Kỳ vọng mới trên con đường cũ

2 giờ trướcBài gốc

Đoàn công tác HĐND tỉnh khảo sát đường Đông Thành - Đèo Loi vào tháng 3/2026

Chúng tôi đến đèo Loi khi nắng đầu Hạ trải dài trên các sườn núi. Từ trên cao nhìn xuống, con đường như sợi chỉ vắt qua triền đá.

Tuyến đường Đông Thành – đèo Loi dài gần 10 km, đã tồn tại qua nhiều giai đoạn lịch sử và trở thành lối đi quen thuộc của người dân hai xã Vạn Linh và Cai Kinh.

Từ con đường lịch sử đến sinh kế hôm nay

Trong kháng chiến, đây là tuyến đường hành quân của bộ đội. Chúng tôi gặp bà Lương Thị Cầu, 102 tuổi, ở thôn Nà Tẻng, xã Vạn Linh. Bà chậm rãi kể: Ngày đó bộ đội hành quân qua đèo, xin nghỉ lại, bà con nấu cơm, tiếp nước. Tôi cũng đi dân công, cõng gạo qua đèo. Đường toàn đá, đi vất vả lắm, nhưng ai cũng cố gắng.

Năm 1972, đèo Loi còn là một mắt xích trong tuyến đường ống dẫn xăng dầu phục vụ chiến trường. Bà Lương Thị Xây ở thôn Nà Tẻng, xã Vạn Linh năm nay 71 tuổi nhớ lại: Hồi đó tôi mới 17 tuổi, cùng thanh niên trong làng vận chuyển từng đoạn ống lên đèo để cán bộ đấu nối. Đi cả nửa tháng mới xong.

Những dấu tích ấy vẫn còn hiện hữu, nhắc về một thời con đường này từng gắn với nhiệm vụ chiến trường, trước khi trở thành lối đi mưu sinh của người dân.

Giờ đây, tuyến đường tiếp tục phục vụ phát triển kinh tế. Dọc hai bên đèo, những triền núi đá đã được phủ xanh bởi các vườn na. Người dân hai xã Vạn Linh, Cai Kinh cải tạo đất, hình thành vùng sản xuất khoảng 120 ha.

Tuy nhiên, việc tiêu thụ nông sản vẫn phụ thuộc nhiều vào điều kiện giao thông.

Lãnh đạo Đảng ủy, UBND xã Vạn Linh trao đổi với bà Lương Thị Cầu (thôn Nà Tẻng, xã Vạn Linh)

Ông Lê Văn Tâm, thôn Nà Tẻng, xã Vạn Linh cho biết: Ban đầu gia đình tôi chỉ trồng thử vài trăm gốc, sau thấy cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng nên dần mở rộng diện tích. Năm 2025, gia đình tôi thu được trăm triệu đồng từ cây na, nhưng do đường đi khó khăn, thương lái không vào tận nơi, việc tiêu thụ vẫn chủ yếu phụ thuộc vào trung gian nên giá cả không ổn định.

Thực tế này cũng là tình trạng chung của nhiều hộ trồng na trong khu vực: khi con đường còn hạn chế, việc vận chuyển khó khăn, giá trị nông sản vì thế chưa được khai thác tương xứng.

Mong sớm đầu tư tuyến đường

Hiện nay, phần lớn tuyến Đông Thành – đèo Loi vẫn là đường đất đá, mặt đường hẹp, chưa được đầu tư đồng bộ. Địa hình chủ yếu là núi đá, đèo dốc lớn; vào mùa mưa, nền đường trơn trượt, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Đoạn qua xã Vạn Linh còn gần 3 km đường đất; phía Cai Kinh nhiều đoạn bê tông chỉ rộng 0,5–0,8 m, cây cối che kín lối đi. Đặc biệt, từ Km3+600 vào làng Loi, nhiều đoạn chỉ có thể đi bộ.

Mỗi mùa thu hoạch, người dân phải chở na bằng xe máy, đi từng chuyến nhỏ, trung chuyển nhiều lần ra điểm thu mua cách đèo 3–4 km.

