Kỳ vọng tạo bước đột phá thể chế cho Hà Nội

3 giờ trướcBài gốc

Mở khóa thể chế cho Hà Nội bứt phá

Theo chương trình dự kiến, tại đợt 2 của Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sẽ chính thức xem xét, biểu quyết thông qua dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi).

Việc sửa đổi Luật đang thu hút sự quan tâm lớn khi được kỳ vọng tạo bước đột phá về thể chế cho Hà Nội - trung tâm chính trị, hành chính quốc gia. Không chỉ là sửa đổi kỹ thuật, dự thảo Luật lần này phản ánh một tư duy lập pháp mới đó là trao quyền mạnh hơn, thiết kế cơ chế vượt trội và định vị Thủ đô như “đầu tàu” phát triển; đặc biệt là hiện thực hóa các mục tiêu được nêu tại Nghị quyết 02-NQ/TW năm 2026 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Không chỉ dừng ở việc tăng thêm thẩm quyền (theo thống kê có 180 thẩm quyền được giao cho chính quyền thành phố Hà Nội), dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) lần này hướng tới trao quyền tự chủ thực chất cho chính quyền thành phố trong các lĩnh vực cốt lõi như tổ chức bộ máy, nhân sự, thu nhập và chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được xem là cú hích thể chế nhằm giúp Thủ đô phát huy tối đa vai trò đầu tàu phát triển của cả nước.

Cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô phải có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với bối cảnh thực tiễn phát triển của địa phương và phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực của Nhà nước, tạo động lực, đột phá mới cho Thủ đô, từng bước giải quyết các “điểm nghẽn”, thách thức và tạo thể chế thuận lợi, dẫn đường, đáp ứng yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Một trong những điểm đột phá lớn nhất của dự thảo luật là trao quyền cho Hà Nội được chủ động quyết định về tổ chức bộ máy, số lượng người làm việc và chính sách thu nhập. Ảnh: PN

Một trong những điểm đột phá lớn nhất của dự thảo luật là trao quyền cho Hà Nội được chủ động quyết định về tổ chức bộ máy, số lượng người làm việc và chính sách thu nhập. Đây là bước chuyển mang tính bản chất, từ mô hình quản lý hành chính tập trung sang mô hình quản trị đô thị hiện đại, linh hoạt.

Trong nhiều năm qua, việc tổ chức bộ máy và biên chế của các địa phương, trong đó có Hà Nội, vẫn chịu sự ràng buộc chặt chẽ từ Trung ương. Điều này giúp bảo đảm tính thống nhất nhưng lại hạn chế khả năng thích ứng của một đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn, tốc độ phát triển nhanh và yêu cầu quản lý phức tạp. Khi được trao quyền tự chủ, Hà Nội có thể chủ động thiết kế bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với đặc thù từng lĩnh vực và từng giai đoạn phát triển.

Bên cạnh đó, việc cho phép thành phố quyết định số lượng người làm việc và thí điểm các mô hình sử dụng lao động linh hoạt sẽ góp phần tháo gỡ tình trạng “biên chế cứng”, vốn là một điểm nghẽn trong cải cách hành chính. Thay vì phụ thuộc vào chỉ tiêu phân bổ, Hà Nội có thể căn cứ vào nhu cầu thực tiễn và vị trí việc làm để bố trí nhân sự, từ đó nâng cao chất lượng thực thi công vụ.

Song song với đó, cơ chế thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức được xem là một giải pháp then chốt. Trong bối cảnh khu vực công đang gặp khó khăn trong cạnh tranh nhân lực với khu vực tư, việc cải thiện thu nhập không chỉ giúp giữ chân người giỏi mà còn tạo động lực làm việc, nâng cao hiệu suất và trách nhiệm. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng một nền công vụ chuyên nghiệp, liêm chính và hiệu quả. Xa hơn, cơ chế này còn góp phần thay đổi tư duy quản lý nhân sự trong khu vực công, chuyển từ bình quân sang trả lương theo giá trị đóng góp, phù hợp với thông lệ quản trị hiện đại.

