Tại Đồng Tháp, mô hình HTX đang ngày càng được khẳng định vai trò rõ nét. KTTT không chỉ là “bệ đỡ” cho kinh tế hộ, khu vực KTTT còn đóng vai trò quan trọng trong tái cơ cấu ngành nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và nâng cao thu nhập cho người dân.
PHÁT TRIỂN CẢ VỀ LƯỢNG VÀ CHẤT
Theo Liên minh HTX tỉnh Đồng Tháp, đến hết quý I-2026, toàn tỉnh có 545 HTX và quỹ tín dụng nhân dân, tăng 2,8% so với năm 2025, với hơn 161.500 thành viên và gần 28.000 lao động thường xuyên. Tổng doanh thu toàn khu vực đạt khoảng 1.176 tỷ đồng, tăng 22,6% so với cùng kỳ; lợi nhuận đạt trên 43 tỷ đồng.
Lãnh đạo Liên minh Hợp tác xã tỉnh Đồng Tháp tìm hiểu hoạt động của các hợp tác xã.
Đáng chú ý, khu vực HTX nông nghiệp - thủy sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực với 419 HTX. Hoạt động đa dạng từ sản xuất, chế biến đến tiêu thụ nông sản. Các HTX ngày càng chuyển mạnh sang mô hình dịch vụ tổng hợp gắn với chuỗi giá trị, liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, tham gia chương trình OCOP và xây dựng mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu.
Không chỉ tăng về số lượng, chất lượng hoạt động của HTX cũng từng bước được nâng lên. Nhiều đơn vị đã mạnh dạn ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ số, đổi mới quản trị, minh bạch tài chính, tạo dựng uy tín và thu hút thêm thành viên tham gia.
Nhiều hợp tác xã trên địa bàn tỉnh ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động sản xuất.
Thực tiễn cho thấy, những HTX hoạt động hiệu quả đều có điểm chung là tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và liên kết thị trường. Trong lĩnh vực lúa - gạo, các HTX như: Mỹ Quới, Tân Bình, Thắng Lợi… đã triển khai đồng bộ các dịch vụ từ cung ứng vật tư, sản xuất đến thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm.
Việc áp dụng cơ giới hóa, kỹ thuật canh tác tiên tiến, giảm phân bón - thuốc bảo vệ thực vật không chỉ giúp giảm chi phí, mà còn nâng cao chất lượng, hướng đến sản xuất lúa phát thải thấp.
HTX Dịch vụ nông nghiệp Bình Thành (xã Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp) được thành lập vào năm 1989. Ông Nguyễn Văn Đời, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Bình Thành cho biết, việc liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm được HTX xác định là trọng tâm trong kế hoạch phát triển bền vững.
Thời gian qua, việc liên kết đã giúp lợi nhuận của thành viên tăng thêm trên mỗi đơn vị diện tích, do giá cả ổn định thông qua hợp đồng tiêu thụ được ký kết trước khi thu hoạch. Chi phí đầu tư cung cấp dịch vụ thủy nông giảm do bố trí quy hoạch hợp lý, cơ cấu giống từng khu vực sản xuất theo đơn đặt hàng.
Với sự quan tâm, giúp đỡ của ngành chuyên môn và sự sát sao của HTX, thành viên đã biết cách sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, hiệu quả, giảm tác động đối với môi trường. Điều này giúp giảm chi phí trong sản xuất.
“Thông qua việc liên kết, kiến thức của người nông dân từng bước được nâng cao. Từ đó giúp cho nông dân có cách nhìn hợp lý về thị trường nông sản hàng hóa, gắn bó và ủng hộ HTX trong việc đàm phán, thương thảo hợp đồng…” - ông Đời chia sẻ.
Ở lĩnh vực cây ăn trái, nhiều HTX tạo được dấu ấn rõ nét. Các mô hình trồng sầu riêng, thanh long, xoài… không chỉ đạt chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, mà còn xây dựng mã số vùng trồng, phát triển sản phẩm OCOP, đẩy mạnh chế biến và liên kết tiêu thụ với doanh nghiệp.
HTX Dịch vụ nông nghiệp Mỹ Lợi A (xã Mỹ Lợi, tỉnh Đồng Tháp) được thành lập vào năm 2017 với chỉ 30 thành viên. Đến nay, HTX đã có gần 300 thành viên.
Thời gian qua, HTX đã tổ chức sản xuất trái cây theo hướng tập trung, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, tuân thủ quy trình canh tác an toàn. Đồng thời, thường xuyên kiểm tra, giám sát, theo dõi và hướng dẫn các thành viên thực hiện sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, ghi chép nhật ký trồng trọt, từng bước đưa mô hình sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn trở thành tập quán trồng trọt của thành viên HTX thay cho phương thức canh tác cũ. Từ đó, diện tích sản xuất của HTX ngày càng ổn định, năng suất và sản lượng hằng năm tăng so với cùng kỳ.
