Kinh tế tư nhân Trung Quốc bứt tốc: Động lực cho thập niên tăng trưởng mới

3 giờ trướcBài gốc

Tất cả góp phần phác họa bức tranh kinh tế Trung Quốc năm 2025 với một gam màu chủ đạo: Sự trỗi dậy mạnh mẽ của khu vực tư nhân. Không còn là lực lượng bổ trợ, kinh tế tư nhân đang trở thành trung tâm trong chiến lược phát triển của Trung Quốc giai đoạn 2026 và xa hơn, khi nước này chuẩn bị bước vào Kế hoạch 5 năm lần thứ 15.

Robot Unitree biểu diễn võ thuật và khiêu vũ tại Thâm Quyến, Trung Quốc, ngày 17- 2. Ảnh: VCG

“Thời điểm vàng” cho khu vực tư nhân

Ngày 17-2-2025, tại Hội nghị chuyên đề về doanh nghiệp tư nhân ở Bắc Kinh, Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định khu vực kinh tế tư nhân giữ vai trò then chốt trong thúc đẩy tăng trưởng chất lượng cao và hiện đại hóa Trung Quốc. Ông Tập Cận Bình nhấn mạnh kinh tế tư nhân có triển vọng rộng mở và tiềm năng to lớn, đồng thời gọi đây là “thời điểm vàng” để doanh nghiệp và doanh nhân phát huy năng lực.

Thông điệp đó tiếp tục được cụ thể hóa trong các định hướng kinh tế mới nhất: Mở rộng nhu cầu nội địa để xây dựng thị trường trong nước vững mạnh; phát triển dựa trên đổi mới sáng tạo nhằm hình thành “lực lượng sản xuất chất lượng mới”; và đẩy mạnh mở cửa để thúc đẩy hợp tác cùng có lợi. Trong các ưu tiên này, khu vực tư nhân được kỳ vọng giữ vai trò nòng cốt, nhờ quy mô lớn, tính linh hoạt trong tổ chức và tinh thần doanh nhân mạnh mẽ.

Thực tế cho thấy khu vực tư nhân đã trở thành một trụ cột của nền kinh tế: Đóng góp hơn 50% thu ngân sách, hơn 60% GDP, khoảng 70% thành tựu công nghệ và hơn 80% việc làm đô thị. Riêng trong nửa đầu năm 2025, doanh nghiệp tư nhân tạo ra 71,7% tổng doanh thu bán hàng toàn quốc. Đến cuối tháng 5 năm ngoái, Trung Quốc có hơn 58 triệu doanh nghiệp tư nhân; nếu tính cả hộ kinh doanh cá thể, con số đạt 185 triệu, chiếm 96,76% tổng số chủ thể kinh doanh.

Động lực của tiêu dùng và đổi mới

Sự lớn mạnh của kinh tế tư nhân trước hết thể hiện ở khả năng nắm bắt xu hướng tiêu dùng mới. Ông Bai Chong-en, Viện trưởng Trường Kinh tế và Quản lý thuộc Đại học Thanh Hoa, nhận định doanh nghiệp tư nhân nhạy bén hơn trước những thay đổi của thị trường, nhờ đó nhanh chóng cung cấp sản phẩm và dịch vụ phù hợp. Họ cũng có ưu thế trong các lĩnh vực đổi mới tiên phong và còn ít được khai phá.

Ở mảng tiêu dùng, “gã khổng lồ” giao đồ ăn Meituan đã triển khai 64 tuyến giao hàng bằng máy bay không người lái (drone), hoàn tất hơn 600.000 đơn chỉ trong một năm. Doanh nghiệp Wenzhou Runxin Machinery phát triển van điều khiển xử lý nước tự động hoàn toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về thiết bị chất lượng.

Trong lĩnh vực công nghệ cao, khu vực tư nhân chiếm hơn 92% số doanh nghiệp trên cả nước. Longyu Robotics làm chủ công nghệ cốt lõi cho xe dẫn đường tự động tải trọng lớn, góp phần giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài. DJI với chiến lược đầu tư R&D bền bỉ đã vươn lên thành nhà sản xuất drone hàng đầu thế giới. Những ví dụ này cho thấy khu vực tư nhân không chỉ thích ứng với thay đổi mà còn tạo ra thay đổi.

Chính phủ Trung Quốc xác định đổi mới sáng tạo là chìa khóa để bồi dưỡng động lực tăng trưởng mới. Vì vậy, các chính sách hiện tập trung hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trong nghiên cứu - phát triển, chuyển đổi số và các ngành chiến lược như công nghệ xanh, kinh tế số và kinh tế biển.

