và dòng chảy tài chính quốc tế.
Thống đốc RBI cảnh báo, chính sự phân mảnh này có thể ảnh hưởng đến sự lưu chuyển tự do của dòng vốn và dẫn đến sự phân mảnh của các dòng chảy tài chính. Đồng thời, căng thẳng địa chính trị leo thang tiếp tục làm trầm trọng thêm những thách thức hiện hữu, khi chi tiêu quốc phòng gia tăng gây áp lực lên tài khóa dài hạn của nhiều nền kinh tế lớn.
Trong bối cảnh toàn cầu bất ổn và bất định, kinh tế Ấn Độ vẫn cho thấy một nền tảng ổn định. Khu vực đối ngoại duy trì khả năng chống chịu tốt, với dự trữ ngoại hối đủ để trang trải khoảng 11 tháng nhập khẩu, trong khi thâm hụt tài khoản vãng lai vẫn trong tầm kiểm soát. Dù giá năng lượng cao vẫn là yếu tố có nhiều rủi ro, nhưng phần nào được bù đắp nhờ các thỏa thuận thương mại mới.
Dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) tiếp tục là điểm sáng, với sự gia tăng mạnh của các dự án mới, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính và công nghệ, qua đó góp phần củng cố vị thế của Ấn Độ trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Ở trong nước, tăng trưởng kinh tế duy trì đà tích cực nhờ tiêu dùng cá nhân mạnh mẽ và đầu tư công được đẩy mạnh. Các ước tính chính thức cho thấy, GDP của Ấn Độ có thể tăng trưởng 7,6% trong năm tài khóa 2025-2026 và dự kiến đạt 6,9% trong năm 2026-2027.
Nhiều tổ chức quốc tế cũng đưa ra dự báo tích cực: Ngân hàng Thế giới (WB) dự báo tăng trưởng kinh tế Ấn Độ đạt 6,6% trong năm tài khóa 2026-2027; Goldman Sachs ước tính mức 6,9%; trong khi Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo, khoảng 6,5% cho giai đoạn 2026-2027.
Trong trung hạn, các tổ chức đa phương và giới phân tích vẫn giữ quan điểm lạc quan về triển vọng của Ấn Độ, dự báo nước này sẽ tiếp tục là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới, vượt trội so với phần lớn các thị trường mới nổi.
Quốc gia này được cho là đang cạnh tranh quyết liệt với Nhật Bản để vươn lên vị trí nền kinh tế lớn thứ tư toàn cầu. Việc S&P nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia của Ấn Độ lên mức BBB- vào tháng 8/2025 cũng góp phần củng cố niềm tin của nhà đầu tư đối với triển vọng kinh tế.
Đứng trước cơ hội lịch sử
Báo cáo Giải mã nền kinh tế Ấn Độ 2026 do KPMG công bố tháng 4/2026 khẳng định, nền kinh tế hàng đầu Nam Á tiếp tục duy trì sự ổn định trong bối cảnh toàn cầu còn nhiều biến động, nhờ nền tảng ngành đa dạng, nhu cầu nội địa vững chắc và các cải cách chính sách đang được quyết liệt triển khai.
Theo báo cáo, môi trường kinh tế vĩ mô của Ấn Độ đang dần chuyển sang quỹ đạo tăng trưởng bền vững và dễ dự báo hơn, dưới sự điều hành chính sách thận trọng. Trong khi nhiều nền kinh tế lớn đối mặt với biến động do căng thẳng địa chính trị và bất ổn thương mại, quốc gia Nam Á này vẫn duy trì được hiệu suất tương đối ổn định. Dù tăng trưởng có thể thấp hơn so với năm trước, con số này vẫn vượt trội so với nhiều nền kinh tế lớn, phản ánh khả năng hấp thụ những cú sốc bên ngoài và củng cố các động lực tăng trưởng dài hạn.
Một báo cáo khác của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) chỉ ra rằng Ấn Độ đang bước vào một thời điểm bản lề, nơi các điều kiện nền tảng hội tụ đủ để tạo ra một bước nhảy vọt về chất trong mô hình tăng trưởng. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu phân mảnh và chuỗi cung ứng tái cấu trúc, một nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng khoảng 7–8% như Ấn Độ không chỉ là ngoại lệ mà còn là tín hiệu cho thấy dư địa nâng cấp vẫn còn rất lớn.
Điểm đáng chú ý không nằm ở tốc độ tăng trưởng, mà ở cấu trúc nền kinh tế. Kinh tế Ấn Độ đang chuyển dần từ mô hình dựa vào chi phí thấp sang mô hình dựa trên công nghệ và năng suất. Sự phát triển nhanh của cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số (DPI) đã tạo ra một nền tảng hiếm có: Vừa mở rộng tiếp cận dịch vụ, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Khi tận dụng tốt các công nghệ nền tảng như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và công nghệ 5G, nền tảng này có thể trở thành “bệ phóng” cho một chu kỳ tăng trưởng mới, sâu hơn và bền vững hơn.
Lợi thế của Ấn Độ không chỉ nằm ở quy mô dân số mà còn ở chất lượng nguồn lực trẻ và khả năng hấp thụ công nghệ.
Theo báo cáo của WEF, hơn một nửa dân số dưới 30 tuổi, cùng hệ sinh thái hơn 110 “kỳ lân”, khoảng 130.000 startup, đang tạo ra một động lực đổi mới nội sinh mà không nhiều nền kinh tế mới nổi có được. Dữ liệu - sản phẩm phụ của quy mô dân số lớn đang dần trở thành tài sản chiến lược, mở ra khả năng định hình các chuẩn mực toàn cầu về quản trị và khai thác dữ liệu.
Tất nhiên, cơ hội này không tự chuyển hóa thành tăng trưởng nếu thiếu những bước đi chính sách đủ mạnh. Trong bối cảnh cuộc đua giành vị thế thống trị trong các công nghệ tiên tiến ngày càng gay gắt, một trong những điểm nghẽn được chỉ ra là đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của Ấn Độ, hiện chỉ dưới 0,7% GDP, thấp hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu 1,8%.
Khoảng cách này đồng nghĩa với rủi ro tụt hậu nếu không được thu hẹp nhanh chóng, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như bán dẫn - mắt xích quyết định trong kỷ nguyên số. Việc chuyển dịch từ “Sản xuất tại Ấn Độ” sang “Sản xuất thông minh tại Ấn Độ” vì vậy không chỉ là khẩu hiệu, mà còn là yêu cầu mang tính cấu trúc. Điều này đòi hỏi kích hoạt đồng thời ba yếu tố: Đầu tư công nghệ, phát triển nhân lực chất lượng cao và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo kết luận của WEF, các sáng kiến như “Sứ mệnh bán dẫn Ấn Độ” hay “Sứ mệnh lượng tử quốc gia” cho thấy hướng đi đã rõ, vấn đề còn lại có lẽ là tốc độ. Triển vọng ở kịch bản tích cực, khi nội lực được kích hoạt đúng mức, Ấn Độ có đủ điều kiện tiến tới mục tiêu trở thành nền kinh tế 10 nghìn tỷ USD và trở thành một cực tăng trưởng trung tâm trong trật tự kinh tế mới.
Minh Anh