Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI: Xem xét mở rộng đối tượng trợ giúp pháp lý

2 giờ trướcBài gốc

Cần đánh giá chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý

Đại biểu Quốc hội Thành phố Hà Nội Lê Nhật Thành phát biểu ở tổ. Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN

Thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn lưu ý, cần có góc nhìn đa chiều từ góc độ người thụ hưởng đến người thực hiện, cung cấp dịch vụ, nhằm huy động và tăng cường sự tham gia của đội ngũ luật sư trong việc hỗ trợ các đối tượng yếu thế (người già neo đơn, trẻ em, người không nơi nương tựa...).

Cho ý kiến về một số nội dung trọng tâm dự án Luật, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, về việc mở rộng đối tượng thụ hưởng, Cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung đối tượng người có mức sống trung bình nhưng rơi vào hoàn cảnh ngặt nghèo. "Cần bổ sung nhóm người không thuộc diện hộ nghèo nhưng gặp biến cố, phải đối mặt với khó khăn tài chính ngặt nghèo. Hiện nay, tỷ lệ hộ nghèo của cả nước chỉ còn 1,3%, nhưng tỷ lệ hộ cận nghèo lại cao gấp 3 lần và rủi ro tái nghèo luôn hiện hữu", Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Đối với trẻ em, Chủ tịch Quốc hội đề nghị mở rộng diện trợ giúp pháp lý cho tất cả trẻ em trong các vụ án hình sự, dân sự có liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em thay vì chỉ giới hạn ở một số điều kiện nhất định như hiện nay. Đối với người lao động, cần bổ sung đối tượng là người lao động bị sa thải trái pháp luật hoặc người lao động trong các vụ tranh chấp lao động tập thể...

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị, cần thiết kế hành lang pháp lý để khuyến khích các quỹ từ thiện của doanh nghiệp, tổ chức xã hội tài trợ cho hoạt động trợ giúp pháp lý; nắm bắt kịp thời, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số...

Về chất lượng vụ việc trợ giúp pháp lý, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần có một hệ thống đánh giá độc lập, trong đó, luật phải quy định bắt buộc việc lấy ý kiến phản hồi và đánh giá mức độ hài lòng của người dân.

Liên quan đến kỹ thuật lập pháp và tính đồng bộ, Cơ quan soạn thảo rà soát kỹ lưỡng để bảo đảm dự thảo Luật này đồng bộ với Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật Tố tụng dân sự và Luật Luật sư, "tránh tình trạng luật này cho phép nhưng luật kia lại gây rào cản về thủ tục".

Thảo luận tại tổ về dự án Luật này, đại biểu Lê Nhật Thành (Hà Nội) đề nghị xem xét mở rộng đối tượng trợ giúp pháp lý đối với người dân tộc thiểu số sinh sống ở các xã khó khăn vì hiện nay đối tượng này vẫn đang phải đối mặt với nhiều rào cản về ngôn ngữ, phong tục và lạc hậu, trình độ dân trí chưa cao, địa hình chia cắt, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn.

"Trong bối cảnh trình độ dân trí chưa đồng đều và năng lực tài chính hạn chế thì việc bổ sung đối tượng này không chỉ là giải pháp bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của công dân mà còn là công cụ quản trị xã hội thiết yếu nhằm thu hẹp khoảng cách tiếp cận công lý, đảm bảo tính thực chất của chính sách dân tộc trong tình hình mới", đại biểu Lê Nhật Thành nói.

Liên quan đến trung tâm trợ giúp pháp lý, đại biểu cho rằng, do đời sống còn gặp nhiều khó khăn nên người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn thường chịu nhiều thiệt thòi, áp lực, vướng mắc trong cuộc sống, có nhu cầu trợ giúp pháp lý trong hầu hết lĩnh vực của đời sống xã hội như hình sự, dân sự, hôn nhân gia đình, đất đai, nhà ở, môi trường, lao động... Do đó, đại biểu đề nghị dự thảo luật cần quy định cứng tiêu chí liên quan đến đối tượng địa bàn, đặc biệt là đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, để thành lập chi nhánh của trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước, bảo đảm thống nhất áp dụng trên phạm vi cả nước, tránh lạm dụng, phân tán nguồn lực, đồng thời bảo đảm quyền và lợi ích của đồng bào dân tộc thiểu số.

Mở rộng phạm vi tiếp cận thông tin đối với công dân

Thảo luận tổ về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), đa số đại biểu Quốc hội tán thành với việc xây dựng dự án Luật nhằm bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, nâng cao tính công khai, minh bạch trong tổ chức, hoạt động của các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động cung cấp thông tin...

Theo đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Quảng Ngãi), cần bổ sung cụm từ “bảo đảm thực thi quyền con người” vào phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật và nhấn mạnh chủ thể thụ hưởng không nên chỉ dừng ở “công dân” mà phải là “mọi người” (bao gồm cả nhà đầu tư nước ngoài, người đang thi hành án phạt tù...) để phù hợp với các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đồng quan điểm, đại biểu Phạm Thúy Chinh (Hải Phòng) cho rằng, dự thảo Luật mới chỉ quy định quyền tiếp cận thông tin đối với công dân mà chưa quy định quyền tiếp cận thông tin đối với người nước ngoài. Thực tiễn cho thấy, pháp luật của nhiều quốc gia trên thế giới cho phép người nước ngoài tiếp cận thông tin nhằm tạo thuận lợi cho các hoạt động kinh tế - xã hội. Do đó, Cơ quan soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật theo hướng cho phép người nước ngoài có quyền tiếp cận thông tin nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn và bảo đảm phù hợp với xu hướng phát triển hiện nay.

Cho ý kiến về thông tin công dân được tiếp cận có điều kiện, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (Hải Phòng) cơ bản nhất trí với quy định, cho phép người đứng đầu cơ quan, đơn vị, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ quyết định việc cung cấp thông tin liên quan đến bí mật kinh doanh, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình trong trường hợp cần thiết vì lợi ích công cộng, sức khỏe của cộng đồng theo quy định của luật có liên quan mà không cần có sự đồng ý.

Tuy nhiên, đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo cân nhắc nghiên cứu kỹ hơn về phạm vi chủ thể, tính chất, mức độ của bí mật kinh doanh, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, dữ liệu cá nhân, bí mật gia đình..., người đứng đầu cơ quan, đơn vị có thể cung cấp mà không cần sự đồng ý của chủ sở hữu, người có liên quan; tránh sự lạm dụng quy định gây thiệt hại, tranh chấp cho người có quyền và lợi ích chính đáng. Đồng thời, Cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định về miễn trừ trách nhiệm, xác định trách nhiệm bồi thường trong trường hợp cung cấp thông tin gây ra thiệt hại...

Diệp Trương (TTXVN)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/thoi-su/ky-hop-thu-nhat-quoc-hoi-khoa-xvi-xem-xet-mo-rong-doi-tuong-tro-giup-phap-ly-20260409135726077.htm