Đại diện lãnh đạo Tỉnh ủy, sở ngành, lãnh đạo các địa phương cùng đông đảo cán bộ, đảng viên, nhân dân và du khách thập phương về dự lễ.
Trong không khí trang nghiêm và thành kính, các đại biểu đã dâng hoa, dâng hương tại Nhà bia ghi danh các Anh hùng Liệt sỹ; dâng hương tại Thượng điện đình Lương Sơn và bia tưởng niệm Mẹ Việt Nam anh hùng.
Đình Lương Sơn được khởi công xây dựng từ cuối Triều Minh Mệnh (khoảng năm 1839, 1840), hoàn thành vào năm 1852 thời Triều Vua Tự Đức. Đình có diện tích hơn 220m2 với 25 gian, gồm 16 gian tiểu, 8 gian trung và 1 gian đại (gian chính), được nâng đỡ bằng hệ thống 36 cột gỗ lim.
Trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931, đình Lương Sơn là nơi thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của Tổng Đặng Sơn, là địa điểm sinh hoạt quan trọng của cơ sở Đảng trong thời kỳ hoạt động bí mật và tập hợp quần chúng đấu tranh chống thực dân Pháp và bè lũ tay sai. Vào cuối tháng 4/1931, làng Lương Sơn trở thành tâm điểm của phong trào đấu tranh cách mạng. Từ ngày 25-28/4/1931, tại đình Lương Sơn, 7 chiến sỹ cách mạng của xã Bắc Sơn (nay là xã Đô Lương) đã bị thực dân Pháp và bè lũ tay sai giết hại.
Năm 1990, đình Lương Sơn được Bộ Văn hóa công nhận là “Di tích lịch sử-văn hóa Quốc gia”. Phía trước đình, Đảng bộ và nhân dân địa phương đã xây dựng Nhà bia ghi công 169 liệt sỹ, Bia ghi nhớ công ơn 7 chiến sỹ cách mạng đã bị thực dân Pháp xử bắn tháng 4/1931 và Bia tưởng niệm 9 Mẹ Việt Nam anh hùng của địa phương.
Ngày 11/9/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1959/QĐ-TTg, công nhận Di tích lịch sử gắn với phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) tại Nghệ An là Di tích quốc gia đặc biệt; đình Lương Sơn là 1 trong 9 di tích thuộc quần thể di tích được vinh danh.
Những địa điểm ghi dấu phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh tại Nghệ An là hệ thống di sản lịch sử có giá trị đặc biệt, phản ánh một cách sinh động, toàn diện một trong những cao trào cách mạng đầu tiên có tính chất quyết định trong tiến trình lịch sử cận - hiện đại Việt Nam. Đây không chỉ là không gian địa lý đơn thuần, mà là những “chứng tích sống” lưu giữ ký ức lịch sử về các cuộc đấu tranh anh dũng, bền bỉ của quần chúng công - nông Nghệ Tĩnh.
Hải An (TTXVN)