Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026: Thay đổi toàn diện

2 giờ trướcBài gốc

Lực lượng chức năng phối hợp cùng Ban chỉ đạo thi kiểm tra các điều kiện cơ sở vật chất cuối cùng tại điểm thi trên địa bàn phường Cửa Nam (Hà Nội). Ảnh: Phượng Nguyễn

Lần đầu vận hành kỳ thi theo mô hình 34 tỉnh, thành

Nếu như kỳ thi năm 2025 vẫn được tổ chức tại 63 tỉnh, thành phố và chỉ khâu chấm thi thực hiện theo địa giới hành chính mới sau sắp xếp, thì năm nay toàn bộ các công đoạn từ in sao đề thi, coi thi, vận chuyển đề thi đến chấm thi đều được triển khai thống nhất theo mô hình mới. Sự thay đổi này khiến nhiều địa phương phải xây dựng lại toàn bộ phương án tổ chức thi với quy mô lớn hơn đáng kể.

Năm nay, TPHCM trở thành địa phương có số lượng thí sinh dự thi đông nhất cả nước với 142.899 em. Trong đó có 134.771 học sinh lớp 12 và hơn 8.100 thí sinh tự do. Để phục vụ kỳ thi, thành phố bố trí 248 điểm thi với gần 6.000 phòng thi, đồng thời huy động hơn 23.000 cán bộ, công chức, giáo viên và lực lượng phối hợp tham gia làm nhiệm vụ.

Việc mở rộng địa bàn cũng khiến quãng đường vận chuyển đề thi xa nhất tăng từ khoảng 50km lên gần 200km kéo theo áp lực chưa từng có đối với công tác bảo mật và vận hành kỳ thi. Để bảo đảm an toàn, TP HCM đã xây dựng phương án vận chuyển đề thi bằng đường hàng không tới đặc khu Côn Đảo nhằm bảo đảm đề thi được bàn giao đúng thời gian và tuyệt đối bảo mật.

Hà Nội với 129.173 thí sinh đăng ký dự thi, tăng hơn 5.000 em so với năm trước là địa phương đứng thứ 2 về quy mô. Để phục vụ kỳ thi, thành phố đã bố trí 222 điểm thi với gần 5.900 phòng thi cùng hàng chục nghìn cán bộ, giáo viên tham gia công tác tổ chức, coi thi và chấm thi.

Số liệu từ Bộ GD-ĐT cho thấy, Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 có hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi, tăng gần 62.000 em so với năm 2025. Đây là kỳ thi tốt nghiệp THPT có số lượng thí sinh đông nhất từ trước tới nay. Quy mô lớn cùng địa bàn quản lý thay đổi khiến công tác điều hành kỳ thi năm nay được đánh giá phức tạp hơn rất nhiều so với các năm trước.

Thí sinh đến làm thủ tục đăng ký dự thi tại điểm thi Trường THCS Phúc Diễn (Hà Nội) chiều ngày 10/6

Kỳ thi đầu tiên hoàn toàn theo Chương trình GDPT 2018

Một trong những thay đổi lớn nhất của Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 là việc tổ chức hoàn toàn theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nếu như những năm trước vẫn tồn tại giai đoạn chuyển tiếp giữa chương trình cũ và mới, thì từ năm nay Bộ GD-ĐT chỉ sử dụng một loại đề thi duy nhất theo chương trình mới.

Theo đó, thí sinh dự thi 4 môn gồm 2 môn bắt buộc là Ngữ văn và Toán cùng 2 môn tự chọn trong số các môn đã học ở lớp 12, thay vì thi 6 môn như trước đây. Đề thi tiếp tục được xây dựng theo hướng đánh giá năng lực, tăng cường liên hệ thực tiễn thay vì kiểm tra nặng về ghi nhớ kiến thức.

Theo định hướng của Bộ GD-ĐT, cấu trúc đề thi bảo đảm khoảng 40% câu hỏi ở mức độ nhận biết, 30% thông hiểu và 30% vận dụng nhằm tăng khả năng phân hóa.

Phụ huynh và thí sinh dự thi tại điểm thi Trường THCS Phúc Diễn kiểm tra giấy tờ trước giờ làm thủ tục đăng ký dự thi.

Trong 17 môn thi, chỉ môn Ngữ văn thi theo hình thức tự luận. Các môn còn lại đều thi trắc nghiệm với nhiều dạng câu hỏi mới như lựa chọn đáp án đúng, đúng, sai hoặc trả lời ngắn.

