Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI: Mở ra 'đường ray' cho cả hệ thống chính trị vận hành hiệu quả trong giai đoạn mới

5 giờ trướcBài gốc

Kiện toàn bộ máy, phát lệnh cho nhiệm kỳ mới

Sau thành công của cuộc bầu cử, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI chính thức khai mạc lúc 8 giờ sáng nay (6-4), sẽ diễn ra trong 11 ngày, chia làm hai đợt. Đây là kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ về công tác tổ chức, nhân sự cấp cao của Nhà nước mà còn định hình những quyết sách lớn về lập pháp và phát triển kinh tế - xã hội trong 5 năm tới.

GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước, đại biểu Quốc hội khóa XV trao đổi tại Chương trình thời sự đặc biệt sáng 6-4 của Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội. Ảnh: Phạm Hùng

Theo chương trình dự kiến, Quốc hội tập trung vào ba nhóm nội dung lớn: Công tác tổ chức, nhân sự; công tác lập pháp với 8 dự án luật và 1 nghị quyết; xem xét, quyết định các vấn đề kinh tế - xã hội, tài chính, ngân sách và các nội dung giám sát quan trọng khác. Riêng nội dung nhân sự được bố trí trong 2,5 ngày đầu của kỳ họp với 39 chức danh được bầu, phê chuẩn, gồm các vị trí lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước.

Tại kỳ họp này, Quốc hội sẽ bầu Chủ tịch Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội; bầu Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao, Tổng Kiểm toán Nhà nước. Đồng thời, phê chuẩn đề nghị bổ nhiệm các Phó Thủ tướng, Bộ trưởng, thành viên Chính phủ và một số chức danh khác theo thẩm quyền. Việc kiện toàn đồng bộ 39 chức danh lãnh đạo cấp cao được xem là nội dung trọng tâm, mang thông điệp chính trị rõ nét về sự kế thừa, ổn định và phát triển trong giai đoạn 2026-2031.

Song song với công tác nhân sự, nội dung lập pháp được đưa ra ngay tại kỳ họp đầu tiên thể hiện tinh thần chủ động: Luật pháp phải đi trước để bộ máy vận hành hiệu quả. Quốc hội sẽ xem xét, thông qua 8 dự án luật và 1 nghị quyết. Đáng chú ý, Luật Thủ đô (sửa đổi) được xem xét, thông qua theo trình tự rút gọn với nhiều cơ chế đặc thù, đột phá nhằm tạo thay đổi tích cực cho Hà Nội. Việc đưa các nội dung lập pháp quan trọng ra thảo luận, quyết định ngay từ đầu nhiệm kỳ cho thấy quan điểm không chờ bộ máy ổn định mới sửa luật, mà coi thể chế là nền tảng cho toàn bộ hoạt động quản lý, điều hành.

Cùng với đó, Quốc hội sẽ xem xét báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2025; tình hình triển khai kế hoạch những tháng đầu năm 2026; thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm, giai đoạn 2026-2030. Điều này khẳng định kỳ họp không chỉ lo kiện toàn bộ máy mà còn xác lập ngay định hướng phát triển cho cả giai đoạn.

Cử tri phường Tây Hồ đi bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, sáng 15-3. Ảnh: Ngọc Tú.

Đặt “đường ray” cho toàn bộ hoạt động nhiệm kỳ

Trao đổi tại Chương trình thời sự đặc biệt với chủ đề “Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI - Xây dựng bộ máy, hoàn thiện thể chế, quyết tâm hành động” do Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội thực hiện sáng nay 6-4, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội đồng chức danh Giáo sư Nhà nước, đại biểu Quốc hội khóa XV cho rằng: Kỳ họp thứ nhất không chỉ mang tính khởi đầu mà còn đặt nền tảng, định hướng và tạo “đường ray” cho toàn bộ hoạt động của Quốc hội và sự vận hành của đất nước trong 5 năm tới.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, Quốc hội có vai trò thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng thành hệ thống pháp luật phù hợp với tâm tư, nguyện vọng của nhân dân. Kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ có ý nghĩa đặc biệt khi triển khai thể chế hóa các định hướng lớn, xác lập nền tảng pháp lý cho phát triển.

GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng, nội dung quan trọng hàng đầu là công tác cán bộ. Đây không chỉ là kiện toàn tổ chức mà còn là quá trình lựa chọn đội ngũ bảo đảm tính kế thừa và đổi mới. Bộ máy cần hội tụ những người giàu kinh nghiệm và những nhân tố mới tạo động lực bứt phá.

Phương châm xuyên suốt cần được thể chế hóa thành chính sách là “phát triển để ổn định” và “ổn định là điều kiện để phát triển”. Các mục tiêu phát triển cho giai đoạn 5 năm tới phải mang tính đột phá, duy trì tốc độ tăng trưởng cao nhưng vẫn bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Một điểm mới đáng chú ý là kỳ họp diễn ra sớm hơn thông lệ khoảng 3 tháng, tổ chức linh hoạt thành hai đợt và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong biểu quyết, thảo luận. Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, việc tổ chức sớm thể hiện tinh thần quyết tâm, quyết liệt, không để chậm trễ trong việc kiện toàn bộ máy và triển khai nhiệm vụ.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, định hướng xây dựng Quốc hội số được thể hiện rõ qua việc ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động. Điều này giúp đại biểu nâng cao hiệu quả lập pháp, rà soát chính sách toàn diện hơn, hạn chế mâu thuẫn, chồng chéo trong quy định pháp luật nếu chỉ làm việc thủ công. “Đây không chỉ là bước đi kỹ thuật mà là biểu hiện rõ nét của quyết tâm xây dựng khuôn khổ pháp luật hiện đại, tạo nền tảng cho hoạt động của Quốc hội trong suốt nhiệm kỳ”, GS.TS Hoàng Văn Cường nhận định.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, nhiệm vụ của kỳ họp thứ nhất không chỉ dừng ở việc bầu bộ máy lãnh đạo mà còn phải xác lập các chỉ tiêu, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội cho 5 năm tới. Đây sẽ là cơ sở để Chính phủ và các cơ quan xây dựng chương trình hành động, kế hoạch hằng năm.