HTX từng bước xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, đảm bảo chất lượng đồng đều, đáp ứng yêu cầu của thị trường trong và ngoài tỉnh. Tổng diện tích sản xuất hiện tại của HTX là 271,9 ha, trong đó diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP là 26,5 ha, diện tích sản xuất an toàn (có mã vùng trồng) là 245,5 ha.
Thành viên Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Mỹ Lợi A sản xuất vú sữa hữu cơ, giúp nâng cao chất lượng và giá trị.
Ông Ngô Văn Bé Em, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Mỹ Lợi A chia sẻ: “Trong gần 8 năm hình thành và phát triển, HTX luôn làm đầu mối liên kết, hỗ trợ thành viên từ khâu đầu vào đến đầu ra của sản phẩm. HTX chủ động liên kết với doanh nghiệp, thương lái, siêu thị và các kênh phân phối để tiêu thụ trái cây cho thành viên thông qua hợp đồng bao tiêu. Sản phẩm của HTX từng bước xây dựng thương hiệu.
Từ đầu năm 2023 đến nay, HTX ký kết hợp đồng hằng năm với Công ty TNHH MM MEGA MARKET tiêu thụ sản phẩm trái cây (xoài, vú sữa, sầu riêng, mít, ổi…) cho thành viên với sản lượng bình quân 25 - 30 tấn/tháng”.
Ngoài ra, trên địa bàn tỉnh còn có các HTX rau an toàn, chăn nuôi, sen - cá… cũng đang từng bước khẳng định hiệu quả thông qua việc liên kết với hệ thống siêu thị, doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước…
TIẾP TỤC KHƠI DẬY TINH THẦN HỢP TÁC - PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG
Nhìn lại chặng đường 80 năm kể từ lời kêu gọi của Bác Hồ, có thể thấy mô hình HTX ngày càng khẳng định vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội. Tại Đồng Tháp, khu vực KTTT đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Những hợp tác xã hoạt động hiệu quả đều có điểm chung là tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị và liên kết thị trường.
Theo Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Đồng Tháp Lê Minh Khánh, trong thời gian tới, tỉnh tiếp tục thực hiện và hoàn thiện hệ thống văn bản hướng dẫn thi hành Luật HTX, các chính sách hỗ trợ KTTT, HTX.
Theo đó, Liên minh HTX sẽ phối hợp với các sở, ban, ngành và các tổ chức chính trị - xã hội tham mưu UBND tỉnh các chính sách hỗ trợ KTTT, HTX theo Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII; Luật HTX 2023. Song song đó là thực hiện có hiệu quả mục tiêu phát triển cho khu vực KTTT. Từ đó, phát huy thế mạnh và tiềm năng của KTTT trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Liên minh HTX sẽ xây dựng kế hoạch vận động phát triển mới tổ hợp tác, HTX; quan tâm củng cố, nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của các HTX. Đồng thời, xây dựng các mô hình HTX kiểu mới trên tất cả lĩnh vực; từ đó nhân rộng mô hình mẫu, phát triển HTX theo chiều sâu, cải thiện năng lực cạnh tranh, nâng cao chất lượng KTTT tỉnh.
Công tác tuyên truyền, nâng cao nguồn nhân lực HTX cũng sẽ được đơn vị phối hợp tập trung thực hiện. Một trong những nhiệm vụ quan trọng là tổ chức triển khai thực hiện chính sách hỗ trợ, ưu đãi phát triển HTX theo chương trình hỗ trợ phát triển HTX. Cụ thể là nâng cao năng lực, nâng cao nhận thức cho khu vực KTTT.
Đồng thời, triển khai các chính sách hỗ trợ thành lập mới các HTX; chính sách tài chính, tín dụng; hỗ trợ kết cấu hạ tầng cho các HTX; hỗ trợ đưa lao động trẻ về làm việc tại tổ chức KTTT, HTX; xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường; ứng dụng khoa học - kỹ thuật và công nghệ mới.
Cũng theo đồng chí Lê Minh Khánh, thời gian tới, Liên minh HTX tham mưu củng cố, kiện toàn, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của tổ chức bộ máy, cán bộ trực tiếp tham mưu về lĩnh vực KTTT, HTX từ tỉnh đến cơ sở để theo dõi, giám sát thực hiện. Đặc biệt là chú trọng đào tạo, bồi dưỡng và có chính sách phù hợp, đảm bảo nâng cao chất lượng, hiệu quả trong quá trình sử dụng nguồn nhân lực để phát triển KTTT, HTX…
ANH THƯ