Dấu ấn trên đại công trường Nam Thạch Hãn
Trong căn nhà nhỏ tại phường Đồng Hới, ở tuổi 81, ông Phạm Phước, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình cũ, nguyên Phó Ban Chỉ huy kiêm Trưởng phòng Kỹ thuật đại công trình thủy nông Nam Thạch Hãn bồi hồi nhớ lại những tháng năm xây dựng công trình và hai lần vinh dự được đón Tổng Bí thư Lê Duẩn về thăm.
Không chỉ là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, thủy chung, sắt son của Nhân dân Bình Trị Thiên và sự hồi sinh trên vùng đất khốc liệt, công trình thủy lợi Nam Thạch Hãn (huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị cũ) còn in đậm dấu ấn tư duy chiến lược, luôn đặt đời sống Nhân dân làm trung tâm trong các quyết sách của Tổng Bí thư Lê Duẩn.
Khởi công vào tháng 3/1977, đây là công trình trọng điểm, lớn nhất, đầu tiên của Bộ Thủy lợi và tỉnh Bình Trị Thiên ở miền Nam. Ngay từ những ngày đầu, ông Phạm Phước đã được Ty Thủy lợi Bình Trị Thiên điều động làm chỉ huy công trường.
Từng tham gia xây dựng nhiều công trình thủy lợi lớn như đập Rào Nan, Mỹ Trung, đồng thời góp phần vào quy hoạch thủy lợi tỉnh Quảng Bình, khi đến với Nam Thạch Hãn, ông Phạm Phước không khỏi trăn trở trước quy mô lớn và yêu cầu của công trình, nhất là trong bối cảnh đất nước, đặc biệt là tỉnh Bình Trị Thiên lúc bấy giờ còn rất nhiều khó khăn.
Ông Phạm Phước, người hai lần vinh dự được gặp Tổng Bí thư Lê Duẩn tại đại công trình thủy lợi Nam Thạch Hãn - Ảnh: N.M
Thế nhưng bằng quyết tâm và sức trẻ của hàng vạn thanh niên xung phong tuổi mười tám đôi mươi, được biên chế trong các sư đoàn mang tên các địa phương, công trình dần hình thành. Vượt qua muôn ngàn gian khó và hiểm nguy khi vùng đất này còn mang trên mình nhiều bom đạn, tháng 5/1979, công trình được mở nước dẫn về kênh chính và một số đoạn, vừa phục vụ đồng ruộng, vừa thử nghiệm, kiểm tra.
Năm 1981, trong một lần về thăm quê, Tổng Bí thư Lê Duẩn đã đến thăm công trình. “Tôi vẫn nhớ, trong chuyến thăm ấy, Tổng Bí thư đến từng lán trại, hỏi han cụ thể tình hình, động viên anh em cố gắng. Đặc biệt, khi đứng bên dòng kênh, đồng chí lặng lẽ lau nước mắt”, ông Phạm Phước xúc động kể.
Dù quỹ thời gian dành cho chuyến về thăm quê rất hạn hẹp bởi những trọng trách lớn lao, nhưng với tình yêu quê hương sâu nặng, Tổng Bí thư Lê Duẩn vẫn dành thời gian đến với công trình, ân cần thăm hỏi cán bộ, công nhân và gửi gắm nhiều kỳ vọng vào sự hoàn thành của công trình.
Năm 1983, Tổng Bí thư cùng đoàn công tác của Trung ương và của tỉnh về thăm Triệu Phong. Lúc này công trình Nam Thạch Hãn đã hoàn thành, mang lại màu xanh cho 9.000ha lúa vụ đông-xuân và gần 5.500ha lúa vụ hè-thu hai huyện Triệu Phong, Hải Lăng (Quảng Trị cũ) và một phần diện tích lúa của huyện Phong Điền (Thừa Thiên-Huế cũ). Sau khi thăm thực địa, Tổng Bí thư Lê Duẩn và đoàn công tác đã gặp mặt cán bộ, lãnh đạo các đơn vị cùng những lao động xuất sắc tham gia xây dựng công trình thủy nông Nam Thạch Hãn tại hội trường của huyện.
Tổng Bí thư Lê Duẩn trong chuyến thăm, chúc Tết tại xã Hiền Ninh cũ, nay là xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị - Ảnh: Tư liệu
Không giấu được niềm vui và xúc động trước những đổi thay của quê hương, Tổng Bí thư biểu dương sự nỗ lực, quyết tâm của cán bộ và Nhân dân, đồng thời mong muốn tiếp tục phát huy tinh thần ấy để công trình vận hành hiệu quả, bền vững, góp phần phục vụ đời sống Nhân dân và cùng địa phương vươn lên trong tiến trình phát triển chung của đất nước.
