Kinh tế Mỹ: Nhiều bang kiện Tổng thống Trump về mức thuế quan mới; quy định xuất khẩu chip AI bị siết chặt; hệ thống cấp visa H-1B gặp thử thách lớn

10 giờ trướcBài gốc

Ngày 5/3, chính quyền của khoảng 20 bang tại Mỹ đã đồng loạt đệ đơn kiện các mức thuế nhập khẩu mới của Tổng thống Donald Trump. Đây là động thái pháp lý nhằm ngăn chặn nỗ lực của Nhà Trắng trong việc thay thế các sắc thuế dựa trên Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) vốn vừa bị Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố là bất hợp pháp.

Vụ kiện do Tổng chưởng lý các bang Oregon, Arizona, California và New York dẫn đầu, với sự tham gia của các bang Colorado, Connecticut, Delaware, Illinois, Maine, Maryland, Massachusetts, Michigan, Minnesota, Nevada, New Jersey, New Mexico, Bắc Carolina, Rhode Island, Vermont, Virginia, Washington, Wisconsin, cùng Thống đốc các bang Kentucky và Pennsylvania.

Các quan chức thuộc đảng Dân chủ cho rằng, Tổng thống Trump đã vượt thẩm quyền khi dự định áp mức thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa nhập khẩu từ các nước trên thế giới.

Tổng chưởng lý bang Oregon Dan Rayfield nhấn mạnh: “Trọng tâm lúc này nên là hoàn trả tiền cho người dân, chứ không phải tiếp tục áp đặt các mức thuế mới”.

Động thái này diễn ra chỉ một ngày sau khi Thẩm phán liên bang Richard Eaton ra phán quyết buộc Chính phủ Mỹ phải bắt đầu hoàn trả hơn 130 tỷ USD tiền thuế cho các doanh nghiệp đã đóng theo khuôn khổ cũ của ông Trump.

Trước đó, hơn 2.000 doanh nghiệp, bao gồm các tập đoàn lớn như Costco và FedEx, đã nộp đơn kiện yêu cầu hoàn trả các khoản thuế mà họ cho là trái quy định. Phán quyết này được kỳ vọng sẽ mang lại sự rõ ràng cho quy trình thu hồi chi phí vốn đang bế tắc và có thể kéo dài nhiều năm.

Đơn kiện mới của các bang lập luận rằng, Tổng thống Trump không thể sử dụng Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 như một sự thay thế cho các mức thuế đã bị bác bỏ. Theo quy định, Mục 122 chỉ được thiết kế cho các tình huống cụ thể và hạn chế để giải quyết thâm hụt thương mại trong tối đa 150 ngày, không phải để áp đặt thuế quy mô lớn. Việc lạm dụng điều khoản này được cho là sẽ làm gia tăng chi phí đối với các chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.

Bên cạnh đó, báo chí Mỹ đưa tin nước này đang thảo luận một khung pháp lý mới đối với hoạt động xuất khẩu chip trí tuệ nhân tạo (AI). Theo đó, Mỹ cân nhắc yêu cầu các nước phải cam kết đầu tư vào các trung tâm dữ liệu tại Mỹ hoặc đưa ra các đảm bảo an ninh cụ thể mới được phép nhập khẩu số lượng lớn dòng chip tiên tiến này.

Nếu được thông qua, đây sẽ là công cụ quan trọng giúp chính quyền của Tổng thống Trump thúc đẩy dòng vốn đầu tư nước ngoài vào trong nước, vốn được cho là một trong những ưu tiên hàng đầu của ông.

Động thái này đánh dấu sự thay đổi rõ rệt so với cách tiếp cận của Tổng thống Joe Biden tiền nhiệm.

Hiện Bộ Thương mại Mỹ xác nhận việc đang thảo luận các quy tắc mới, đồng thời khẳng định sẽ áp dụng mô hình hợp tác tương tự các thỏa thuận gần đây với Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Theo đó, Mỹ đã "bật đèn xanh" cho xuất khẩu chip sang các nước Trung Đông này sau khi họ đồng ý đầu tư vào hệ thống công nghệ của Mỹ.

