Các nhà giáo cho rằng, trước những thay đổi có thể xảy ra, điều quan trọng nhất lúc này là giữ tâm lý ổn định, tập trung học tập và lựa chọn nguyện vọng phù hợp với năng lực.
Đăng ký nguyện vọng theo căn cứ nào?
Trong nhiều năm qua, Hà Nội chia 12 khu vực tuyển sinh lớp 10 dựa trên địa bàn quận, huyện, thị xã. Cách phân chia này nhằm bảo đảm sự thuận lợi, giúp học sinh không phải di chuyển quá xa khi theo học tại các trường THPT công lập. Trên cơ sở đó, học sinh căn cứ vào vị trí địa lý và năng lực học tập để lựa chọn trường đăng ký dự tuyển.
Tại kỳ thi lớp 10 THPT công lập, mỗi thí sinh được đăng ký 3 nguyện vọng.
Theo quy định của Sở GD&ĐT Hà Nội các năm trước, mỗi học sinh được đăng ký tối đa 3 nguyện vọng (NV) vào 3 trường THPT công lập, theo thứ tự NV1, NV2 và NV3. Trong đó, NV1 và NV2 phải thuộc cùng một khu vực tuyển sinh; NV3 có thể đăng ký vào trường thuộc khu vực bất kỳ.
Trường hợp học sinh chỉ đăng ký 2 nguyện vọng vào 2 trường THPT công lập, NV1 phải thuộc khu vực tuyển sinh theo quy định, còn NV2 có thể thuộc khu vực bất kỳ. Nếu chỉ đăng ký 1 nguyện vọng, học sinh có thể lựa chọn trường ở bất cứ khu vực nào. Sau khi đã đăng ký, học sinh không được thay đổi nguyện vọng dự tuyển.
Tuy nhiên, năm nay việc thay đổi về địa giới hành chính, bỏ đơn vị cấp quận, huyện, thị xã và chỉ còn cấp phường, khiến nhiều phụ huynh đặt câu hỏi: việc đăng ký nguyện vọng của học sinh sẽ căn cứ theo khu vực (nhóm xã, phường), theo nơi cư trú thực tế (bản đồ GIS) hay theo phương án khác?
Chia sẻ băn khoăn này, chị Nguyễn Thị Nga (phường Hà Đông) cho biết, trước đây gia đình chị thuộc khu vực tuyển sinh số 10, gồm quận Hà Đông và các huyện Chương Mỹ, Thanh Oai. Theo cách cũ, con chị dự định đăng ký NV1 vào Trường THPT Quang Trung, Hà Đông, NV2 vào Trường THPT Trần Hưng Đạo, Hà Đông và NV3 vào Trường THPT Thanh Oai B.
“Tôi được biết nguyện vọng sau khi đăng ký sẽ không thể thay đổi. Nếu cách phân chia khu vực năm nay điều chỉnh, rất có thể tỷ lệ chọi và điểm chuẩn các trường cũng sẽ khác. Điều khiến tôi lo lắng nhất là những biến động đó có thể ảnh hưởng đến cơ hội trúng tuyển của con”, chị Nga nói.
Trong khi đó, chị Lê Hà Thu (phường Từ Liêm) lại nhìn nhận sự thay đổi có thể mang đến cơ hội lựa chọn trường linh hoạt hơn. Theo chị Hà Thu, trước đây gia đình chị thuộc khu vực tuyển sinh số 7. Trường có điểm chuẩn cao nhất khu vực này là THPT Nguyễn Thị Minh Khai nhưng lại cách nhà hơn 10 km nên con chị không có ý định đăng ký.
“Hiện nhà tôi gần Trường THPT Trung Văn, THPT Lê Quý Đôn - Hà Đông và THPT Nhân Chính. Theo quy định cũ, ba trường này thuộc ba khu vực tuyển sinh khác nhau nên con không thể đăng ký cùng lúc. Nếu năm nay việc đăng ký căn cứ theo nơi cư trú thực tế, con có thể chọn cả ba trường, vừa thuận tiện đi lại vừa đúng mong muốn của gia đình”, chị Thu chia sẻ.
