Quốc hội nghe Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2024. Ảnh: quochoi.vn
Hoàn thành khối lượng lớn công việc
Điểm nổi bật trước hết của Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI là việc kiện toàn bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ mới. Đây là nhiệm vụ trung tâm, có ý nghĩa quyết định trực tiếp đến chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy Nhà nước trong cả nhiệm kỳ. Với tinh thần dân chủ, trách nhiệm, đúng quy định của Hiến pháp và pháp luật, Quốc hội đã xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn 39 nhân sự cấp cao của bộ máy Nhà nước; bầu Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ với sự tín nhiệm rất cao của các đại biểu Quốc hội.
Tại kỳ họp, Quốc hội đã thông qua 18 nghị quyết về công tác tổ chức, nhân sự, trong đó có các nội dung về số thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội, Tổng Thư ký Quốc hội-Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Tổng Kiểm toán Nhà nước; bầu Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao.
Cùng với công tác nhân sự, Quốc hội đã hoàn thành một khối lượng lớn công tác lập pháp. Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội đã thông qua 9 luật và 31 nghị quyết; riêng tại họp báo bế mạc, Văn phòng Quốc hội cho biết, trong số đó có 9 luật và 5 nghị quyết quy phạm pháp luật nhằm kịp thời thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đặt ra.
Các luật, nghị quyết được thông qua thể hiện rõ tinh thần đổi mới, hành động quyết liệt, tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình phát triển. Đáng chú ý, Quốc hội đã thông qua Luật Thủ đô sửa đổi, tạo cơ sở pháp lý đặc thù để Hà Nội phát triển nhanh, bền vững, toàn diện hơn; thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo sửa đổi nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Quốc hội cũng ban hành nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, trực tiếp thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị, khẳng định văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực của phát triển đất nước.
Không chỉ hoàn thiện thể chế, Quốc hội còn quyết định những vấn đề lớn về phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn 2026-2030. Quốc hội đã xem xét, thông qua Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm 2026-2030, đặt mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, nâng cao đời sống nhân dân, hướng tới mục tiêu đến năm 2030, nước ta trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.
Quốc hội cũng thông qua Nghị quyết về Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia và kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030; xem xét, quyết nghị các nội dung về bổ sung dự toán thu ngân sách Nhà nước năm 2024, phê chuẩn quyết toán ngân sách Nhà nước năm 2024. Đây là những quyết định có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm an ninh tài chính quốc gia, củng cố nền tảng tài chính cho mục tiêu tăng trưởng cao, ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững.
Khí thế, niềm tin và động lực mới
Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI không chỉ thành công ở khối lượng công việc đã hoàn thành, mà còn ở tinh thần hành động, phương thức tổ chức và thông được gửi đi từ nghị trường. Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, nhiều thời cơ lớn đan xen không ít khó khăn, thách thức, kỳ họp đã thể hiện rõ yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, hành động quyết liệt, nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước.
Các đại biểu Quốc hội dự phiên họp. Ảnh: quochoi.vn
Phát biểu bế mạc, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, trước yêu cầu mới của đất nước, Quốc hội khóa XVI đã chủ động, khẩn trương triển khai công việc ngay từ những ngày đầu với tinh thần quyết tâm cao, “làm ngay, làm bài bản”.
Kỳ họp đã tạo dựng nền tảng tổ chức vững chắc cho cả nhiệm kỳ. Một bộ máy Nhà nước được kiện toàn kịp thời, đồng bộ, đúng quy định là điều kiện tiên quyết để các quyết sách lớn được triển khai thông suốt từ Trung ương đến địa phương. Việc bầu, phê chuẩn các chức danh lãnh đạo cấp cao với sự đồng thuận, tín nhiệm cao góp phần củng cố niềm tin của cử tri và nhân dân vào bộ máy Nhà nước nhiệm kỳ mới; đồng thời đặt ra yêu cầu rất cao về trách nhiệm nêu gương, hiệu quả điều hành, năng lực tổ chức thực hiện của từng vị trí được giao trọng trách.
Tại kỳ họp, các luật, nghị quyết được thông qua không chỉ nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật, mà còn hướng trực tiếp vào tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, giải quyết các vướng mắc tồn đọng trong thực tiễn. Tinh thần đó rất cần thiết trong bối cảnh đất nước đang đặt mục tiêu tăng trưởng cao, phát triển nhanh nhưng phải bền vững, ổn định vĩ mô nhưng không được chậm trễ, đổi mới mạnh mẽ nhưng phải giữ vững kỷ cương.
Quốc hội khóa XVI đã khẳng định vai trò trung tâm trong kiến tạo thể chế phát triển. Việc thông qua các kế hoạch 5 năm về kinh tế-xã hội, tài chính quốc gia, vay và trả nợ công, đầu tư công trung hạn cho thấy Quốc hội không chỉ quyết định những vấn đề trước mắt, mà còn định hình tầm nhìn dài hạn cho giai đoạn 2026-2030. Những con số về tăng trưởng, đầu tư công, tài chính quốc gia không chỉ là chỉ tiêu quản lý, mà là cam kết chính trị về khát vọng phát triển, về yêu cầu nâng cao đời sống nhân dân, về trách nhiệm sử dụng hiệu quả từng đồng vốn, từng nguồn lực của đất nước.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, thành công tốt đẹp của Kỳ họp thứ nhất “tạo khí thế, niềm tin và động lực mới cho cả nhiệm kỳ Quốc hội”. Đồng chí Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu, ngay sau kỳ họp, Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội, các cơ quan, tổ chức hữu quan và địa phương khẩn trương tổ chức triển khai hiệu quả các luật, nghị quyết đã được thông qua; ban hành đầy đủ văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành, “không để khoảng trống pháp lý, không để chậm trễ trong tổ chức thực hiện”.
Kỳ họp thứ nhất cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục đổi mới toàn diện, thực chất hoạt động của Quốc hội. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, đất nước đang đứng trước thời cơ và vận hội phát triển mới, đan xen với những khó khăn, thách thức ngày càng phức tạp; trong bối cảnh đó, Quốc hội phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, toàn diện và thực chất hơn trong tổ chức và hoạt động, không ngừng nâng cao chất lượng công tác lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng.
Đó chính là tinh thần bao trùm của kỳ họp mở đầu nhiệm kỳ: Không dừng lại ở khởi đầu thuận lợi, mà phải biến khởi đầu ấy thành động lực bền bỉ; không chỉ tạo khí thế trong nghị trường, mà phải lan tỏa khí thế ấy vào hành động của cả hệ thống; không chỉ củng cố niềm tin, mà phải làm cho niềm tin ấy được kiểm chứng bằng hiệu quả quản trị quốc gia, bằng sự phát triển của đất nước và bằng cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn của nhân dân.
Thu Minh