Kinh tế số Việt Nam tăng tốc: Robot bưng phở, UAV mang nhẫn và mục tiêu 30% GDP

một ngày trướcBài gốc

Tháng 12/2025, tại một quán phở trong sân bay Nội Bài (Hà Nội), thực khách không khỏi bất ngờ khi người mang phở đến bàn không phải là nhân viên phục vụ mà là một robot tự động. Sau khi gọi món bằng màn hình cảm ứng, khách ngồi chờ và chỉ ít phút sau, robot di chuyển chính xác đến đúng vị trí, phát giọng nói tiếng Việt mời quý khách nhận món. Những trải nghiệm tưởng chừng chỉ xuất hiện trên tivi nay đã hiện diện trong đời sống thường nhật.

Robot bưng phở và UAV mang nhẫn là các ví dụ tiêu biểu của việc ứng dụng công nghệ số trong kinh tế số, thể hiện quá trình chuyển đổi số và tự động hóa dịch vụ tại Việt Nam.

Cùng thời điểm đó, trên mạng xã hội lan truyền đoạn video ghi lại hình ảnh một chiếc UAV được trang trí hình trái tim, mang nhẫn cưới bay lượn quanh hội trường rồi tiến lên sân khấu trong một lễ cưới. Chú rể nhanh chóng nhận lấy chiếc nhẫn từ thiết bị bay không người lái và trao cho cô dâu trong sự chúc phúc của gia đình và bạn bè. Video nhanh chóng thu hút hơn một triệu lượt xem cùng nhiều bình luận khen ngợi sự sáng tạo, hiện đại, “đúng chất thời đại công nghệ”.

Những hình ảnh robot bưng phở hay UAV mang nhẫn cưới là minh chứng sống động cho quá trình ứng dụng công nghệ số, tự động hóa dịch vụ và chuyển đổi số đang diễn ra ngày càng rõ nét tại Việt Nam. Kinh tế số không còn là khái niệm trừu tượng trong các văn bản chiến lược mà đã bước ra đời sống, thay đổi cách người Việt Nam tiêu dùng, tổ chức dịch vụ và trải nghiệm sản phẩm.

Động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế

Kinh tế số được xác định là động lực trung tâm của tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, thương mại điện tử và các nền tảng số trong toàn bộ quá trình sản xuất - kinh doanh và quản lý xã hội.

Tại họp báo định kỳ của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố tình hình kinh tế - xã hội quý IV và cả năm 2025 vừa mới đây, lần đầu tiên, số liệu thống kê về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo gắn với kinh tế số được cung cấp thông tin.

Theo Cục Thống kê, kinh tế số tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, gắn chặt với tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Năm 2025, giá trị tăng thêm của kinh tế số ước đạt khoảng 72,1 tỷ USD, tương đương 14,02% GDP, tăng gấp 1,64 lần so với năm 2020 và gấp 1,5 lần so với năm 2021. Bình quân giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng quy mô kinh tế số theo giá hiện hành đạt 12,1%/năm, trong đó năm 2025 ghi nhận mức cao nhất, khoảng 18,4%.

Quy mô và tốc độ tăng theo giá hiện hành giá trị tăng thêm của kinh tế số giai đoạn 2021 - 2025. Nguồn: Cục Thống kê

Theo giá so sánh, năm 2025 kinh tế số tăng trưởng khoảng 11,8% so với năm trước; bình quân giai đoạn 2021 - 2025 tăng 9,8%. Đóng góp theo khu vực kinh tế cho thấy khu vực dịch vụ giữ vai trò chủ đạo, chiếm 7,22% GDP; khu vực công nghiệp – xây dựng đóng góp 6,67%; trong khi nông, lâm nghiệp và thủy sản đóng góp 0,13%.

Tỷ trọng kinh tế số trong GDP liên tục tăng từ 12,87% năm 2021 lên 14,02% năm 2025, trung bình giai đoạn này đạt khoảng 13,2%, phản ánh xu hướng phát triển cả về quy mô lẫn chiều sâu.

Robot phục vụ phở cho thực khách tại nhà hàng trong sân bay Nội Bài.

Xét theo ngành, các ngành kinh tế số lõi chiếm hơn 60% tổng giá trị kinh tế số năm 2025, tương đương khoảng 43,3 tỷ USD. Các ngành số hóa đóng góp khoảng 28,8 tỷ USD. Trong đó, thương mại bán buôn, bán lẻ ứng dụng công nghệ số (thương mại điện tử) chiếm khoảng 11,8% tổng giá trị tăng thêm của kinh tế số; sản xuất và phân phối điện, khí đốt, nước nóng chiếm khoảng 4%; hoạt động dịch vụ tài chính chiếm khoảng 2,6%.

