Kỳ vọng từ Đại hội XIV: Đặt y tế vào vị trí ưu tiên trong mọi chiến lược phát triển

2 giờ trướcBài gốc

Bà Phạm Thanh Bình, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn nâng cao sức khỏe Việt Nam, nguyên Chủ tịch Công đoàn Y tế Việt Nam

Trong tiến trình phát triển hướng tới mục tiêu hùng cường, phồn vinh, văn minh và hạnh phúc, sức khỏe nhân dân ngày càng được xác định là nền tảng của mọi chiến lược quốc gia. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV không chỉ đặt ra những định hướng lớn cho kinh tế - xã hội, mà còn được kỳ vọng tạo bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy và chính sách y tế, từ chăm sóc, bảo vệ sức khỏe đến phát triển nguồn nhân lực và xây dựng môi trường hành nghề nhân văn, hiện đại.

Phóng viên Báo Phụ nữ Việt Nam đã có cuộc trao đổi với bà Phạm Thanh Bình - người nhiều năm gắn bó với ngành y tế và công tác công đoàn về những "nút thắt" cần tháo gỡ và các giải pháp để ngành y tế phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Định hướng chiến lược cho ngành y tế trong giai đoạn phát triển mới

Nhìn từ góc độ chiến lược, bà Phạm Thanh Bình cho rằng Đại hội XIV có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành y tế khi đặt ra những định hướng lớn, mang tính nền tảng cho giai đoạn phát triển mới. Trong đó, nổi bật là quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm, vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển. Khi con người được đặt ở vị trí trung tâm, sức khỏe của người dân đương nhiên phải trở thành ưu tiên hàng đầu trong mọi quyết sách phát triển kinh tế - xã hội.

Theo bà Bình, đây là sự kế thừa và phát triển tư duy của Đảng trong nhiều nhiệm kỳ nhưng ở giai đoạn hiện nay, yêu cầu này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Dân số đang già hóa nhanh, mô hình bệnh tật thay đổi mạnh mẽ, bệnh không lây nhiễm gia tăng, trong khi áp lực lên hệ thống y tế ngày càng lớn. Nếu không có một chiến lược y tế bài bản, dài hạn, những thành quả phát triển kinh tế sẽ khó bền vững.

Một định hướng quan trọng khác được bà Bình nhấn mạnh là đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với phát triển bền vững. Trong mô hình này, y tế không thể tiếp tục bị xem là lĩnh vực tiêu tốn ngân sách, mà phải được coi là lĩnh vực đầu tư cho tương lai. Đầu tư cho y tế chính là đầu tư cho chất lượng nguồn nhân lực, cho năng suất lao động, cho sự ổn định và gắn kết xã hội. Một quốc gia có người dân khỏe mạnh sẽ có nền kinh tế năng động hơn, xã hội ổn định hơn và khả năng thích ứng tốt hơn trước các cú sốc như dịch bệnh hay biến đổi khí hậu.

Đại hội XIV tập trung lấy con người làm trung tâm, vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển

Cùng với đó, định hướng phát triển khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo được xem là "chìa khóa" để ngành y tế bứt phá. Theo bà Phạm Thanh Bình, chuyển đổi số trong y tế không chỉ là ứng dụng công nghệ vào khám, chữa bệnh, mà còn là đổi mới toàn diện cách thức quản trị hệ thống, từ quản lý hồ sơ sức khỏe, dữ liệu bệnh tật, đến điều hành chính sách và phân bổ nguồn lực. Khi được triển khai đồng bộ, chuyển đổi số sẽ giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế công bằng hơn, hiệu quả hơn, đồng thời giảm áp lực cho hệ thống y tế, đặc biệt ở các tuyến trên.

Kỳ vọng đột phá chính sách để y tế phát triển bền vững

Theo Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn nâng cao sức khỏe Việt Nam, Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ tạo ra những đột phá quan trọng về cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ các "nút thắt" kéo dài nhiều năm của ngành y tế. Một trong những vấn đề then chốt là thể chế và cơ chế tài chính cho y tế.

Bà Phạm Thanh Bình cho rằng, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong lĩnh vực y tế, đặc biệt là đổi mới cơ chế tài chính, giá dịch vụ y tế và thanh toán bảo hiểm y tế theo hướng tính đúng, tính đủ và minh bạch. Khi cơ chế tài chính được tháo gỡ, các cơ sở y tế công lập sẽ có điều kiện chủ động hơn về nguồn lực, nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời vẫn bảo đảm mục tiêu an sinh xã hội và công bằng trong tiếp cận chăm sóc sức khỏe.

Một đột phá khác được bà đặc biệt nhấn mạnh là chính sách phát triển nguồn nhân lực y tế. Theo bà Bình, áp lực ngày càng lớn về chuyên môn, khối lượng công việc, trong khi thu nhập và môi trường làm việc chưa tương xứng, đang khiến nhiều cán bộ y tế rơi vào tình trạng quá tải cả về thể chất lẫn tinh thần. Nếu không có những chính sách đủ mạnh về tiền lương, phụ cấp, đãi ngộ và bảo vệ nghề nghiệp, nguy cơ thiếu hụt nhân lực y tế, đặc biệt ở tuyến cơ sở và vùng khó khăn, sẽ ngày càng nghiêm trọng.