“Tôi từng tham gia xây dựng nhiều công trình thủy lợi của quê hương, song Nam Thạch Hãn vẫn là nơi để lại nhiều kỷ niệm sâu đậm, nhất là niềm vinh dự được hai lần gặp Tổng Bí thư Lê Duẩn khi đồng chí về thăm quê, trực tiếp kiểm tra công trình. Nỗi trăn trở rất cụ thể về đời sống, sản xuất của bà con và quyết tâm của Tổng Bí thư đã góp phần quan trọng để công trình được triển khai, hoàn thành và phát huy hiệu quả, phục vụ sản xuất nông nghiệp, cải thiện sinh kế lâu dài cho người dân”, ông Phạm Phước chia sẻ.
Mùa xuân không quên
Trong ký ức của ông Nguyễn Viết Thỉ (SN 1942), cựu dân quân ở bến phà Long Đại xưa, nay thuộc xã Trường Ninh, tỉnh Quảng Trị, mùa xuân năm 1973 là một mùa xuân vô cùng đặc biệt. Đó không chỉ là thời điểm Hiệp định Paris lịch sử vừa được ký kết, mà còn là dịp ông vinh dự được gặp Tổng Bí thư Lê Duẩn trong chuyến về thăm, đón Tết cùng Nhân dân tại Quảng Bình.
Trong hành trình thăm hai huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy, sáng mồng 2 Tết Quý Sửu, Tư lệnh Đồng Sỹ Nguyên cùng Chính ủy Đặng Tính đưa Tổng Bí thư Lê Duẩn thăm cầu phao Long Đại và Binh trạm 12. Tổng Bí thư Lê Duẩn đã gặp gỡ, động viên các đơn vị làm nhiệm vụ bảo vệ bến phà và không quên nhấn mạnh, trong những năm kháng chiến ác liệt, Nhân dân và các lực lượng làm nhiệm vụ tại bến phà anh hùng đã có nhiều đóng góp quan trọng, góp phần để cách mạng miền Nam đánh to, thắng lớn.
Bây giờ hòa bình được lập lại, đồng chí Tổng Bí thư mong muốn các đơn vị tiếp tục phát huy kết quả đạt được, tổ chức tốt lực lượng, huy động thêm nhân lực, vật lực, góp phần chi viện sức người, sức của, để miền Nam sớm được giải phóng, đất nước hoàn toàn thống nhất. “Đó là những lời căn dặn mà tôi còn nhớ mãi đến bây giờ,” ông Thỉ bồi hồi xúc động.
Hơn nửa thế kỷ đã đi qua, mang theo lời căn dặn của Tổng Bí thư Lê Duẩn, ông Nguyễn Viết Thỉ cùng những đồng đội của mình vẫn trân trọng, nâng niu những ký ức đẹp và tiếp nối tinh thần năm xưa, góp sức xây dựng quê hương ngày càng đổi mới.
Cựu dân quân Nguyễn Viết Thỉ (người ngoài cùng bên trái), cùng những đồng đội cũ tại Bến phà II Long Đại - Ảnh: N.M
Còn mãi với thời gian
Những cuộc gặp gỡ, sự quan tâm sâu sắc của Tổng Bí thư Lê Duẩn đối với Nhân dân, cán bộ nơi tuyến lửa Quảng Bình và Bình Trị Thiên năm xưa đã tiếp thêm nghị lực để mọi người đồng hành cùng quê hương vượt qua giai đoạn đầy thử thách. Với những người trực tiếp chứng kiến, ký ức ấy không chỉ gắn với một địa danh cụ thể, mà còn gắn với cả một thời kỳ lịch sử không thể nào quên.
Từ một công trường của những năm tháng gian khó, đến nay, đại công trình thủy nông Nam Thạch Hãn vẫn tiếp tục phát huy giá trị, trở thành minh chứng sinh động cho tầm nhìn chiến lược và sự quan tâm sâu sắc của người đứng đầu Đảng đối với Nhân dân. Bến phà Long Đại năm xưa nay đã trở thành điểm dừng chân của nhiều du khách, nơi gợi nhắc về một thời chiến tranh khốc liệt, về tinh thần anh hùng, quả cảm của cán bộ, chiến sĩ và Nhân dân nơi đây.
Trong từng kỷ niệm, hình ảnh Tổng Bí thư Lê Duẩn hiện lên trong ký ức của mỗi người với sự gần gũi, sâu sắc và nhất quán. Trên vùng đất từng đi qua chiến tranh, nay đang vươn mình mạnh mẽ, những ký ức ấy vẫn mãi nhắc nhở về một thời gian khó, về tinh thần kiên cường, bất khuất và sự gắn bó bền chặt giữa Đảng với Nhân dân.
Ngọc Mai