Kỳ thi đại học khó bậc nhất hành tinh sắp hết thời?

5 giờ trướcBài gốc

Thí sinh Trung Quốc ôn tập cho kỳ thi đại học. Ảnh: The Economist.

Từng được xem là “cánh cửa đổi đời” của hàng triệu học sinh Trung Quốc, kỳ thi tuyển sinh đại học (gaokao) đang dần mất đi sức hút khi ngày càng nhiều thanh thiếu niên lựa chọn không bước vào cuộc đua vốn nổi tiếng khắc nghiệt này.

Theo số liệu mới công bố của Bộ Giáo dục Trung Quốc, năm 2026 có 12,9 triệu học sinh đăng ký dự thi gaokao, giảm 450.000 em so với năm trước. Đây là năm thứ hai liên tiếp số lượng thí sinh giảm, sau khi kỳ thi năm 2025 ghi nhận mức giảm 70.000 người, theo Reuters.

Sự sụt giảm này đánh dấu một thay đổi đáng kể đối với kỳ thi từng được xem là khó và cạnh tranh bậc nhất thế giới. Trong nhiều thập kỷ, gaokao không chỉ là kỳ thi tuyển sinh đại học mà còn được các gia đình Trung Quốc coi là cơ hội quyết định tương lai của con em mình.

Vì sao gaokao giảm sức hút?

Tại Trung Quốc, hàng triệu học sinh đã dành nhiều năm học tập với cường độ cao để giành một suất vào các trường đại học danh tiếng. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế và thị trường lao động đang khiến quan niệm đó thay đổi.

Thí sinh Trung Quốc dự thi đại học năm 2025. Ảnh: SCMP.

Những năm gần đây, ngày càng nhiều sinh viên tốt nghiệp đại học Trung Quốc gặp khó khăn trong việc tìm kiếm việc làm phù hợp. Tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên từ 16 đến 24 tuổi vẫn duy trì trên mức 16% vào tháng 4 năm nay.

Các chuyên gia dự báo sức ép sẽ còn lớn hơn khi mùa hè này có thêm 12,7 triệu sinh viên mới tốt nghiệp gia nhập thị trường lao động - mức cao nhất từ trước đến nay.

Trong bối cảnh nguồn nhân lực trình độ đại học ngày càng dư thừa, nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung tuyển dụng ứng viên đến từ các trường hàng đầu. Điều này khiến sinh viên tốt nghiệp từ những trường ít danh tiếng hơn gặp bất lợi lớn khi cạnh tranh việc làm.

Bàn về vấn đề này, ông Chen Zhiwen, thành viên Hiệp hội Chiến lược Phát triển Giáo dục Trung Quốc, cho biết ngày càng nhiều học sinh tốt nghiệp trung học nghề lựa chọn đi làm thay vì tiếp tục học lên đại học.

Ông Chen nhận định xu hướng này phản ánh thực tế rằng tấm bằng đại học không còn được xem là bảo chứng chắc chắn cho cơ hội nghề nghiệp như trước. Đối với nhiều gia đình, chi phí và thời gian dành cho giáo dục đại học cần được cân nhắc kỹ hơn khi lợi ích đầu ra không còn rõ ràng.

Bên cạnh đó, Trung Quốc cũng đang đối mặt với tình trạng thu hẹp quy mô dân số trong độ tuổi đại học, góp phần làm giảm số lượng thí sinh đăng ký dự thi.

Học nghề lên ngôi

Trong khi số lượng thí sinh dự thi gaokao giảm, các chương trình đào tạo nghề lại thu hút ngày càng nhiều học sinh, theo SCMP.

Truyền thông địa phương đưa tin hàng trăm phụ huynh đã xếp hàng tại một trường nghề ở Bắc Kinh hồi tháng 5 để tranh suất đăng ký cho con em mình, dù trường chỉ còn 30 chỉ tiêu. Tại Thượng Hải, số lượng tuyển sinh vào các trường cao đẳng nghề cũng tăng khoảng 15% so với ba năm trước.

Phụ huynh Trung Quốc chờ con bên ngoài điểm thi đại học. Ảnh: Reuters.

Sức hấp dẫn của giáo dục nghề đến từ khả năng kết nối trực tiếp với thị trường lao động. Thay vì mất thêm nhiều năm học tập và đối mặt với nguy cơ thất nghiệp sau khi tốt nghiệp đại học, nhiều học sinh lựa chọn con đường ngắn hơn để sớm có việc làm ổn định.

Thực trạng khó khăn của thị trường lao động cũng được phản ánh qua một thông báo tuyển dụng gây chú ý gần đây. Một chủ trang trại ở vùng đồng cỏ phía nam Mông Cổ chỉ tuyển hai vị trí chăn cừu nhưng nhận được hơn 700 hồ sơ ứng tuyển.

Tin tuyển dụng này thu hút tới 59 triệu lượt xem trên mạng xã hội Weibo và nhận hồ sơ ứng tuyển từ nhiều nhân viên văn phòng tại các thành phố lớn, công nhân nhà máy và cả sinh viên tốt nghiệp đại học.

Dù vậy, gaokao vẫn là sự kiện giáo dục quan trọng nhất Trung Quốc. Năm nay, nhà chức trách tiếp tục siết chặt công tác tổ chức thi với các biện pháp an ninh mới, trong đó có hệ thống sàng lọc thông minh nhằm phát hiện các hình thức gian lận công nghệ cao bằng điện thoại di động hay kính thông minh.

Tú Anh

Nguồn Znews : https://znews.vn/ky-thi-dai-hoc-kho-bac-nhat-hanh-tinh-sap-het-thoi-post1657831.html