Thủ đô cần khác biệt để dẫn dắt

Việc sửa luật cần tạo cơ chế đủ linh hoạt để giúp Hà Nội giải quyết các điểm nghẽn đô thị, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng sống. Khi đó, Thủ đô mới đủ dư địa dẫn dắt phát triển vùng và lan tỏa động lực tăng trưởng quốc gia, đặc biệt là việc thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.

Nếu tự chủ về bộ máy là điều kiện cần, thì chính sách phát triển và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao chính là điều kiện đủ để Hà Nội bứt phá. Dự thảo Luật trao cho thành phố quyền chủ động xây dựng các cơ chế đặc thù nhằm thu hút, sử dụng và đãi ngộ nhân tài trong các lĩnh vực then chốt.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi). Ảnh: NVCC

Trong nền kinh tế tri thức và kỷ nguyên chuyển đổi số, chất lượng nguồn nhân lực trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh của một đô thị. Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ cao của khu vực, nhưng để hiện thực hóa mục tiêu đó, yếu tố con người giữ vai trò trung tâm.

Việc được trao quyền thiết kế chính sách riêng giúp Hà Nội có thể linh hoạt áp dụng các mô hình thu hút nhân tài từ ưu đãi tài chính, nhà ở, nhập cảnh, môi trường làm việc đến cơ hội phát triển nghề nghiệp. Đặc biệt, thành phố có thể mở rộng cánh cửa thu hút chuyên gia quốc tế, nhà khoa học, kỹ sư và nhân lực trình độ cao trong các ngành mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, tài chính, quy hoạch đô thị.

Không chỉ dừng ở thu hút, dự thảo luật còn đặt nền tảng cho việc sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều này đòi hỏi phải gắn kết chặt chẽ giữa tuyển dụng, bố trí công việc và đánh giá hiệu quả, tránh tình trạng “trải thảm đỏ nhưng không có đất dụng võ” - một vấn đề từng tồn tại trong thực tiễn.

Bên cạnh đó, cơ chế phân quyền cũng tạo điều kiện để Hà Nội phát triển hệ sinh thái nhân tài, kết nối giữa khu vực công - tư - học thuật. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế toàn cầu, nơi các đô thị lớn cạnh tranh không chỉ bằng hạ tầng hay chính sách, mà bằng khả năng thu hút và giữ chân con người.

Có thể thấy, việc phân quyền mạnh mẽ, toàn diện trong dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) không đơn thuần là mở rộng thẩm quyền, mà là tái cấu trúc mô hình quản trị đô thị theo hướng hiện đại, hiệu quả và dựa trên năng lực. Khi được trao quyền tự chủ thực chất về bộ máy và nhân lực, Hà Nội sẽ có điều kiện chủ động hơn trong hoạch định và triển khai các chiến lược phát triển dài hạn.

Tuy nhiên, đi cùng với quyền lực phải là trách nhiệm. Cơ chế phân quyền chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong khuôn khổ kiểm soát quyền lực chặt chẽ, minh bạch và có trách nhiệm giải trình cao. Đây chính là yếu tố bảo đảm để những đặc quyền thể chế trở thành động lực phát triển, thay vì rủi ro quản trị.

Trong bối cảnh cạnh tranh giữa các đô thị ngày càng gay gắt, việc thiết lập một cơ chế quản trị linh hoạt, chủ động và lấy nhân tài làm trung tâm sẽ là chìa khóa để Thủ đô vươn lên tầm cao mới. Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) với tinh thần phân quyền toàn diện đang đặt nền móng quan trọng cho hành trình đó.

Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng (Trường Đại học Nguyễn Trãi)

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ky-vong-tao-buoc-dot-pha-the-che-cho-ha-noi-746092.html