Từ Đại hội XII, Đại hội XIII đến dự thảo văn kiện Đại hội XIV, quan điểm của Đảng về kinh tế tư nhân ngày càng được khẳng định rõ ràng, nhất quán và có chiều sâu hơn, phản ánh yêu cầu khách quan của thực tiễn phát triển đất nước.
Động lực về chất lượng phát triển nền kinh tế
Thực tiễn 40 năm đổi mới đã khẳng định sự đúng đắn của đường lối phát triển nền kinh tế nhiều thành phần ở Việt Nam. Trong cơ cấu đó, kinh tế tư nhân ngày càng chứng tỏ vai trò không thể thiếu, trở thành khu vực năng động, sáng tạo, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm và huy động nguồn lực xã hội cho phát triển.
Đại hội XII của Đảng đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi lần đầu tiên khẳng định rõ: “Kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế”. Đây là sự chuyển biến có tính đột phá trong nhận thức lý luận, vượt qua những định kiến lịch sử, nhìn nhận đầy đủ và khách quan hơn vai trò của kinh tế tư nhân trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xác định khu vực này là một trong những nguồn lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Quan điểm đó tiếp tục được kế thừa và phát triển tại Đại hội XIII, khi Đảng nhấn mạnh yêu cầu phát triển mạnh mẽ kinh tế tư nhân cả về số lượng, chất lượng, hiệu quả và tính bền vững thực sự trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Đồng thời, gắn với nhiệm vụ hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xem việc tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, bình đẳng, minh bạch là điều kiện tiên quyết để kinh tế tư nhân phát huy vai trò động lực trong nền kinh tế quốc dân.
Khu Công nghệ cao TP. Đà Nẵng. Ảnh: Hữu Tấn
Trên cơ sở tổng kết sâu sắc thực tiễn 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII và 40 năm đổi mới, dự thảo văn kiện Đại hội XIV tiếp tục khẳng định mạnh mẽ và nhất quán vai trò của kinh tế tư nhân, coi đây là động lực quan trọng cần được khơi thông và phát huy mạnh mẽ hơn nữa trong giai đoạn phát triển mới, khi đất nước đứng trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững nâng cao năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Không dừng lại ở khẳng định vị trí, dự thảo văn kiện Đại hội XIV còn nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện đồng bộ thể chế, chính sách để kinh tế tư nhân thực sự phát triển lành mạnh, bền vững, có khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế, đóng góp ngày càng lớn vào nền kinh tế quốc dân. Đồng thời, đặt kinh tế tư nhân trong mối liên hệ chặt chẽ với các định hướng lớn như chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và đổi mới sáng tạo. Điều này thể hiện bước phát triển mới trong tư duy chiến lược của Đảng, khi không chỉ coi kinh tế tư nhân là động lực về mặt số lượng tăng trưởng, mà còn là động lực về chất lượng phát triển của nền kinh tế.
Thúc đẩy tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển
Một trong những điểm xuyên suốt từ Đại hội XII đến dự thảo văn kiện Đại hội XIV là việc Đảng ta ngày càng nhấn mạnh vai trò của kinh tế tư nhân trong việc tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế. Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động nhanh, cạnh tranh chiến lược gay gắt, các động lực tăng trưởng truyền thống dần suy giảm, việc phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Kinh tế tư nhân có ưu thế nổi bật về tính linh hoạt, khả năng thích ứng nhanh với thị trường, nhạy bén trong đổi mới công nghệ, phương thức tổ chức sản xuất và kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp tư nhân đã vươn lên làm chủ các lĩnh vực then chốt, tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế, góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.
EMIC Hospitality Hội An kiến tạo không gian xanh, theo đuổi định hướng kinh doanh bền vững. Ảnh: EMIC Hospitality Hội An
Nhìn lại các kỳ đại hội, có thể thấy rõ tính nhất quán và phát triển liên tục trong quan điểm của Đảng về kinh tế tư nhân. Nếu như Đại hội XII tập trung vào việc khẳng định vai trò động lực và xóa bỏ định kiến, thì Đại hội XIII nhấn mạnh nâng cao chất lượng, hiệu quả và tính bền vững của khu vực kinh tế này. Dự thảo văn kiện Đại hội XIV tiếp tục phát triển tư duy đó khi đặt yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng tự chủ của nền kinh tế. Việc xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế không chỉ phản ánh đúng yêu cầu khách quan của thực tiễn đổi mới, mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng trong phát huy mọi nguồn lực cho mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Sự kế thừa đó không là sự phát triển có chọn lọc, phù hợp với bối cảnh và yêu cầu trong giai đoạn mới của đất nước. Qua mỗi kỳ Đại hội, vai trò của kinh tế tư nhân được nhận thức đầy đủ hơn, đồng thời được đặt trong mối quan hệ hài hòa với các thành phần kinh tế khác, nhất là kinh tế nhà nước - giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Nguyễn Ngọc