Các mục tiêu được đặt ra phải thể hiện yêu cầu phát triển bứt phá, với những chỉ tiêu tăng trưởng cao đi kèm hệ thống chỉ tiêu kinh tế - xã hội đồng bộ. Đồng thời, các kế hoạch về tài chính, ngân sách, đầu tư công phải bảo đảm cân đối, ổn định, an toàn nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu phát triển và an sinh xã hội. Những cân đối lớn của nền kinh tế cần được thể hiện ngay trong Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm tính khả thi, khoa học và toàn diện để thực hiện thành công các mục tiêu đã đề ra.

Một góc Hà Nội nhìn từ trên cao. Ảnh: Phạm Hùng

Minh chứng cho tư duy lập pháp chủ động

Cũng trong trao đổi tại chương trình, GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp ngay từ đầu nhiệm kỳ, trong đó, những công cụ pháp lý quan trọng phải được đưa ra xem xét, quyết định kịp thời, thay vì chờ đợi các kỳ họp sau. Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, việc dự kiến thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) theo trình tự, thủ tục rút gọn tại kỳ họp thứ nhất là minh chứng rõ nét cho tinh thần này.

GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng, kỳ họp đầu tiên không chỉ có ý nghĩa kiện toàn tổ chức bộ máy mà còn phải thể hiện rõ vai trò “kiến tạo” của Quốc hội thông qua việc sớm hoàn thiện khung khổ pháp lý cho các nhiệm vụ phát triển. Trong đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) là ví dụ tiêu biểu cho quan điểm luật pháp phải đi trước để mở đường cho thực tiễn.

“Việc đưa dự án luật này vào chương trình nghị sự ngay tại kỳ họp đầu tiên cho thấy tư duy rất chủ động, hành động sớm để đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đây không phải là nội dung lập pháp mang tính thủ tục mà là quyết định có ý nghĩa tạo hành lang pháp lý quan trọng cho một đô thị đặc biệt như Hà Nội”, GS.TS Hoàng Văn Cường bày tỏ.

GS.TS Hoàng Văn Cường phân tích, khi các cơ chế, chính sách lớn được ban hành sớm, địa phương sẽ có điều kiện triển khai ngay những nhiệm vụ phát triển từ đầu nhiệm kỳ thay vì phải chờ đợi. Điều này giúp rút ngắn khoảng cách từ chủ trương đến thực tiễn, từ quyết sách đến hành động cụ thể.

Việc xem xét, thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) ngay tại kỳ họp thứ nhất cũng thể hiện rõ quan điểm không chờ bộ máy ổn định mới sửa luật mà xác định thể chế chính là nền tảng để bộ máy vận hành hiệu quả. Đây là tư duy lập pháp quan trọng trong bối cảnh yêu cầu phát triển nhanh, đồng bộ và kịp thời.

Theo GS.TS Hoàng Văn Cường, Luật Thủ đô (sửa đổi) không chỉ mang ý nghĩa đối với riêng Hà Nội mà còn phản ánh cách tiếp cận mới trong xây dựng pháp luật của Quốc hội khóa XVI đó là: Những vấn đề cấp thiết, quan trọng phải được đưa ra quyết định sớm, kịp thời, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình tổ chức thực hiện.

“Việc ưu tiên dự án luật này ngay tại kỳ họp đầu tiên là minh chứng rõ nét cho vai trò của Quốc hội trong việc kiến tạo thể chế, đồng thời khẳng định thể chế phải là “đường mở” cho phát triển. Với Hà Nội, một đô thị đặc biệt, điều này càng có ý nghĩa khi các cơ chế đặc thù, đột phá được kỳ vọng sẽ tạo ra những thay đổi tích cực trong triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội”, GS.TS Hoàng Văn Cường nhấn mạnh.

Từ ví dụ Luật Thủ đô (sửa đổi), GS.TS Hoàng Văn Cường cho rằng, tinh thần chung của kỳ họp thứ nhất là hành động sớm, quyết định sớm và hoàn thiện sớm các công cụ pháp lý cần thiết. Đây chính là nền tảng quan trọng để bộ máy nhà nước vận hành hiệu lực, hiệu quả ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Có thể thấy, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI mang đồng thời hai ý nghĩa: “phát lệnh” và “kiến tạo”. Không chỉ kiện toàn bộ máy lãnh đạo cao nhất của Nhà nước, kỳ họp còn đặt nền móng thể chế, xác lập định hướng phát triển và đổi mới phương thức hoạt động cho toàn bộ nhiệm kỳ. Với tinh thần chủ động sửa luật ngay từ đầu, quyết liệt trong công tác cán bộ, đổi mới phương thức tổ chức và xác lập mục tiêu phát triển bứt phá, kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ đang mở ra “đường ray” cho cả hệ thống chính trị vận hành hiệu quả trong giai đoạn 2026-2031.

Nguyên Bảo

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ky-hop-thu-nhat-quoc-hoi-khoa-xvi-mo-ra-duong-ray-cho-ca-he-thong-chinh-tri-van-hanh-hieu-qua-trong-giai-doan-moi-743309.html