Tìm khoảnh khắc đẹp bên cây mai vàng ở Tứ Chánh - Phong Sơn. Ảnh: Bảo Minh
Phong trào “Mai vàng trước ngõ” không chỉ khuyến khích mỗi gia đình, mỗi con đường, mỗi làng xóm trồng ít nhất một cây mai trước cửa mà còn hướng đến biến Huế trở thành xứ sở của mai vàng mỗi độ xuân về gắn với lễ hội hoa mai, như lễ hội hoa anh đào của Nhật Bản. Ý tưởng này không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn góp phần tạo dựng cảnh quan đô thị, gắn kết cộng đồng và khơi dậy niềm tự hào văn hóa địa phương.
Phong trào đã tạo sức lan tỏa và chuyển biến mạnh mẽ khiến thị trường mai vàng ở Huế sôi động, nhiều nghệ nhân trồng mai và người làm vườn ở Huế có thêm cơ hội việc làm và tăng thu nhập. Ở cấp độ nhà nước, Sở Khoa học và Công nghệ cũng đã vào cuộc với những đề tài khoa học nghiên cứu bảo tồn và phát triển giống mai vàng Huế (Hoàng mai Huế) do khoa Nông học (ĐH Nông Lâm Huế) thực hiện được nghiệm thu. Cùng với đó là những hội thảo khoa học, diễn đàn và sự kiện triển lãm, trưng bày mai vàng sôi nổi đã làm phong trào “Mai vàng trước ngõ” lan tỏa và nâng tầm giá trị mai vàng trong đời sống văn hóa của Huế.
Có thể nói, dù phong trào có lúc sôi nổi nhưng cũng có lúc trầm lắng, nhưng có thể khẳng định mai vàng không chỉ là cây cảnh mà còn là ký ức tập thể của người dân Huế. Mỗi mùa xuân, sắc vàng của mai gợi nhớ về sự đoàn viên, ấm áp, và niềm tin vào một năm mới tốt lành. Mai vàng góp phần tạo nên cảnh quan xanh - sạch - đẹp, giảm nhiệt độ đô thị và cải thiện chất lượng không khí. Với du khách, hình ảnh những con đường rực vàng sắc mai là trải nghiệm độc đáo, tạo dấu ấn riêng cho Huế trong mùa xuân.
Nếu phong trào được khôi phục, Huế có thể trở thành “thành phố mai vàng” - một thương hiệu văn hóa - du lịch đầy sức hút. Lợi ích của phong trào “Mai vàng trước ngõ” đối với Huế thì ai cũng nhìn thấy, nhưng để hâm nóng phong trào cần sự vào cuộc trở lại của cả chính quyền lẫn người dân.
Ở góc độ chính quyền, trong quy hoạch cây xanh đô thị cần dành không gian cho mai vàng trong các tuyến đường, công viên, khu dân cư. Bên cạnh các sự kiện trưng bày, triển lãm, hội thi vào dịp xuân về, chính quyền cần có chính sách khuyến khích phát triển mai vàng như một lĩnh vực kinh tế nông nghiệp của địa phương. Từ đó, hình thành nên những giải pháp như: hỗ trợ giống cây tinh tuyển, tổ chức lễ hội mai vàng, tạo sân chơi văn hóa, khuyến khích người dân tham gia và gắn kết phong trào với hoạt động du lịch; đưa phong trào vào các chương trình giáo dục cộng đồng, giúp thế hệ trẻ hiểu và yêu quý mai vàng; sử dụng mạng xã hội, báo chí, truyền hình để lan tỏa thông điệp: “Mỗi ngõ một cây mai - Huế rực vàng mùa xuân”.
Cùng với các không gian đã được tạo dựng như khu vực công viên trên trục đường Lê Duẩn và hai bên quảng trường Ngọ Môn cần quy hoạch xây dựng thêm các tuyến phố mai vàng, làng mai vàng để thu hút du khách.
Hãy tưởng tượng một mùa xuân, khi khắp các con đường hai bên bờ sông Hương hay xuôi về các làng quê đều rực rỡ sắc vàng. Đó không chỉ là cảnh quan đẹp mắt, mà còn là thông điệp về sự gắn kết, niềm tự hào và tình yêu quê hương.
Trong bối cảnh đô thị hóa và biến đổi khí hậu, việc hâm nóng lại phong trào “Mai vàng trước ngõ” là cần thiết và cấp bách. Đây không chỉ là một phong trào mang tính thẩm mỹ, mà còn là chiến lược văn hóa - môi trường - du lịch cho Huế.
Phong trào “Mai vàng trước ngõ” không chỉ là việc trồng cây, mà còn là hành động giữ gìn ký ức và bản sắc Huế. Mỗi người dân, mỗi gia đình, mỗi tổ chức đều có thể góp một phần nhỏ để tạo nên diện mạo chung.
Huế vốn được xem là đất của thơ, nhạc và hoa. Trong đó, mai vàng không chỉ là loài hoa báo xuân mà còn là biểu tượng của sự thanh khiết, cao quý, gắn liền với đời sống tinh thần của người dân xứ Huế. Từ lâu, hình ảnh những cây mai vàng nở rực rỡ trước ngõ, bên hiên nhà, trong vườn nhỏ đã trở thành nét đặc trưng của mùa xuân Huế.
Được mệnh danh là “thành phố di sản” và mai vàng chính là một phần của di sản ấy. Huế đã bước vào giai đoạn phát triển của kỷ nguyên vươn mình. Một nhiệm kỳ lãnh đạo mới đã được kiện toàn. Định hướng phát triển của Huế đã được khẳng định tại Nghị quyết 54 của Bộ Chính trị và được cụ thể hóa qua Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ thành phố là phát triển trên nền tảng bảo tồn, phát huy giá trị di sản Cố đô và bản sắc văn hóa Huế, với đặc trưng văn hóa, di sản, sinh thái, cảnh quan, thân thiện môi trường và thông minh. Do vậy, việc khôi phục và phát triển phong trào “Mai vàng trước ngõ” là thực sự cần thiết để mỗi mùa xuân, Huế lại rực rỡ sắc vàng, lưu giữ hồn cốt văn hóa cho thế hệ mai sau.
Bùi Ngọc Long