Kỷ niệm 85 năm ngày Bác Hồ về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam (28/1/1941 - 28/1/2026):Từ Pác Bó lịch sử đến khát vọng vươn mình của dân tộc

5 giờ trướcBài gốc

Đây không chỉ là sự trở về của một người con xa xứ, mà là sự hội tụ của lịch sử, của thời cơ và của trí tuệ cách mạng, mở ra một thời kỳ phát triển mới của phong trào giải phóng dân tộc Việt Nam. Từ Pác Bó, một trung tâm lãnh đạo cách mạng được hình thành, làm thay đổi cục diện đấu tranh và đưa dân tộc Việt Nam tiến gần hơn tới độc lập, tự do.

Các đại biểu tham quan khu trưng bày tại Hội thảo khoa học “85 năm Ngày Bác Hồ về nước (28/1/1941 - 28/1/2026): Sự kiện khởi đầu cho những thắng lợi vĩ đại của cách mạng Việt Nam”. Ảnh: Thanh Hiếu

Sinh ra trong một gia đình nhà nho yêu nước ở tỉnh Nghệ An, Nguyễn Tất Thành từ rất sớm đã chứng kiến cảnh cực khổ, lầm than của người dân mất nước, sự đàn áp đối với các phong trào yêu nước của kẻ xâm lược. Với khát vọng cháy bỏng “tìm đường cho dân tộc”, ngày 5-6-1911, Người rời bến cảng Nhà Rồng ra đi tìm con đường cứu nước. Ba mươi năm bôn ba khắp các châu lục, làm đủ nghề để sống và hoạt động cách mạng, Người không chỉ tích lũy vốn sống phong phú, mà còn đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm thấy ở đó học thuyết khoa học và cách mạng có thể giải phóng dân tộc Việt Nam khỏi ách áp bức. Trên cơ sở ấy, Nguyễn Ái Quốc đã kiên trì truyền bá lý luận cách mạng vào phong trào công nhân và phong trào yêu nước trong nước, chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của một chính đảng cách mạng.

Năm 1930, dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, đánh dấu bước ngoặt lịch sử của cách mạng Việt Nam. Tuy nhiên, dù hoạt động ở nước ngoài, Người luôn hướng về Tổ quốc và mong muốn có ngày trực tiếp lãnh đạo phong trào trong nước. Khi chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, đặc biệt là sau khi phát xít Đức đánh bại nước Pháp vào năm 1940, hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân rung chuyển. Nguyễn Ái Quốc nhận định đây là thời cơ lịch sử để cách mạng Việt Nam bứt phá và việc trở về nước lúc này là mệnh lệnh của lịch sử. Ngày 28-1-1941, Người vượt qua cột mốc biên giới, trở về Pác Bó, chính thức mở ra giai đoạn mới của cách mạng Việt Nam.

Pác Bó 1941 - nơi khởi nguồn những quyết sách làm thay đổi lịch sử dân tộc

Việc Nguyễn Ái Quốc lựa chọn Cao Bằng làm nơi đặt chân đầu tiên là tầm nhìn chiến lược sâu sắc. Đây là vùng đất có phong trào quần chúng phát triển, có địa thế hiểm trở, thuận lợi cho việc xây dựng căn cứ địa và liên lạc quốc tế. Từ hang Cốc Bó, Người bắt đầu một chuỗi hoạt động cách mạng mang tính quyết định, vừa trực tiếp lãnh đạo phong trào, vừa từng bước hình thành hệ thống tổ chức, lực lượng và đường lối cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.

Chỉ hơn 3 tháng sau khi về nước, từ ngày 10 đến 19-5-1941, Nguyễn Ái Quốc triệu tập và chủ trì Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tám tại Pác Bó. Hội nghị đã hoàn chỉnh sự chuyển hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, coi đó là yêu cầu sống còn của lịch sử. Trong bối cảnh dân tộc đứng trước nguy cơ bị chia cắt và bị áp bức nặng nề bởi chủ nghĩa thực dân và phát xít, Hội nghị quyết định tạm gác những nhiệm vụ cách mạng khác để tập trung toàn lực cho mục tiêu giành độc lập. Đây là quyết định mang tính bước ngoặt, thể hiện tầm nhìn chiến lược và sự nhạy bén chính trị của Nguyễn Ái Quốc và Trung ương Đảng.

