Theo dữ liệu từ Hội Nghiên cứu Thị trường Liên ngân hàng Việt Nam (Vira), phiên giao dịch ngày 11/2 ghi nhận lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng VND giảm sâu từ 0,65 đến 4,3 điểm phần trăm ở tất cả các kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống.
Đáng chú ý, lãi suất qua đêm – kỳ hạn chiếm trên 90% tổng giá trị giao dịch – đã "lao dốc" 4,3 điểm phần trăm so với phiên trước, xuống còn 4,2%/năm. Tương tự, lãi suất kỳ hạn 1 tuần giảm về 6,8%/năm; kỳ hạn 2 tuần xuống 8,35%/năm và kỳ hạn 1 tháng còn 7%/năm.
Diễn biến này cho thấy áp lực thanh khoản đã giải tỏa đáng kể. Trước đó, trong phiên 3/2, lãi suất qua đêm từng tăng đột biến lên mức kỷ lục 17%/năm, kéo theo các kỳ hạn ngắn khác tăng vọt do nhu cầu vốn tức thời căng thẳng.
Lãi suất liên ngân hàng là lãi suất vay vốn của các nhà băng với nhau thông qua thị trường liên ngân hàng khi các nhà băng thiếu lượng tiền dự trữ tại Ngân hàng Nhà nước (mỗi ngân hàng đều phải duy trì một tỷ lệ tiền dự trữ bắt buộc theo quy định). Mức lãi suất này cao hay thấp một phần phản ánh thanh khoản của hệ thống, qua đó gián tiếp tác động lên lãi suất tiết kiệm và cho vay tại thị trường của người dân, doanh nghiệp.
Sự hạ nhiệt của lãi suất có sự hỗ trợ lớn từ hoạt động thị trường mở (OMO). Trong ngày 11/2, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã chào thầu thành công gần 7.941 tỷ đồng cầm cố giấy tờ có giá (5.000 tỷ kỳ hạn 14 ngày và hơn 2.941 tỷ kỳ hạn 28 ngày) với lãi suất 4,5%/năm.
Trừ đi lượng đáo hạn, nhà điều hành đã bơm ròng khoảng 4.245 tỷ đồng ra thị trường trong phiên này. Hiện tại, tổng khối lượng lưu hành trên kênh cầm cố đạt hơn 480.600 tỷ đồng, cho thấy NHNN vẫn duy trì sự hỗ trợ mạnh mẽ để đảm bảo hệ thống vận hành thông suốt trong giai đoạn cao điểm mùa vụ.
Đánh giá về đợt tăng lãi suất vừa qua, Công ty Chứng khoán SSI nhận định đây là biến động mang tính thời điểm và kỹ thuật, không phản ánh rủi ro hệ thống.
Nguyên nhân chính đến từ tính mùa vụ của dòng tiền tài khóa (Kho bạc Nhà nước đẩy mạnh rút tiền phục vụ giải ngân đầu tư công) và dòng tiền đầu cơ bị hút vào đà tăng của giá vàng.
Theo SSI, NHNN đã phản ứng chủ động và kịp thời thông qua các nghiệp vụ thị trường mở và hoán đổi ngoại tệ (FX swap). Nhờ đó, lãi suất đã nhanh chóng hạ nhiệt sau khi chạm đỉnh bất thường. Áp lực thanh khoản hiện tại tuy có sự chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn, nhưng được đánh giá là ngắn hạn và sẽ sớm ổn định trở lại.
Thanh Hoa