Thầy Nguyễn Mạnh Quang, giáo viên THPT Quỳnh Thọ (Hưng Yên), nhận định, điểm tích cực lớn nhất của cách ra đề tốt nghiệp THPT 2026 là sự chuyển biến rõ nét từ kiểm tra ghi nhớ kiến thức sang đánh giá năng lực thực chất của học sinh. "Trước đây, nhiều em có thể đạt điểm cao nhờ học thuộc hoặc luyện đề theo dạng mẫu. Nhưng với cấu trúc đề thi mới theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh buộc phải hiểu bản chất vấn đề, biết vận dụng kiến thức vào thực tiễn mới có thể làm tốt bài thi", thầy Quang nhận xét.

Cũng theo thầy Quang, việc tăng cường các câu hỏi gắn với tình huống thực tế giúp học sinh thay đổi cách học theo hướng chủ động hơn. Thay vì chỉ học để đi thi, các em phải rèn tư duy phân tích, khả năng xử lý thông tin và liên hệ với đời sống. Đây được xem là tín hiệu tích cực vì giáo dục hiện nay không chỉ hướng tới việc kiểm tra kiến thức mà còn cần hình thành năng lực cho người học. Đề thi mới tạo động lực để cả giáo viên lẫn học sinh đổi mới phương pháp dạy và học.

Một điểm được giáo viên đánh giá cao nữa là việc giảm số môn thi xuống còn 4 môn. Theo thầy Quang, điều này giúp giảm áp lực đáng kể cho học sinh lớp 12, đặc biệt trong giai đoạn ôn thi căng thẳng cuối năm. Bên cạnh đó, tỷ lệ sử dụng kết quả học tập trong quá trình học THPT được tăng lên cũng giúp việc xét tốt nghiệp toàn diện và công bằng hơn, tránh tình trạng "học lệch" hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào một kỳ thi duy nhất. "Tôi cho rằng kỳ thi năm nay sẽ là bước chuyển quan trọng để học sinh học thật, hiểu thật và phát triển năng lực thật", thầy Quang chia sẻ.

Thí sinh Vũ Yến Nhi đánh giá việc giảm số lượng môn thi xuống còn 4 môn so với 6 môn như trước giúp sĩ tử giảm áp lực trong quá trình ôn luyện.

Thay đổi cách tính điểm tốt nghiệp

Một điểm mới đáng chú ý khác là tỷ lệ sử dụng kết quả học tập trong quá trình học THPT được tăng lên khi xét công nhận tốt nghiệp. Theo Bộ GD-ĐT, việc điều chỉnh này nhằm hướng tới đánh giá toàn diện hơn năng lực học sinh thay vì phụ thuộc gần như hoàn toàn vào kết quả của kỳ thi cuối cấp như trước.

Song song với đó, chuyển đổi số tiếp tục được mở rộng trong tổ chức thi. Thí sinh thực hiện đăng ký dự thi, đăng ký xét công nhận tốt nghiệp và nhiều thủ tục khác trên hệ thống quản lý thi trực tuyến. Việc số hóa giúp giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian và hạn chế sai sót hành chính, đặc biệt trong bối cảnh số lượng thí sinh tăng lên mức kỷ lục.

Đáng chú ý, từ năm nay những thí sinh được miễn thi môn Ngoại ngữ bằng chứng chỉ quốc tế sẽ không còn được quy đổi thành điểm 10 khi xét tốt nghiệp như trước. Thay đổi này được đánh giá sẽ tạo sự công bằng hơn trong xét công nhận tốt nghiệp THPT.

Theo kế hoạch của Bộ GD-ĐT, từ 14h ngày 10/6, thí sinh trên cả nước sẽ đến điểm thi làm thủ tục dự thi, kiểm tra thông tin cá nhân và nghe phổ biến quy chế thi.

Sáng 11/6, thí sinh thi môn Ngữ văn trong 120 phút; chiều cùng ngày thi môn Toán trong 90 phút. Sáng 12/6, thí sinh hoàn thành hai môn tự chọn, mỗi môn làm bài trong 50 phút. Ngày 13/6 được bố trí là ngày thi dự phòng.

Kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 sẽ được công bố vào 8h ngày 1/7. Các địa phương hoàn thành xét công nhận tốt nghiệp trước ngày 4/7.

Tuấn Khang

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/ky-thi-tot-nghiep-thpt-2026-quy-mo-ky-luc-thay-doi-toan-dien-238260610115529496.htm