Trải qua 67 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dù mang những tên gọi khác nhau và có thời điểm trực thuộc Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an, lực lượng Bộ đội Biên phòng luôn khẳng định vai trò nòng cốt, vững vàng nơi phên dậu của Tổ quốc, hoàn thành nhiệm vụ quản lý, bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự khu vực biên giới, cửa khẩu...
Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Đàm Thủy (tỉnh Cao Bằng) tuần tra biên giới. Ảnh: Vũ Tiệp
Trưởng thành trong khói lửa
Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lực lượng Công an nhân dân vũ trang vừa chiến đấu chống chiến tranh phá hoại ở miền Bắc, vừa làm nhiệm vụ quốc tế, chi viện cho cách mạng miền Nam.
Sau năm 1975, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia đặt ra yêu cầu mới. Lực lượng nhanh chóng củng cố hệ thống đồn, trạm, hình thành thế trận quản lý, bảo vệ vững chắc tuyến biên giới đất liền và bờ biển dài hơn 8.000km. Năm 1988, lực lượng chính thức mang tên Bộ đội Biên phòng. Từ đó đến nay, tổ chức bộ máy không ngừng được kiện toàn. Hệ thống đồn, trạm, hải đội được xây dựng đồng bộ trên hơn 5.000km đường biên giới đất liền, gần 3.000km bờ biển cùng hàng nghìn đảo, cửa khẩu, cảng biển.
Những năm gần đây, Bộ đội Biên phòng đẩy mạnh đổi mới biện pháp công tác; nâng cao chất lượng nắm, dự báo tình hình; xử lý kịp thời, hiệu quả các vụ việc phát sinh. Giai đoạn từ năm 2020 đến tháng 12-2025, các đơn vị đã chủ trì, phối hợp phát hiện, bắt giữ, xử lý hơn 54.500 vụ với gần 144.000 đối tượng vi phạm pháp luật; thu giữ hàng chục tấn ma túy, hàng triệu lít xăng dầu và nhiều hàng hóa buôn lậu, gian lận thương mại.
Trong đại dịch Covid-19, có thời điểm lực lượng duy trì gần 2.000 tổ, chốt với hơn 10.000 cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng chức năng túc trực ngày đêm tại cửa khẩu, đường mòn, lối mở, góp phần kiểm soát hiệu quả nguồn lây từ bên ngoài. Thực hiện nhiệm vụ “chiến đấu trong thời bình”, từ năm 2020 đến tháng 12-2025, Bộ đội Biên phòng đã điều động hơn 133.000 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia ứng cứu, tìm kiếm cứu nạn; phối hợp xử lý 3.401 vụ thiên tai, cứu giúp 4.266 người; hỗ trợ sửa chữa hơn 10.000 nhà dân...
Xứng đáng truyền thống anh hùng
Với phương châm “đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt”, cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã bám địa bàn, thực hiện “cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng đồng bào”, trở thành điểm tựa tin cậy của cấp ủy, chính quyền và nhân dân. Hàng nghìn đảng viên được phân công phụ trách hộ gia đình; nhiều cán bộ tăng cường về cơ sở, góp phần củng cố hệ thống chính trị, xóa “thôn, bản trắng” đảng viên.
Việc triển khai “Ngày Biên phòng toàn dân” vào 3-3 hằng năm đã trở thành ngày hội của đồng bào các dân tộc nơi biên giới, gắn với thực hiện hiệu quả phong trào “Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới”. Nhờ đó, gần 2.000 tổ tự quản, 46.000 hộ gia đình và trên 96.000 cá nhân đăng ký tự quản đường biên, mốc quốc giới; hơn 3.000 tổ tàu thuyền đoàn kết; 400 bến, bãi an toàn và hơn 16.000 tổ an ninh, trật tự. Các chương trình như “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn Biên phòng”, “Xuân Biên phòng ấm lòng dân bản”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”… tiếp tục bồi đắp nghĩa tình quân - dân nơi phên dậu Tổ quốc.
Trải qua 67 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng đã lập nhiều chiến công, thành tích vẻ vang; hai lần được tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.
Bước vào giai đoạn phát triển mới của đất nước, nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia đặt ra yêu cầu toàn diện và khắt khe hơn. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, diễn biến phức tạp trên các tuyến biên giới, sự gia tăng của tội phạm xuyên quốc gia, buôn lậu, ma túy, mua bán người… đòi hỏi lực lượng Bộ đội Biên phòng không chỉ vững vàng về bản lĩnh chính trị mà còn tinh thông nghiệp vụ, chủ động từ sớm, từ xa, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng tiếp tục xây dựng lực lượng vững mạnh toàn diện, “mẫu mực, tiêu biểu”; nâng cao chất lượng tổng hợp, khả năng sẵn sàng chiến đấu và năng lực quản lý nhà nước về biên giới; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, kiểm soát; xây dựng thế trận biên phòng toàn dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc. Đồng thời, Bộ đội Biên phòng tiếp tục chăm lo xây dựng cơ sở chính trị ở địa bàn biên giới; củng cố “thế trận lòng dân” bền chặt.
Phát huy truyền thống 67 năm anh hùng, những người lính quân hàm xanh hôm nay tiếp tục nêu cao tinh thần “vì nước quên thân, vì dân phục vụ”, kiên quyết, kiên trì bảo vệ vững chắc từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để đất nước phát triển nhanh và bền vững. Nơi phên dậu Tổ quốc, sự lặng thầm của những người lính biên phòng vẫn sáng ngời biểu tượng của ý chí độc lập, tự chủ và khát vọng vươn lên của dân tộc. Biên cương vững vàng là điều kiện tiên quyết để Tổ quốc vững bền. Và trong hành trình ấy, Bộ đội Biên phòng tiếp tục là lực lượng nòng cốt, tin cậy, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Đại tá Đoàn Văn Long, Trường Sĩ quan Chính trị (Bộ Quốc phòng)