Linh hoạt phác đồ điều trị
Sản phụ mang song thai tên Nguyễn Thị Liên (32 tuổi, ở Bắc Ninh) trải qua hành trình “tìm con” nhiều gian nan. Sau gần 5 năm kết hôn, vợ chồng chị quyết định thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) do bệnh lý đa nang buồng trứng và tình trạng tắc, thông hạn chế vòi trứng.
Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội Mai Trọng Hưng thăm, động viên sản phụ. Ảnh: PV
Mang song thai nhờ IVF nhưng niềm vui chưa trọn vẹn khi thai kỳ của chị Liên sớm đối mặt với biến chứng. Từ tuần thai thứ 20, sản phụ đã được cảnh báo nguy cơ sinh non khi cổ tử cung bắt đầu mở. Đến tuần thai 22-23, tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn với các dấu hiệu đau bụng tăng dần, ra dịch âm đạo và xuất hiện cơn co tử cung.
Thạc sĩ, bác sĩ Trương Minh Phương, Phó Trưởng Khoa Sản bệnh A4, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội cho biết, thai phụ nhập viện khi đã có dấu hiệu dọa sinh non thực sự ở thời kỳ 22 tuần 5 ngày. Thời điểm này, sản phụ có cơn co tử cung mạnh, cổ tử cung mở 2-3cm, một thai sa thấp, chân thai nhi lộ ra ngoài âm đạo. Nguy cơ sảy thai hoặc sinh non rất cao.
Vợ chồng sản phụ hạnh phúc khi đón bé thứ hai chào đời mạnh khỏe. Ảnh: PV
“Đây là tình huống thai kỳ hiếm gặp, diễn biến phức tạp. Ê-kíp đã hội chẩn khẩn, xây dựng chiến lược điều trị với mục tiêu kéo dài thai kỳ tối đa, ưu tiên giữ thai còn lại ở vị trí cao trong tử cung. Đồng thời, chuẩn bị phương án có thể phải chấp nhận sinh thai thứ nhất để bảo toàn cơ hội sống cho thai thứ hai”, bác sĩ Phương cho biết.
Sản phụ được điều trị tích cực bằng thuốc giảm co mạnh, kết hợp theo dõi sát các dấu hiệu nhiễm trùng. Trong quá trình điều trị, tình trạng dọa sinh non không tiến triển nặng thêm, cả hai thai tiếp tục phát triển ổn định. Trước những tín hiệu tích cực, đến tuần thai thứ 25, các bác sĩ quyết định điều chỉnh chiến lược, không chỉ giữ thai thứ hai, mà cố gắng bảo toàn cả hai thai.
Ở tuần thai thứ 25, sản phụ xuất hiện dấu hiệu chuyển dạ. Đây là giai đoạn khả năng nuôi sống trẻ còn thấp. Bác sĩ Phương cho biết: “Nếu kéo dài thêm được một tuần, cơ hội sống của trẻ có thể tăng thêm 20-30%. Vì vậy, các bác sĩ luôn cố gắng kéo dài thời gian thai kỳ hết mức có thể”.
Bác sĩ Trương Minh Phương, Phó Trưởng Khoa Sản bệnh A4, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội tư vấn cho hai vợ chồng sản phụ trước sinh. Ảnh: PV
Đến mốc 25 tuần 6 ngày, sản phụ chuyển dạ thực sự và sinh thường thai thứ nhất vào ngày 20-1-2026, bé gái nặng 650g. Trẻ được hồi sức sơ sinh ngay sau sinh, đáp ứng tốt nhờ được hỗ trợ trưởng thành phổi, não trước đó. Sau đó, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương để tiếp tục điều trị. Hiện, trẻ đạt khoảng 1.900g, tự ăn và cơ bản ổn định.
Kết quả sau hành trình nhiều thử thách
Sau khi sinh thai thứ nhất, ê-kíp tiếp tục bước vào giai đoạn khó khăn hơn: Giữ lại thai thứ hai trong điều kiện cổ tử cung đã mở, nguy cơ nhiễm trùng cao. Sản phụ được theo dõi sát, sử dụng kháng sinh liên tục, xử lý dây rốn thai thứ hai… nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.
Toàn bộ quá trình điều trị được đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của lãnh đạo bệnh viện. Phác đồ liên tục được điều chỉnh, cập nhật theo diễn biến thực tế, bảo đảm an toàn cho sản phụ và thai nhi.
Sau 13 tuần điều trị tích cực, thai thứ hai được duy trì đến 38 tuần. Ngày 15-4, sản phụ được mổ lấy thai thành công, bé trai nặng 2,4kg.
Các bác sĩ hội chẩn khi siêu âm thai cho sản phụ trước khi sinh trẻ thứ 2. Ảnh: PV
Theo bác sĩ, với những trường hợp thai kỳ phức tạp tương tự thường được chỉ định kết thúc ở tuần 32-34. Tuy nhiên, ở trường hợp này, các bác sĩ đã nỗ lực kéo dài thời gian mang thai tối đa, trên cơ sở theo dõi sát diễn biến của sản phụ và thai nhi, nhằm giúp trẻ phát triển hoàn thiện hơn trước khi chào đời.
Đây là một trong những ca kéo dài thai kỳ lâu nhất sau khi đã sinh một thai tại Bệnh viện Phụ sản Hà Nội. Từ tuần 26 đến 38 tuần, thai kỳ thứ hai được duy trì thêm 13 tuần - kết quả hiếm gặp không chỉ tại Việt Nam mà còn trên thế giới.
Theo các bác sĩ, từ năm 2020 đến nay, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội đã thực hiện 6-7 ca giữ thai thứ hai sau khi thai thứ nhất đã sinh, hoặc sảy. Mỗi trường hợp có đặc điểm riêng, đòi hỏi theo dõi chặt chẽ và phối hợp nhiều chuyên khoa. Ca bệnh trên là ca bệnh đầu tiên có thể cứu sống cả hai thai nhờ kéo dài thai kỳ và ca thiệp tích cực.
Chồng và gia đình luôn bên cạnh hỗ trợ, động viên sản phụ suốt thai kỳ vất vả. Ảnh: PV
Theo Giám đốc Bệnh viện Phụ sản Hà Nội Mai Trọng Hưng, thành công của ca bệnh là kết quả của nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là theo dõi sát diễn biến và linh hoạt điều chỉnh chiến lược điều trị, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa. Mỗi quyết định đều phải cân nhắc rất kỹ, vì phía sau là cơ hội sống của các em bé.
“Từng hiếm muộn, lại đối mặt song thai nguy cơ cao, vợ chồng tôi gần như không dám nghĩ sẽ đón đủ hai con. Khi một thai vỡ ối sớm, tôi nghĩ cơ hội rất mong manh, nhưng kết quả hôm nay thực sự là phép màu”, chị Nguyễn Thị Liên chia sẻ.
Cũng theo lãnh đạo Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, ca bệnh này là một trường hợp điển hình mang tính thách thức, có đóng góp quan trọng cho thực tiễn lâm sàng. Kết quả điều trị không chỉ giúp ngành sản phụ khoa trong nước tích lũy thêm kinh nghiệm mà còn góp phần gợi mở, hình thành hướng tiếp cận và khởi đầu cho các phác đồ điều trị mới, nhằm kéo dài thai kỳ trong những trường hợp bệnh lý phức tạp, thai kỳ nguy cơ cao.
Minh Khuê