Kỳ 2: Khi mạng xã hội trở thành mồi lửa bùng phát sự lệch chuẩn

2 giờ trướcBài gốc

Nam thanh niên chụp ảnh cùng hung khí và đăng lên mạng xã hội bị lực lượng Công an mời làm việc.

"Giang hồ mạng" và sự đầu độc âm thầm

Hiện nay, không khó để bắt gặp trên TikTok, Facebook hay các nền tảng video ngắn những clip thanh thiếu niên điều khiển xe tốc độ cao, rú ga, đánh võng, mang hung khí, "khoe chiến tích" đánh nhau… Điều đáng nói là nhiều nội dung nguy hiểm lại thu hút hàng chục nghìn lượt xem, bình luận, cổ súy.

Trong "thế giới ảo" ấy, một bộ phận thanh thiếu niên dần hình thành suy nghĩ lệch lạc rằng càng nổi loạn càng dễ được chú ý; càng "chịu chơi", càng liều lĩnh thì càng được công nhận.

Một cán bộ trực tiếp làm công tác đấu tranh với tội phạm thanh thiếu niên tại Đà Nẵng chia sẻ: "Rất nhiều vụ việc hiện nay bắt nguồn từ mâu thuẫn trên mạng xã hội. Chỉ vài câu bình luận khiêu khích, vài clip thách thức là các nhóm thanh thiếu niên sẵn sàng tụ tập mang hung khí để "xử nhau" ngoài đời thật".

Đơn cử, ngày 13-10-2025, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Đà Nẵng thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với 3 trong số 15 đối tượng liên quan đến vụ "Gây rối trật tự công cộng" xảy ra tại thôn Đại Quý, xã Tây Hồ, TP Đà Nẵng, gồm: Trần Lê Quang Nhật (2008, trú xã Tiên Phước), Lê Đức Hậu (2007) và Võ Minh Kiên (2008), cùng trú xã Chiên Đàn, TP Đà Nẵng.

Theo kết quả điều tra, xuất phát từ mâu thuẫn cá nhân giữa Bùi Đức Trung (2009, trú xã Tây Hồ) và Nguyễn Công Dũng (2009, trú xã Chiên Đàn), hai bên đã nhắn tin qua mạng xã hội để thách thức, hẹn nhau giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực. Ngày 1-4-2025, hơn 15 thanh thiếu niên thuộc hai nhóm đã tụ tập, mang theo gạch đá, gậy gộc và nhiều vật dụng nguy hiểm đến khu vực cầu Bằng Lăng (xã Tây Hồ) để đánh nhau. Khi gặp mặt, các đối tượng liên tục ném đá, dùng mũ bảo hiểm, gậy gộc tấn công lẫn nhau khiến Bùi Đức Tâm (anh ruột của Trung) bị thương.

Qua quá trình điều tra, thu thập tài liệu, chứng cứ, ngày 4-8-2025, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đà Nẵng đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội danh "Gây rối trật tự công cộng"; đến ngày 13-10-2025, cơ quan điều tra tiếp tục ra quyết định khởi tố bị can đối với 15 đối tượng về hành vi "Gây rối trật tự công cộng" theo quy định tại Điều 318 Bộ luật Hình sự.

Đáng chú ý, trong số các đối tượng bị khởi tố, Trần Lê Quang Nhật, Lê Đức Hậu và Võ Minh Kiên trước đó đã bị Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố trong một vụ án khác. Xét thấy cần thiết áp dụng biện pháp ngăn chặn để phục vụ công tác điều tra, Phòng Cảnh sát hình sự đã thi hành Lệnh bắt bị can để tạm giam đối với 3 đối tượng này.

Thực tế cho thấy, nhiều đối tượng chưa từng quen biết ngoài đời nhưng thông qua các hội nhóm Facebook, Telegram, TikTok đã kết nối với nhau để tụ tập phóng nhanh, gây rối hoặc hẹn đánh nhau.

Từ năm 2025 đến nay, Công an TP Đà Nẵng liên tiếp phát hiện, xử lý nhiều nhóm thanh thiếu niên tụ tập chạy xe tốc độ cao, mang theo dao tự chế, kiếm, ba chĩa, bình xịt hơi cay… Trong nhiều vụ việc, các đối tượng còn quay clip đăng mạng xã hội như một cách "khoe thành tích". Đáng lo ngại hơn, không ít đối tượng còn ở độ tuổi rất nhỏ, chưa nhận thức đầy đủ hậu quả pháp lý nhưng đã bị cuốn vào tâm lý đám đông và sự kích động từ môi trường mạng. Nếu trước đây, những lệch chuẩn hành vi chủ yếu hình thành từ môi trường xã hội trực tiếp thì nay, mạng xã hội đang khiến quá trình này diễn ra nhanh hơn, rộng hơn và nguy hiểm hơn rất nhiều.

Một bộ phận thanh thiếu niên hiện dành phần lớn thời gian trong ngày trên không gian mạng, liên tục tiếp xúc với những nội dung giật gân, bạo lực, phản cảm nhưng lại thiếu kỹ năng sàng lọc, thiếu khả năng nhận diện đúng - sai.