Ngoài ra, Mỹ dự kiến thiết lập các cấp độ kiểm soát chi tiết dựa trên số lượng chip. Chẳng hạn như việc sản xuất/lắp ráp các chip nhỏ dưới 1.000 chip cũng có thể cần giấy phép. Các nhà xuất khẩu như Nvidia hay AMD phải chịu trách nhiệm giám sát. Bên mua buộc phải cài đặt phần mềm ngăn chặn việc kết nối các chip thành "cụm" lớn để tăng sức mạnh tính toán.

Trong khi đó, các công ty nước ngoài muốn mua tới 100.000 chip cần phải có giấy đảm bảo liên chính phủ. Với số lượng chip khoảng 200.000 chip, các quan chức kiểm soát xuất khẩu Mỹ có yêu cầu kiểm tra thực địa tại nước nhập khẩu.

Ông Saif Khan, cựu quan chức an ninh quốc gia nhận định, quy định này có thể giúp Mỹ ngăn chặn hiệu quả việc xuất khẩu chip sang Trung Quốc qua nước thứ ba và đảm bảo an ninh cho các siêu máy tính AI.

Sau khi chấm dứt cơ chế bốc thăm visa H-1B - loại visa phổ biến nhất dành cho các chuyên gia nước ngoài, Mỹ sẽ bắt đầu áp dụng quy định mới trong tháng này.

Lần đầu tiên, các công ty bảo lãnh thành công cho người nhập cư đến từ nước ngoài sẽ phải trả khoản phí 100.000 USD. Hệ thống cũng sẽ ưu tiên những người lao động có kinh nghiệm hơn và được trả lương cao hơn. Những quy định này được đánh giá là có khả năng gây bất lợi cho các công ty tư vấn công nghệ thông tin vốn đã giành được phần lớn số visa này trong những năm gần đây.

Đây là cải cách lớn nhất trong nhiều thập kỷ, và các nhà tuyển dụng, luật sư và công ty cung cấp nhân lực đang nghiên cứu cách để có cơ hội tốt nhất giành được một trong số 85.000 suất visa H-1B được cấp vào cuối tháng này. Năm ngoái, khoảng 1/3 số người nộp đơn đã thành công.

Ông Peter Bendor-Samuel, Chủ tịch điều hành của công ty nghiên cứu toàn cầu Everest Group cho rằng, đó sẽ là một thay đổi lớn. Các công ty cung cấp nhân lực có thể sẽ ngần ngại trước khoản phí 100.000 USD. Điều này sẽ giúp các nhà tuyển dụng trong lĩnh vực công nghệ và tài chính có khả năng chi trả khoản phí này sẽ có thêm suất.

Các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ, bao gồm Amazon, Google và Microsoft, nằm trong số các bên tuyển dụng sử dụng visa H-1B nhiều nhất, cùng với các công ty gia công phần mềm và tuyển dụng như Tata Consultancy Services, Infosys và Cognizant Technology Solutions.

Các công ty cung cấp nhân lực đã phát triển một thị trường ngách sinh lợi thông qua việc tuyển dụng lập trình viên và các chuyên gia công nghệ khác từ nước ngoài và bố trí họ làm việc cho các khách hàng Mỹ trong các lĩnh vực như tài chính và y tế.

Tuy nhiên, các công ty tuyển dụng đang bị giám sát chặt chẽ do bị cho là gây áp lực giảm lương hoặc làm giảm cơ hội cho người lao động Mỹ. Các công ty này cho biết, họ tuân thủ các quy định của Mỹ và sử dụng visa để tuyển dụng các vị trí chuyên môn.

Theo ông Rod Bourgeois, đối tác quản lý tại công ty dịch vụ công nghệ thông tin DeepDive Equity Research, ngay cả trước những thay đổi chính sách mới nhất, nhiều công ty tư vấn đã bắt đầu giảm sự phụ thuộc vào visa khi hệ thống nhập cư trở nên phức tạp và thiếu chắc chắn hơn. Ông cho rằng các công ty tuyển dụng này sẽ mở rộng việc bố trí nhân sự ở nước ngoài.

(tổng hợp)

Hải Yến

Nguồn TG&VN : https://baoquocte.vn/kinh-te-my-nhieu-bang-kien-tong-thong-trump-ve-muc-thue-quan-moi-quy-dinh-xuat-khau-chip-ai-bi-siet-chat-he-thong-cap-visa-h-1b-gap-thu-thach-lon-366329.html