Vừa qua, trong lúc đi chơi cùng gia đình, ông D.V.K (62 tuổi, ngụ xã Phước Thạnh, tỉnh Tây Ninh) bất ngờ thấy ngứa cổ, ho dữ dội rồi khạc ra khoảng 150ml máu đỏ tươi. Lượng máu nhiều khiến người nhà hoảng hốt lập tức đưa ông đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh cấp cứu.
Ghi nhận bệnh sử cho thấy, ông K. từng mắc lao phổi và đã hoàn tất điều trị khoảng một năm trước. Trước đây ông từng có những đợt ho ra máu nhẹ.
Ngay khi tiếp nhận, kíp cấp cứu nhanh chóng hồi sức ổn định tình trạng bệnh nhân, thực hiện các xét nghiệm, cận lâm sàng cần thiết và điều trị nội khoa để kiểm soát ho ra máu.
Nhận định đây là một tình trạng ho ra máu trên nền di chứng lao phổi, ngay từ đầu người bệnh đã được hội chẩn và tư vấn cho gia đình về các kịch bản điều trị có thể xảy ra, bao gồm cả tình huống nguy hiểm nhất là "ho ra máu sét đánh".
Ê-kíp bác sĩ kịp thời can thiệp bảo toàn tính mạng ông K.
Trong những ngày đầu điều trị, tình trạng ông K. tạm ổn định. Tuy nhiên đến ngày thứ 4 nhập viện, ông đột ngột "ho ra máu sét đánh" với lượng máu rất nhiều, kèm suy hô hấp.
Ngay lập tức, các bác sĩ tiến hành đặt nội khí quản để kiểm soát đường thở, đồng thời kích hoạt ê-kíp can thiệp mạch khẩn cấp.
Kết quả chụp mạch ghi nhận có nhiều nhánh mạch máu tăng sinh bất thường, xuất hiện shunt động mạch phế quản – động mạch phổi kèm giả phình mạch, được xác định là nguyên nhân trực tiếp gây chảy máu ồ ạt.
Kíp can thiệp đã tiếp cận mạch máu và sử dụng vật liệu tắc mạch chuyên dụng để nút các nhánh mạch gây xuất huyết, qua đó kiểm soát hoàn toàn nguồn chảy máu.
Khi xảy ra "ho ra máu sét đánh", mỗi phút trôi qua đều có thể quyết định sự sống còn của người bệnh. Vì vậy, toàn bộ kíp hồi sức, gây mê và can thiệp mạch phải phối hợp khẩn cấp để vừa kiểm soát đường thở, vừa nhanh chóng xác định và tắc nhánh mạch gây chảy máu.
Sau can thiệp, ông K. được chuyển về Khoa Hồi sức tích cực để theo dõi sát. Trong 24 giờ đầu, giai đoạn quan trọng nhất, ông K. không còn ho ra máu và tình trạng hô hấp ổn định. Sau đó, ông được chuyển về khoa Nội Tổng quát để tiếp tục điều trị.
Trải qua hai tuần điều trị, sức khỏe ông K. hồi phục tốt, ngưng ho ra máu và được xuất viện để chuẩn bị sức khỏe cho quá trình phẫu thuật triệt căn sắp đến.
Theo BS.CKI Hồ Ngọc Việt – Trưởng khoa Nội Tổng quát, ho ra máu lượng lớn ở người bệnh từng mắc lao phổi thường xuất phát từ sự tăng sinh và giãn bất thường của các nhánh động mạch phế quản.
Nếu không xử trí kịp thời, người bệnh có thể suy hô hấp cấp, mất máu nặng, thậm chí tử vong. Trong trường hợp cấp cứu ho ra máu, can thiệp nút mạch dưới hệ thống DSA hiện là phương pháp hiệu quả, ít xâm lấn, giúp kiểm soát chảy máu nhanh và hạn chế biến chứng.
Chuyên gia còn thông tin thêm, lao phổi dù đã điều trị khỏi vẫn có thể để lại di chứng tại nhu mô phổi và hệ mạch máu phế quản. Vì vậy, người từng mắc lao khi xuất hiện ho ra máu, dù ít hay nhiều, cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Đỗ Bá