Trong sự kiện diễn ra tại Vườn hồng bên trong Nhà Trắng, Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết, Tổng thống Donald Trump sẽ công bố các mức thuế mới vào 16 giờ ngày 2/4 (theo giờ địa phương), thời điểm mà ông gọi là "Ngày Giải phóng".
Người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt phát biểu trước báo giới tại Nhà Trắng, ngày 1/4/2025. (Nguồn: The White House)
Theo kế hoạch, ông Trump sẽ áp thuế “đối ứng” lên gần như tất cả các đối tác thương mại - với mức thuế tương đương thuế suất mà các quốc gia khác đang áp lên hàng hóa Mỹ.
Một trong những biện pháp đáng chú ý là mức thuế 25% với tất cả hàng hóa nhập khẩu từ bất kỳ quốc gia nào mua dầu hoặc khí đốt từ Venezuela, bắt đầu từ ngày 2/4. Ngoài ra, thuế 25% đối với ô-tô nguyên chiếc sẽ có hiệu lực từ nửa đêm ngày 3/4, tiếp theo là phụ tùng ô tô trong những tuần tới, hoàn tất vào ngày 3/5. Chính quyền Mỹ kỳ vọng sẽ thu về 100 tỷ USD mỗi năm từ các loại thuế mới.
Không dừng lại ở đó, ông Trump cũng lên tiếng đe dọa áp thuế đối với hàng hóa từ EU, Hàn Quốc, Brazil, Ấn Độ, cùng nhiều quốc gia khác.
Tổng thống Trump trong một sự kiện ở Maryland, Mỹ, ngày 24/2/2024. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Những mức thuế từng được trì hoãn như thuế với hàng nhập khẩu từ Canada và Mexico theo thỏa thuận Mỹ-Mexico-Canada (USMCA) cũng đang tiến sát đến hạn chót gia hạn vào đầu tháng 4.
Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định thời gian ưu đãi dành cho Mexico sẽ chấm dứt đúng vào ngày 2/4, dù Nhà Trắng chưa đưa ra xác nhận chính thức. Thư ký báo chí Karoline Leavitt cho biết chi tiết cuối cùng về kế hoạch thuế quan sẽ do Tổng thống quyết định và được công bố vào đúng ngày 2/4.
Các doanh nghiệp và thị trường vẫn chưa thể dự đoán chính xác những gì đang chờ phía trước - một phần vì chính sách thuế của Trump thường xuyên thay đổi, gây ra tâm lý bất định và lo ngại trong giới đầu tư.
Liệu làn sóng thuế quan có thể phá vỡ chuỗi cung ứng toàn cầu?
Giới chuyên gia lại cảnh báo các biện pháp này có thể phá vỡ chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt trong ngành công nghiệp ô-tô, và khiến giá thành sản phẩm tăng mạnh đối với người tiêu dùng.
Nhiều chuyên gia nhận định thuế nhập khẩu thường dẫn đến giá cả tăng cao - người tiêu dùng sẽ là bên gánh chịu chi phí - trong khi doanh nghiệp toàn cầu chịu thiệt hại vì chi phí sản xuất tăng và doanh số sụt giảm. Tình trạng bất ổn về chính sách cũng đang khiến thị trường tài chính rúng động, niềm tin tiêu dùng giảm sút và nhiều kế hoạch đầu tư, tuyển dụng bị tạm hoãn.
Ông Jeffrey Sachs, Giáo sư tại Đại học Columbia. (Ảnh: Columbia.edu)
Phản hồi với truyền thông, nhà kinh tế học Jeffrey Sachs, Giáo sư tại Đại học Columbia, gọi chính sách của Mỹ cho rằng việc lạm dụng các biện pháp bảo hộ như thuế quan chỉ khiến Mỹ ngày càng bị cô lập, và không thể xây dựng một nền công nghiệp cạnh tranh thực sự. “Bạn không thể xây dựng một ngành công nghiệp cạnh tranh bằng chính sách bảo hộ”, ông Sachs nhấn mạnh.
Ông Martin Lueck, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Công ty phân tích và tư vấn Macro Monkey của Đức chia sẻ với Tân Hoa xã: "Chính sách thương mại do chính phủ Mỹ đưa ra sẽ tác động tiêu cực rất lớn đến toàn cầu hóa".