Một trong những quyết định quan trọng nhất của Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tám là thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng minh - Việt Minh. Mặt trận được xây dựng trên nền tảng tư tưởng đại đoàn kết toàn dân tộc, nhằm tập hợp mọi tầng lớp nhân dân, không phân biệt giai cấp, tôn giáo, dân tộc, vào cuộc đấu tranh chung vì độc lập. Từ Cao Bằng, phong trào Việt Minh nhanh chóng lan rộng, hình thành mạng lưới các đoàn thể cứu quốc, như thanh niên, phụ nữ, nông dân, phụ lão, nhi đồng, tạo nên thế trận chính trị rộng khắp và vững chắc.

Song song với việc xây dựng mặt trận chính trị, Nguyễn Ái Quốc đặc biệt chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ và tuyên truyền cách mạng. Các lớp huấn luyện được mở ngay tại căn cứ, nội dung thiết thực, phù hợp với từng đối tượng, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, giữa giáo dục chính trị và rèn luyện đạo đức. Nhiều tài liệu tuyên truyền được biên soạn bằng hình thức giản dị, dễ hiểu, giúp quần chúng nhanh chóng tiếp thu tư tưởng cách mạng. Báo Việt Nam độc lập ra đời trở thành công cụ sắc bén trong việc cổ vũ tinh thần yêu nước, nâng cao nhận thức và củng cố niềm tin vào thắng lợi của cách mạng.

Trên lĩnh vực quân sự, các đội du kích và tự vệ được tổ chức, từng bước phát triển thành lực lượng vũ trang cách mạng. Đỉnh cao của quá trình này là sự ra đời của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân vào cuối năm 1944, đặt nền móng cho Quân đội nhân dân Việt Nam sau này. Với phương châm “chính trị trọng hơn quân sự”, đội quân non trẻ ấy đã nhanh chóng lập nên những chiến công đầu tiên, tạo tiếng vang lớn, cổ vũ phong trào kháng chiến và nâng cao uy tín của lực lượng cách mạng.

Từ Pác Bó, Nguyễn Ái Quốc không chỉ xây dựng lực lượng trong nước, mà còn chủ động mở rộng quan hệ quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ của các lực lượng chống phát xít. Những hoạt động đối ngoại từ rất sớm ấy đã góp phần tạo nên môi trường quốc tế thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam.

Từ tinh thần Pác Bó đến sứ mệnh kiến tạo kỷ nguyên phát triển mới

Sự kiện Bác Hồ về nước năm 1941 mở ra giai đoạn chuẩn bị quyết định cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Từ một căn cứ địa nhỏ bé ở Pác Bó, phong trào cách mạng đã lan tỏa khắp cả nước, quy tụ sức mạnh toàn dân tộc, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại. Những quyết sách chiến lược trong giai đoạn 1941-1945 đã chứng minh trí tuệ, bản lĩnh và tầm nhìn vượt thời đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Những bài học từ Pác Bó vẫn còn nguyên giá trị đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hôm nay. Đó là bài học về đặt lợi ích dân tộc lên trên hết, về xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, về nắm bắt và tận dụng thời cơ, về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới với mục tiêu trở thành nước phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa vào giữa thế kỷ XXI, những giá trị ấy càng có ý nghĩa thời sự sâu sắc.

Kỷ niệm 85 năm Ngày Bác Hồ về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam diễn ra trong không khí toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang nỗ lực thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Tinh thần Pác Bó - tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước vận mệnh dân tộc - tiếp tục là nguồn cảm hứng và động lực để mỗi cán bộ, đảng viên và mỗi người dân góp phần xây dựng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.

Từ hang đá nhỏ bên dòng suối Lênin năm 1941 đến một Việt Nam hội nhập sâu rộng và khát vọng vươn mình trong thế kỷ XXI, hành trình của dân tộc Việt Nam là hành trình của ý chí, trí tuệ và niềm tin. Kỷ niệm Ngày Bác Hồ về nước, trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam không chỉ là dịp để tưởng nhớ một sự kiện lịch sử, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm hôm nay: Tiếp tục học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, biến khát vọng độc lập, tự do và hạnh phúc của Người thành hiện thực trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Tiến sĩ Phạm Ngọc Hùng - Tạp chí Cộng sản

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ky-niem-85-nam-ngay-bac-ho-ve-nuoc-truc-tiep-lanh-dao-cach-mang-viet-nam-28-1-1941-28-1-2026-tu-pac-bo-lich-su-den-khat-vong-vuon-minh-cua-dan-toc-731516.html