'Lá chắn kép' bảo vệ con người trước biến đổi khí hậu khó lường

8 giờ trướcBài gốc

Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát động hưởng ứng Ngày Khí tượng thế giới năm 2026. (Nguồn: Cục KTTV)

Rừng luôn giữ vị trí đặc biệt trong tiến trình phát triển đất nước

Theo thống kê của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), đến nay, có khoảng 25 triệu người, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số đang sống trong và gần rừng hàng ngày thực hiện hoạt động hưởng lợi trực tiếp hoặc gián tiếp từ rừng. Từ những khu công nghiệp chế biến lâm sản hiện đại đến các làng nghề truyền thống, rừng đang âm thầm đóng góp trực tiếp vào GDP và tạo ra giá trị gia tăng cho mọi ngành kinh tế.

Chủ đề toàn cầu của Ngày Quốc tế về Rừng (21/3) năm nay là “Rừng và Phát triển Kinh tế bền vững”. Thông qua đó, Liên hợp quốc một lần nữa nhấn mạnh vai trò quan trọng của rừng trong thúc đẩy sự thịnh vượng, duy trì, điều tiết nguồn nước, bảo vệ đất, hỗ trợ sản xuất nông nghiệp và xây dựng các nền kinh tế có khả năng chống chịu khí hậu. Rừng không chỉ là nguồn tài nguyên thiên nhiên mà còn là hệ sinh thái mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho con người, từ bảo vệ nguồn nước, chống xói mòn đất đến hấp thụ carbon và duy trì đa dạng sinh học.

Tại Lễ kỷ niệm Ngày Quốc tế về Rừng năm 2026 do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) phối hợp với Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tổ chức tại Ninh Bình ngày 18/3, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm Trần Quang Bảo cho biết, tại Việt Nam, rừng luôn giữ vị trí đặc biệt trong tiến trình phát triển đất nước, rừng không chỉ là hệ sinh thái, rừng còn là động lực kinh tế, là nền tảng văn hóa, là lá chắn khí hậu và là nguồn hạnh phúc, sức khỏe và sinh kế cho con người.

Những năm qua, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia dẫn đầu khu vực châu Á về phục hồi rừng và quản lý rừng bền vững. Tỷ lệ che phủ rừng duy trì ổn định trên 42%, góp phần quan trọng vào bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển kinh tế - xã hội. Đáng chú ý, công nghiệp chế biến gỗ và lâm sản đã trở thành một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu lâm sản đạt trên 18,3 tỷ USD, xuất siêu hơn 15 tỷ USD, chiếm trên 75% tổng giá trị xuất siêu của cả nước.

Do đó, bảo tồn rừng không chỉ là câu chuyện của chỉ riêng ngành lâm nghiệp, mà là trách nhiệm chung của toàn xã hội, yêu cầu cách tiếp cận toàn diện và bao trùm từ thể chế, chính sách vĩ mô đến hành động của từng cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức. Đó cũng chính là một trong những trụ cột quan trọng giúp xây dựng một nền kinh tế xanh, có khả năng chống chịu trước những biến động của khí hậu.

Dự báo, cảnh báo sớm - không chỉ là thông tin thời tiết đơn thuần

Ngân hàng Thế giới đã chỉ ra rằng, chỉ cần một bản tin cảnh báo sớm trước 24 giờ, thiệt hại do bão hoặc nắng nóng có thể giảm tới 30%. Đơn cử, đối với khu vực miền Trung Việt Nam, nơi địa hình hẹp, dân cư tập trung ven biển và sườn núi, thường xuyên đối mặt với bão, lũ và sạt lở đất, cảnh báo sớm không chỉ là thông tin thời tiết mà còn là “tấm lá chắn” bảo vệ sinh mạng và tài sản của người dân. Một bản tin kịp thời có thể giúp hàng nghìn tàu thuyền vào bờ an toàn, hàng loạt hộ gia đình chủ động gia cố nhà cửa, các địa phương nhanh chóng triển khai phương án phòng, chống thiên tai.

Hàng triệu đồng bào dân tộc thiểu số đang sống trong và gần rừng hàng ngày thực hiện hoạt động hưởng lợi trực tiếp hoặc gián tiếp từ rừng. (Ảnh: PV)

Năm 2026, Liên hợp quốc đưa ra thông điệp chủ đề cho Ngày Khí tượng thế giới 23/3 là “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai”. Theo Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO), những năm gần đây, hệ thống dự báo khí tượng thủy văn (KTTV) đã có nhiều bước tiến quan trọng nhờ ứng dụng khoa học công nghệ.

Thời hạn dự báo bão, áp thấp nhiệt đới ngày càng được kéo dài, trong khi các bản tin cảnh báo được phát hành sớm hơn, giúp chính quyền và người dân có thêm thời gian chuẩn bị và ứng phó. Đằng sau mỗi bản tin dự báo thời tiết là cả một hệ thống quan trắc quy mô toàn cầu. Việt Nam đang dần trở thành một “mắt xích” quan trọng trong ứng phó biến đổi khí hậu. Việc WMO tin tưởng chọn nước ta làm Trung tâm hỗ trợ dự báo thời tiết nguy hiểm và cảnh báo lũ quét cho khu vực ASEAN là minh chứng rõ nét nhất.

Đây chính là sự khẳng định nỗ lực nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo của hệ thống KTTV quốc gia. Theo thống kê của Cục KTTV, ngành KTTV đã xây dựng mạng lưới 2.807 trạm KTTV quốc gia rộng khắp trên đất liền, hải đảo và vùng biển của Việt Nam với các công nghệ tiên tiến, hiện đại. Độ tin cậy của bản tin dự báo cảnh báo KTTV ngày càng được nâng cao, dự báo một số loại hình thiên tai có độ tin cậy tới 70 - 90%, thuộc nhóm các nước dẫn đầu Đông Nam Á và dần tiếp cận trình độ các nước tiên tiến ở châu Á.

Đỗ Trang

Nguồn Pháp Luật VN : https://baophapluat.vn/la-chan-kep-bao-ve-con-nguoi-truoc-bien-doi-khi-hau-kho-luong.html