Triển khai hơn 40 năm, chương trình tiêm chủng mở rộng của Việt Nam đã góp phần quan trọng trong việc khống chế, loại trừ nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm. Tại Khánh Hòa, công tác tiêm chủng mở rộng tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, khẳng định vai trò “lá chắn” vững chắc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Đưa vắc xin đến cơ sở
Được triển khai từ năm 1981 và mở rộng trên phạm vi toàn quốc từ năm 1985, chương trình tiêm chủng mở rộng đã gặt hái những thành quả to lớn trong công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm, góp phần nâng cao sức khỏe Nhân dân và chất lượng dân số. Chương trình được đánh giá là một trong những chương trình y tế công cộng hiệu quả và bền vững nhất tại Việt Nam.
Tiêm vắc xin cho trẻ tại Trạm Y tế Diên Thọ.
Bác sĩ chuyên khoa I Huỳnh Trọng Tân - Trưởng khoa Phòng, chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho biết, chương trình tiêm chủng mở rộng cả nước nói chung và tại Khánh Hòa nói riêng đã cung cấp miễn phí vắc xin phòng 11 bệnh truyền nhiễm phổ biến cho trẻ em và phụ nữ có thai với độ bao phủ rất cao. Do đó, các bệnh nguy hiểm từng là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và để lại di chứng nặng nề như: Lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, sởi, viêm não Nhật Bản, viêm gan B, tiêu chảy do vi rút Rota... đã được kiểm soát hiệu quả.
Đưa con đi tiêm chủng vắc xin bại liệt tại Trạm Y tế Diên Thọ, anh Nguyễn Minh Khôi chia sẻ: “Hai bé nhà tôi từ khi sinh ra đến nay đều tới trạm y tế để tiêm vắc xin. Nhân viên y tế tư vấn tiêm và hướng dẫn theo dõi sau tiêm rất kỹ nên gia đình hết sức yên tâm”. Còn bà Quang Thị Thu cho biết, nhờ tiêm chủng gần nhà, gia đình được cán bộ y tế của trạm hỗ trợ kịp thời khi cháu có biểu hiện sốt nhẹ sau tiêm. Trạm y tế có thành lập nhóm Zalo thường xuyên thông báo lịch tiêm, hướng dẫn, tư vấn cho gia đình cách chăm sóc cháu trước, trong và sau tiêm nên gia đình tôi chủ động đưa các cháu đi tiêm chủng đúng lịch và đủ mũi.
Y sĩ Trần Thị Phượng Kiều - Phó Trưởng Trạm Y tế Diên Thọ cho biết: “Hằng tháng, trạm thông báo lịch tiêm qua hệ thống loa truyền thanh và các nhóm Zalo, Facebook của địa phương. Với những hộ chưa nắm được thông tin, nhân viên y tế thôn trực tiếp vận động, mời đến trạm. Nhờ vậy, tỷ lệ trẻ được tiêm chủng đầy đủ trên địa bàn luôn đạt hơn 95%. Không chỉ đảm bảo kỹ thuật tiêm chủng, chúng tôi còn chú trọng công tác tư vấn cho các bà mẹ về lịch tiêm, chế độ dinh dưỡng và theo dõi phản ứng sau tiêm”.
Góp phần bảo vệ sức khỏe cho trẻ
Một trong những dấu mốc quan trọng của chương trình tiêm chủng mở rộng là năm 2000, Việt Nam được Tổ chức Y tế Thế giới công nhận quốc gia thanh toán thành công bệnh bại liệt. Từ đó đến nay, cả nước không ghi nhận trường hợp mắc bại liệt hoang dại nào. Năm 2005, Việt Nam tiếp tục loại trừ uốn ván sơ sinh trên phạm vi toàn quốc. Không dừng lại ở tiêm chủng thường xuyên, chương trình còn chủ động triển khai các chiến dịch tiêm chủng quy mô lớn nhằm ứng phó kịp thời với nguy cơ dịch bệnh, trong đó có chiến dịch tiêm vắc xin phòng sởi diễn ra từ cuối năm 2024 và đầu năm 2025. Theo đó, với cảnh báo nguy cơ bùng phát dịch sởi của Tổ chức Y tế Thế giới, Bộ Y tế đã mở 4 chiến dịch tiêm cho các nhóm tuổi từ 6 tháng tuổi đến 15 tuổi và các nhóm nguy cơ cao. Kết quả, tỷ lệ tiêm cho nhóm trẻ 1 - 10 tuổi đạt hơn 95%, trẻ 6 - 9 tháng tuổi đạt hơn 90%, góp phần kiểm soát hiệu quả dịch sởi trên phạm vi toàn quốc. Bác sĩ chuyên khoa I Huỳnh Trọng Tân cho biết: “Cùng với cả nước, chương trình tiêm chủng mở rộng tại Khánh Hòa đạt nhiều thành tựu. Nhờ vắc xin được đưa về tận cơ sở nên trong 10 năm qua, nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như: bạch hầu, ho gà, uốn ván sơ sinh... không ghi nhận ca mắc trên địa bàn tỉnh. Các di chứng do các bệnh nêu trên gây ra ở lứa tuổi 15 - 20 hầu như không còn. Hằng năm, tỷ lệ trẻ trong độ tuổi được tiêm chủng đủ các loại vắc xin của chương trình luôn đạt từ 90 đến hơn 95%".
Phụ huynh được cán bộ Trạm Y tế Diên Thọ tư vấn trước khi tiêm chủng cho trẻ.
Theo lộ trình từ năm 2023 đến 2030, Bộ Y tế sẽ đưa thêm 4 loại vắc xin vào chương trình tiêm chủng mở rộng, gồm: Rota, cúm, phế cầu khuẩn, HPV (vắc xin phòng ung thư tử cung). Hiện nay, vắc xin Rota đã được triển khai tiêm cho trẻ. Với lộ trình trên và những thành quả đã đạt được, chương trình tiêm chủng mở rộng tiếp tục khẳng định vai trò trụ cột trong công tác y tế dự phòng, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Năm 2025, tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi trên địa bàn tỉnh được tiêm chủng đầy đủ 8 loại vắc xin đạt 90%; tỷ lệ tiêm vắc xin sởi và sởi - rubella đạt 95%; tỷ lệ tiêm viêm gan B sơ sinh trong vòng 24 giờ đầu đạt 90%; tỷ lệ tiêm vắc xin viêm não Nhật Bản cho trẻ từ 1 đến 5 tuổi đạt 90%; tỷ lệ trẻ được tiêm nhắc vắc xin DPT (bạch hầu, ho gà, uốn ván) đạt 90%.
C.ĐAN