Nhiều "giang hồ mạng", nhân vật phản cảm với lối sống lệch chuẩn vẫn thu hút lượng lớn người theo dõi. Những phát ngôn tục tĩu, hành vi bạo lực, khoe tiền bạc, xem thường pháp luật… vô tình tạo ra sự ngộ nhận về giá trị sống trong giới trẻ.

Các chuyên gia tâm lý cho rằng, ở độ tuổi vị thành niên, nhu cầu khẳng định bản thân rất mạnh mẽ. Khi thiếu sự định hướng tích cực, nhiều bạn trẻ dễ đồng nhất "nổi tiếng" với "nổi loạn", xem hành vi cực đoan như cách tạo dấu ấn cá nhân. Đó cũng là lý do nhiều vụ tụ tập gây rối hiện nay không xuất phát từ mâu thuẫn thực sự mà đơn giản chỉ để "quay clip cho ngầu".

Một thực trạng đáng lo ngại khác là hiện nay, nhiều thanh thiếu niên đang tiếp cận bạo lực với tâm thế giải trí. Những clip đánh nhau học đường, truy đuổi trên phố, hỗn chiến bằng hung khí… xuất hiện tràn lan trên mạng. Không ít video còn được cắt ghép nhạc mạnh, hiệu ứng bắt mắt như phim hành động, vô tình khiến bạo lực bị "bình thường hóa" trong nhận thức của một bộ phận giới trẻ.

Tại Đà Nẵng, từng xảy ra những vụ việc các nhóm thanh thiếu niên mang hung khí đi "dằn mặt" nhau chỉ vì bị nói xấu trên Facebook. Có vụ các đối tượng còn livestream khi tụ tập đông người, công khai thách thức đối phương và lực lượng chức năng. Điều đáng quan ngại là nhiều em không hề nhận thức đầy đủ tính chất nguy hiểm của hành vi mà chỉ xem đó là "trò vui", "thử cảm giác mạnh".

Khi ranh giới giữa thật và ảo bị xóa nhòa, hậu quả để lại không còn là những cú "thả tim" trên mạng, mà là thương tích, án tù và tương lai bị đánh đổi.

Thời gian qua, Công an TP Đà Nẵng đã triển khai nhiều lực lượng phối hợp tuần tra, qua đó kịp thời phát hiện, ngăn chặn nhiều nhóm thanh thiếu niên tụ tập, gây rối trật tự công cộng, trật tự an toàn giao thông trên đường phố.

Đừng để tuổi trẻ bị dẫn lối bởi những "giá trị ảo"

Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, việc cấm thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội gần như không khả thi. Điều quan trọng hơn là phải giúp các em biết sử dụng mạng xã hội đúng cách.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng, thay vì chỉ cấm đoán hoặc trách móc, gia đình cần đồng hành với con, hiểu con đang xem gì, quan tâm con đang nghĩ gì. Một đứa trẻ thiếu sự kết nối trong gia đình rất dễ đi tìm sự công nhận trên không gian mạng. Và khi những "giá trị ảo" trở thành điểm tựa tinh thần, nguy cơ lệch chuẩn là điều khó tránh khỏi.

Nhà trường cũng cần tăng cường giáo dục kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, kỹ năng kiểm soát cảm xúc và ứng xử văn minh trên không gian mạng.

Quan trọng hơn, xã hội cần tạo ra nhiều giá trị tích cực để lấp đầy khoảng trống tinh thần của giới trẻ. Khi thanh thiếu niên có môi trường phát triển lành mạnh, có sân chơi bổ ích, có cơ hội thể hiện năng lực thật sự thì sức hút từ những nội dung lệch chuẩn sẽ dần giảm đi.

Mạng xã hội tự nó không xấu. Nhưng khi thiếu bản lĩnh, thiếu định hướng và thiếu sự đồng hành từ gia đình, nhà trường, nhiều thanh thiếu niên rất dễ trở thành nạn nhân của chính thế giới ảo ấy. Đằng sau mỗi clip câu view bằng hành vi nổi loạn là nguy cơ đánh mất tương lai ngoài đời thật. Đằng sau những phút "anh hùng mạng" có thể là những tháng ngày trả giá bằng pháp luật, bằng sự dang dở của tuổi trẻ. Giữ thanh thiếu niên tránh xa vi phạm pháp luật hôm nay không chỉ là ngăn một vụ đua xe, một cuộc hỗn chiến hay một clip phản cảm.

Quan trọng hơn, đó là giữ cho các em khả năng phân biệt đúng - sai, giữ được lòng tự trọng, trách nhiệm công dân và những giá trị sống tích cực giữa một thế giới số đầy cám dỗ. Bởi nếu không kịp thời kéo các em ra khỏi "lò kích động" lệch chuẩn ấy, cái giá phải trả sẽ không chỉ là sự bình yên của đường phố, mà còn là tương lai của cả một thế hệ.

Nguyên Hưng

Kỳ cuối: Giữ "vùng an toàn"- Không thể chỉ trông chờ vào lực lượng Công an

Nguồn CAĐN : https://cadn.com.vn/ky-2-khi-mang-xa-hoi-tro-thanh-moi-lua-bung-phat-su-lech-chuan-post341223.html