Ông Lueck lưu ý rằng, các chính sách thương mại mới của Mỹ cùng với “hiệu ứng phi toàn cầu hóa” sẽ dẫn đến tăng trưởng yếu hơn tại nhiều khu vực thuộc Nam bán cầu - nơi các nền kinh tế mới nổi từng hưởng lợi lớn từ thương mại tự do và đã phát triển mạnh mẽ trong một thế giới ngày càng toàn cầu hóa.
Điều đó cũng đồng nghĩa với việc, theo ông, ngoài nguy cơ tăng trưởng chậm lại ở nhiều nền kinh tế đang phát triển, thế giới còn phải đối mặt với rủi ro bất ổn xã hội ngày càng gia tăng nếu chính sách thương mại mới của Mỹ thực sự được triển khai.
Phản ứng của các đối tác: Không ai đứng ngoài cuộc chơi thuế
Liên minh châu Âu (EU), đối tác thương mại hàng đầu của Mỹ, đã nhanh chóng phát tín hiệu cảnh báo khi loạt thuế quan mới từ Washington chuẩn bị có hiệu lực.
Phát biểu trước Nghị viện châu Âu ngày 1/4, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen khẳng định khối này "không phải là bên khơi mào cuộc đối đầu", nhưng sẽ không ngần ngại hành động nếu cần thiết để bảo vệ người dân và sự thịnh vượng của khối.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen phát biểu trong một sự kiện ở Bucharest, Romania, ngày 7/3/2024. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Bà cho biết EU đã chuẩn bị một kế hoạch đáp trả mạnh mẽ. Ngoài việc chỉ trích các mức thuế 25% mới từ Mỹ đối với thép, nhôm, ô-tô và linh kiện ô-tô, bà von der Leyen cảnh báo các đợt đánh thuế tiếp theo có thể lan rộng sang chất bán dẫn, dược phẩm và gỗ - những mặt hàng chủ lực của EU.
Brussels hiện cân nhắc các biện pháp trả đũa trị giá khoảng 28 tỷ USD, có thể công bố sớm ngay trong tuần này.
Bà chỉ trích động thái của Mỹ là phản tác dụng, cho rằng điều này sẽ gây tổn hại không chỉ cho ngành công nghiệp châu Âu mà còn cho người tiêu dùng Mỹ.
Thuế quan thực chất là các loại thuế do người dân chi trả.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen
Dù nhấn mạnh EU vẫn sẵn sàng đối thoại, bà von der Leyen khẳng định Brussels sẽ không chịu khuất phục trước áp lực, đồng thời lưu ý rằng EU có nhiều "quân bài" trong tay, bao gồm thương mại, công nghệ và quy mô thị trường tiêu dùng 450 triệu dân.
Canada, láng giềng phía bắc và đối tác thân cận của Mỹ, cũng không đứng ngoài cuộc. Sau khi Washington áp thuế 10% đối với các mặt hàng như kali và năng lượng, Ottawa đã tung ra một loạt biện pháp trả đũa trị giá hàng tỷ USD. Trong khi thuế với sản phẩm ô-tô và hàng hóa thuộc thỏa thuận USMCA được trì hoãn đến đầu tháng 4, thời điểm này có thể đánh dấu bước leo thang mới nếu các biện pháp gia hạn không được tiếp tục.
Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu trước báo giới tại Ottawa. (Ảnh: Tân Hoa xã)
Giới chức Canada tuyên bố sẽ “bảo vệ lợi ích quốc gia đến cùng” và khẳng định không ngồi yên nếu Washington áp đặt thêm thuế quan gây tổn hại đến chuỗi cung ứng và việc làm trong nước.
Mexico, đối tác còn lại trong bộ ba USMCA, đang giữ thái độ thận trọng hơn. Dù chưa công bố biện pháp trả đũa cụ thể, nước này vẫn duy trì cảnh báo rằng họ “sẵn sàng đáp trả nếu bị khiêu khích”.
Việc chưa phản ứng ngay lập tức được cho là nỗ lực nhằm tránh đẩy căng thẳng lên cao, nhưng cũng có thể chỉ là tạm hoãn để tính toán chiến lược phản ứng phù hợp.
HẢI YẾN
Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/ky-vong-va-du-bao-ve-ngay-giai-phong-nuoc-my-24-post869461.html