Đặc biệt, việc thông qua Luật Thúc đẩy kinh tế tư nhân, có hiệu lực từ ngày 20-5-2025, được xem là bước ngoặt quan trọng. Đây là đạo luật đầu tiên đặt nền tảng pháp lý toàn diện cho khu vực tư nhân, luật hóa các nguyên tắc: Tiếp cận nguồn lực bình đẳng, cạnh tranh công bằng và bảo vệ pháp lý ngang nhau, bất kể hình thức sở hữu.

Luật cũng yêu cầu rà soát, điều chỉnh “danh mục hạn chế tiếp cận thị trường” theo nguyên tắc “những gì không bị cấm đều được phép”; mở cửa các ngành hạ tầng có tính cạnh tranh cho mọi thành phần kinh tế; đa dạng hóa kênh tài chính; tăng cường bảo vệ quyền tài sản, hợp đồng và sở hữu trí tuệ. Mục tiêu là xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, dễ dự đoán - yếu tố then chốt để ổn định kỳ vọng và khôi phục niềm tin doanh nhân.

Đạo luật đồng thời thẳng thắn nhìn nhận các thách thức như gián đoạn công nghệ, áp lực xuất khẩu do biến động toàn cầu, việc thực thi chính sách chưa đồng bộ và tâm lý hoài nghi đối với tư bản tư nhân. Việc luật hóa các cam kết dài hạn cho thấy Bắc Kinh muốn gửi đi tín hiệu rõ ràng về tính ổn định và nhất quán trong chính sách phát triển kinh tế tư nhân.

Tác động vượt ra ngoài biên giới

Sự trỗi dậy của khu vực kinh tế tư nhân Trung Quốc không chỉ mang ý nghĩa trong nước. Trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ gia tăng, doanh nghiệp Trung Quốc đang dẫn đầu chuỗi cung ứng toàn cầu về xe điện, pin, tấm pin mặt trời và thiết bị điện tử nhờ lợi thế quy mô và chi phí. Việc hạ giá công nghệ xanh góp phần thúc đẩy quá trình khử carbon toàn cầu, đặc biệt hỗ trợ các nước đang phát triển tiếp cận chuyển đổi năng lượng với chi phí hợp lý.

Đối mặt với thuế quan và các cáo buộc “dư thừa công suất” từ Mỹ và Liên minh châu Âu, doanh nghiệp tư nhân Trung Quốc đang chuyển hướng mạnh sang Đông Nam Á, Trung Á, châu Phi và các đối tác trong Sáng kiến Vành đai và Con đường. Làn sóng đầu tư ra nước ngoài không chỉ mang theo vốn mà còn chuyển giao công nghệ, tạo việc làm và tăng cường liên kết chuỗi cung ứng khu vực.

Trong khuôn khổ ASEAN và RCEP, hàng hóa trung gian chiếm gần hai phần ba thương mại Trung Quốc - Đông Nam Á, với doanh nghiệp tư nhân giữ vai trò trung tâm. Tại các diễn đàn như BRICS hay Tổ chức Hợp tác Thượng Hải, họ cũng thể hiện sự linh hoạt trong các lĩnh vực tài chính công nghệ, thương mại điện tử và hạ tầng, góp phần thúc đẩy hội nhập khu vực.

Trung Quốc đang bước vào thập niên quyết định để đạt mục tiêu hiện đại hóa và tự chủ công nghệ. Thành công của chiến lược này phụ thuộc lớn vào sức khỏe và niềm tin của khu vực kinh tế tư nhân. Khi niềm tin được củng cố, đầu tư và thu nhập hộ gia đình tăng lên, kéo theo nhu cầu lớn hơn đối với hàng hóa và dịch vụ trong toàn khu vực.

Dĩ nhiên, “cơn gió ngược” bên ngoài vẫn còn. Căng thẳng thương mại có thể kéo dài, cạnh tranh địa chính trị chưa hạ nhiệt. Tuy nhiên, định hướng chính sách của Bắc Kinh đã rõ ràng: Luật hóa bảo hộ, mở rộng tiếp cận thị trường, bảo đảm đối xử bình đẳng và phát đi tín hiệu ổn định dài hạn.

Nếu các cải cách được triển khai hiệu quả, khu vực tư nhân Trung Quốc không chỉ tiếp tục là động cơ tăng trưởng nội địa mà còn trở thành lực đẩy cho chuyển đổi xanh, nâng cấp công nghiệp và hội nhập chuỗi cung ứng ở châu Á và xa hơn nữa. Vì thế, sự lớn mạnh của kinh tế tư nhân không chỉ là câu chuyện của riêng Trung Quốc mà còn có thể định hình một vòng chuyển mình mới của kinh tế khu vực và toàn cầu trong những năm tới.

Thùy Dương (theo CGTN, China’s Diplomacy, China Daily)

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/kinh-te-tu-nhan-trung-quoc-but-toc-dong-luc-cho-thap-nien-tang-truong-moi-735587.html