Đáng chú ý, khu vực dịch vụ ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất, kinh doanh và quản lý điều hành tăng trưởng nhanh, góp phần nâng tỷ trọng đóng góp của kinh tế số khu vực dịch vụ từ 6,5% GDP năm 2020 lên 7,2% năm 2025.

Ở cấp địa phương, kinh tế số đã trở thành nhân tố tạo khác biệt về tăng trưởng, với một số tỉnh, thành phố có tỷ trọng đóng góp trong GRDP vượt 20% như Bắc Ninh (46,30%), TháiNguyên (29,53%), Hải Phòng (22,28%) và Phú Thọ (22,71%).

Theo Cục Thống kê, những kết quả này phản ánh nỗ lực lớn của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương trong này thể hiện sự nỗ lực của Chính phủ, bộ, ngành và địa phương trong việc đẩy mạnh phát triển công nghệ thông tin và truyền thông, hoạt động số hóa của các ngành kinh tế ngày càng được tăng cường.

Nguồn: Cục Thống kê.

Yêu cầu đổi mới mô hình phát triển

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, kinh tế số Việt Nam vẫn đang đối mặt với không ít thách thức. Tại Diễn đàn quốc gia về phát triển kinh tế số và xã hội số lần thứ 3, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng thẳng thắn chỉ ra kinh tế số của Việt Nam hiện nay vẫn chủ yếu là số hóa các hoạt động cũ, chưa chuyển mạnh sang tạo mô hình tăng trưởng mới. Tỷ trọng kinh tế số trong GDP tăng nhanh nhưng giá trị gia tăng nội địa còn thấp, phụ thuộc nhiều vào các nền tảng xuyên biên giới. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa thực sự tham gia vào chuỗi giá trị số.

Theo Bộ trưởng, trong giai đoạn tới, nhiệm vụ không chỉ là làm nhiều hơn mà cần “làm khác đi, làm sâu hơn, tạo ra giá trị gia tăng nhiều hơn và làm bền vững hơn”. Do đó, cần những đổi mới mang tính đột phá, trong đó kiến tạo một cấu trúc nền kinh tế số quốc gia thay vì số hóa rời rạc từng lĩnh vực. Chuyển từ tiếp cận mỗi ngành một đề án chuyển đổi số sang thiết kế lại cấu trúc nền kinh tế dựa trên các lớp hạ tầng số dùng chung như viễn thông, internet, điện toán, dữ liệu số, AI, nền tảng số và dịch vụ số. Nhà nước đóng vai kiến trúc sư trưởng của nền kinh tế số và xã hội số quốc gia, định hình cấu trúc để thị trường vận hành.

Một hướng đi quan trọng là coi dữ liệu, AI, năng lực tính toán là năng lực sản xuất nền tảng của nền kinh tế số, tương đương như điện, nước, viễn thông. Bên cạnh đó là việc phát triển thị trường số quốc gia lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Chuyển từ hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số sang tạo thị trường số, tạo cầu cho doanh nghiệp Việt Nam, tạo niềm tin cho doanh nghiệp số Việt Nam.

Tại Văn bản Thông báo số 4/TB-VPCP ngày 5/1 về kết luận của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Diễn đàn, Thủ tướng cũng chỉ ra nhiều hạn chế cần sớm khắc phục như thể chế, chính sách chưa theo kịp yêu cầu phát triển; dữ liệu số chưa đầy đủ; hạ tầng số chưa đồng bộ; thiếu hụt nguồn nhân lực số; năng lực đổi mới sáng tạo và nghiên cứu – phát triển còn hạn chế; các rủi ro về an toàn, an ninh mạng và lừa đảo trực tuyến vẫn diễn biến phức tạp.

Trước những thách thức đó, Thủ tướng yêu cầu triển khai nhiều giải pháp trọng tâm, bao gồm khẩn trương hoàn thiện trình Thủ tướng ban hành Chương trình phát triển kinh tế số, xã hội số giai đoạn 2026 - 2030; Đề án hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số và Kế hoạch hành động triển khai Đề án; nghiên cứu xây dựng các cơ chế, chính sách khuyến khích, ưu đãi đặc thù hình thành doanh nghiệp dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo...

Đỗ Kiều

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/kinh-te-so-viet-nam-tang-toc-robot-bung-pho-uav-mang-nhan-va-muc-tieu-30-gdp.html