Bà Bình cũng kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền và tự chủ trong hệ thống y tế. Khi địa phương và cơ sở y tế được trao quyền chủ động nhiều hơn, gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, hệ thống y tế sẽ vận hành linh hoạt và hiệu quả hơn. Việc trạm y tế là đơn vị sự nghiệp có tài khoản, con dấu riêng được xem là một điều kiện quan trọng để giảm thủ tục hành chính, tăng tính chủ động trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Đại hội XIV được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển mạnh mẽ trong phân cấp, phân quyền và tự chủ trong hệ thống y tế cơ sở

Bên cạnh đó, định hướng phát triển bền vững đòi hỏi phải đặt trọng tâm vào y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu và y tế cơ sở. Theo bà Phạm Thanh Bình, phòng bệnh hơn chữa bệnh không chỉ là khẩu hiệu mà phải trở thành chiến lược xuyên suốt. Đầu tư cho y tế dự phòng sẽ giúp giảm gánh nặng chi phí cho hệ thống điều trị, đồng thời nâng cao chất lượng sống và tuổi thọ khỏe mạnh của người dân.

Chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ và công nghiệp y tế cũng là những lĩnh vực được kỳ vọng tạo đột phá. Việc xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử, y tế thông minh, cùng với phát triển công nghiệp dược và trang thiết bị y tế trong nước sẽ giúp giảm phụ thuộc nhập khẩu, nâng cao năng lực tự chủ và khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp về y tế.

Ngoài ra, bà Bình cho rằng cần hoàn thiện khung pháp lý cho xã hội hóa và hợp tác công - tư trong y tế, nhằm huy động thêm nguồn lực ngoài ngân sách, đồng thời bảo đảm định hướng phục vụ lợi ích công cộng, tránh thương mại hóa cực đoan dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Xây dựng nền y tế nhân văn, hiện đại vì con người và hạnh phúc xã hội

Một trong những mong muốn lớn nhất của bà Phạm Thanh Bình đối với Đại hội XIV là tiếp tục khẳng định và làm sâu sắc hơn định hướng xây dựng một nền y tế vừa hiện đại, vừa nhân văn. Theo bà, người bệnh phải thực sự là trung tâm của hệ thống y tế, nhưng đồng thời nhân viên y tế cũng cần được coi là lực lượng nòng cốt, được tôn trọng, bảo vệ và tạo điều kiện để cống hiến lâu dài.

Môi trường y tế cần được xây dựng trên nền tảng đạo đức nghề nghiệp, văn hóa ứng xử, kỷ cương chuyên môn và ứng dụng khoa học - công nghệ hiện đại. Quan trọng hơn, phải tạo được sự an tâm cho cán bộ y tế trong hành nghề, giảm bớt áp lực, rủi ro nghề nghiệp và những tổn thương tinh thần mà họ đang phải đối mặt.

Từ kinh nghiệm từng là Chủ tịch Công đoàn Y tế Việt Nam, bà Bình cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay của ngành y tế chính là áp lực ngày càng gia tăng đối với đội ngũ nhân viên y tế. Không chỉ là áp lực chuyên môn và công việc, mà còn là áp lực từ kỳ vọng xã hội, từ những rủi ro pháp lý và từ đời sống vật chất, tinh thần chưa được bảo đảm tương xứng. Nếu không có những chính sách kịp thời và đủ mạnh, nguy cơ "chảy máu chất xám" trong ngành y tế sẽ khó tránh khỏi.

Ê-kíp đang tiến hành ca mổ ghép tạng tại Bệnh viện Việt Đức

Bà cũng lưu ý đến yêu cầu kiểm soát chất lượng hệ thống y tế tư nhân, nhằm bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ở mọi lúc, mọi nơi. Dù là y tế công hay y tế tư, chất lượng dịch vụ chăm sóc sức khỏe đều phải được bảo đảm trên cùng một mặt bằng, vì mục tiêu cuối cùng vẫn là sức khỏe và sự an toàn của người dân.

Để hiện thực hóa các mục tiêu mà Đại hội XIV đề ra, theo bà Phạm Thanh Bình, cần có những giải pháp đồng bộ từ Trung ương đến địa phương. Trung ương cần ban hành chính sách nhất quán, dài hạn, tạo khung pháp lý ổn định; địa phương cần chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Đồng thời, cần phát huy vai trò của các hiệp hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp trong tư vấn chính sách, phản biện xã hội và kết nối nguồn lực.

Bà Phạm Thanh Bình bày tỏ mong muốn Đảng và Nhà nước tiếp tục dành sự quan tâm đặc biệt, cụ thể và thực chất hơn nữa cho đội ngũ cán bộ y tế. Phải có cơ sở y tế hạnh phúc thì mới có nhân viên y tế hết mình phục vụ người bệnh. Khi đội ngũ y tế được trân trọng và bảo đảm, chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân sẽ được nâng cao, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển đất nước bền vững, hạnh phúc và phồn vinh.

Bài, ảnh: Thành Nam

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/ky-vong-tu-dai-hoi-xiv-dat-y-te-vao-vi-tri-uu-tien-trong-moi-chien-luoc-phat-trien-238260118083218149.htm