Ông Lương Văn Hậu, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nà Tẻng, xã Vạn Linh cho biết: Khó khăn lớn nhất vẫn là giao thông. Việc vận chuyển phải thực hiện nhiều lần, xe tải không vào được tận nơi nên chi phí tăng, giá bán thường thấp.

Để thuận tiện cho việc vận chuyển na xuống chân đèo, người dân đã góp công, góp tiền, xin hỗ trợ xi măng để đổ bê tông tạm một số đoạn dốc. Tuy nhiên, do nền đường yếu và mưa lớn kéo dài, chỉ sau một thời gian ngắn, nhiều đoạn lại hư hỏng.

Tuyến đường đã nhiều lần được người dân hai xã phản ánh tại các cuộc họp thôn, xã. Chính quyền địa phương cũng tổng hợp, đề xuất phương án đầu tư nâng cấp, song do nguồn lực hạn chế nên chưa thể triển khai đồng bộ.

Người dân có vườn na trên đèo Loi, đóng góp kinh phí để gia cố những đoạn đường xuống cấp

Ông Hà Vũ Khôi, Chủ tịch UBND xã Cai Kinh cho biết: Tuyến đường có vai trò quan trọng đối với sản xuất và đời sống của người dân, đặc biệt trong việc vận chuyển nông sản. Tuy nhiên, do nguồn lực còn hạn chế nên địa phương chưa thể tự đầu tư, vì vậy kiến nghị cấp trên quan tâm hỗ trợ nâng cấp.

Hiện tuyến đường phục vụ hơn 1.300 hộ dân của 10 thôn, với gần 4.000 nhân khẩu của hai xã Vạn Linh và Cai Kinh.

Theo ông Triệu Văn Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Vạn Linh, nếu được đầu tư nâng cấp, tuyến đường sẽ giúp rút ngắn quãng đường di chuyển, giảm chi phí vận chuyển cho người dân. Khi đó, việc lưu thông hàng hóa sẽ thuận lợi hơn, từng bước kết nối với quốc lộ 1 và đường tỉnh 243.

Tuyến đường vì thế không chỉ phục vụ sản xuất mà còn mở ra khả năng phát triển giao thương, du lịch, đồng thời góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh khu vực.

Từ trên cao tuyến đường đèo Loi hiện ra nhỏ hẹp, uốn lượn qua những triền núi

Trước những kiến nghị của người dân, giữa tháng 3/2026, đoàn công tác của HĐND tỉnh do đồng chí Dương Xuân Huyên, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh làm trưởng đoàn cùng đại diện các sở, ngành đã trực tiếp khảo sát tuyến Đông Thành – đèo Loi. Qua khảo sát, đoàn đánh giá việc đầu tư tuyến đường kết nối xã Vạn Linh với xã Cai Kinh là cần thiết.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng, tuyến đường được đề xuất hai phương án đầu tư: cải tạo, mở rộng kết hợp xây dựng mới gần như toàn tuyến dài khoảng 9,4 km; hoặc giữ nguyên đoạn đã bê tông từ Km0 đến Km3+600 và xây dựng mới đoạn còn lại dài khoảng 5,8 km, trong đó có nhiều đoạn qua địa hình núi đá.

Sau khảo sát, đoàn công tác giao các cơ quan chuyên môn tiếp tục rà soát hiện trạng, nghiên cứu phương án phù hợp; đồng thời hoàn thiện hồ sơ, lập báo cáo trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương đầu tư.

Từ một tuyến đường gắn với những năm tháng chiến tranh đến lối đi mưu sinh hôm nay, tuyến Đông Thành – đèo Loi vẫn gắn với cuộc sống hằng ngày của người dân nơi đây. Khi việc đi lại còn nhiều khó khăn, tiềm năng của cả một vùng vẫn chưa được khai thác hết.

Một tuyến đường được đầu tư đồng bộ không chỉ là mong mỏi của người dân, mà còn là điều kiện để nơi đây thực sự trở thành động lực phát triển trong thời gian tới.

MINH KHƯƠNG

Nguồn Lạng Sơn : https://baolangson.vn/duong-dong-thanh-deo-loi-khong-chi-la-loi-di-bai-so-gop-30-4-5089092.html