Điều quan trọng cần làm
Trước những băn khoăn của phụ huynh, nhà giáo Nguyễn Thị Vân Hồng, Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương cho rằng, đơn vị hành chính thay đổi nhưng vị trí địa lý của các trường vẫn như cũ. Công tác tuyển sinh lớp 10 do Sở GD&ĐT Hà Nội xây dựng kế hoạch và chắc chắn có phương án điều chỉnh phù hợp với thực tế. Các cơ quan quản lý giáo dục sẽ tính toán để bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh cũng như tạo thuận lợi cho phụ huynh. Bởi vậy, thời điểm hiện tại, phụ huynh không nên quá lo lắng.
Phụ huynh và thí sinh cần giữ tâm lý bình tĩnh để chờ kế hoạch tuyển sinh chính thức.
“Điều quan trọng nhất lúc này là phụ huynh giữ tâm lý bình tĩnh, tập trung đồng hành cùng con trong quá trình học tập. Hãy quan tâm đến sức khỏe thể chất, tinh thần của các con và giúp con có sự chuẩn bị tốt nhất trước kỳ thi”, Hiệu trưởng Trường THCS Chương Dương chia sẻ.
Khi lựa chọn trường, phụ huynh nên căn cứ vào lực học của con thông qua các bài kiểm tra, kết quả khảo sát trên lớp, đồng thời tham khảo điểm chuẩn các năm trước. Ngoài ra, việc tìm hiểu môi trường học tập, nền nếp kỷ luật và các tổ hợp môn học của trường THPT dự định đăng ký cũng rất cần thiết để bảo đảm phù hợp với định hướng học tập của con sau này.
Đối với học sinh, đây là giai đoạn cần duy trì tinh thần thoải mái, sinh hoạt khoa học và giữ sức khỏe tốt. Các em nên tập trung ôn tập ba môn thi chính là toán, ngữ văn và ngoại ngữ để củng cố kiến thức trước khi bước vào kỳ thi quan trọng.
“Nên nhớ rằng bố mẹ chỉ đóng vai trò định hướng, tư vấn và tìm hiểu thông tin, chứ không nên áp đặt việc chọn trường. Quyết định cuối cùng cần dựa trên năng lực của con và điều kiện di chuyển. Khi có kết quả thi, gia đình cũng cần chia sẻ, động viên con thường xuyên. Trường hợp chưa được như kỳ vọng, tuyệt đối tránh những lời trách móc làm ảnh hưởng đến tâm lý của các con”, nhà giáo Nguyễn Thị Vân Hồng nhấn mạnh.
Liên quan đến vấn đề khu vực tuyển sinh, TS Nguyễn Tùng Lâm, Chủ tịch Hội đồng giáo dục Trường THPT Đinh Tiên Hoàng (Hà Nội) cho rằng, đã đến lúc thành phố nên cân nhắc việc không ràng buộc lựa chọn của thí sinh theo khu vực. Theo ông, khi đăng ký nguyện vọng vào lớp 10, các gia đình cần chú ý hai yếu tố quan trọng nhất: năng lực của học sinh và khoảng cách từ nhà đến trường; mục đích là giúp các con có môi trường học tập vừa sức, không phải di chuyển quá xa mỗi ngày.
Dự kiến, năm học 2025 - 2026 toàn thành phố Hà Nội có khoảng 147.000 học sinh xét tốt nghiệp THCS. Thực hiện công tác phân luồng sau cấp THCS, năm học 2026 - 2027, thành phố dự kiến tuyển khoảng 88.000 học sinh vào các trường THPT công lập, còn khoảng 59.000 học sinh theo học tại các trường THPT tư thục, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Thành phố đặt mục tiêu bảo đảm 100% học sinh tốt nghiệp THCS có nguyện vọng tiếp tục học tập đều được tuyển vào các loại hình giáo dục phù hợp.
Bên cạnh câu chuyện khu vực tuyển sinh, thời gian tổ chức kỳ thi lớp 10 năm 2026 cũng là vấn đề khiến nhiều phụ huynh quan tâm. Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, kế hoạch tuyển sinh đã được gửi UBND thành phố xem xét. Ngay sau khi được phê duyệt, thông tin chính thức sẽ được công bố rộng rãi tới các nhà trường, phụ huynh và học sinh.
Nam Du