Theo dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực bất động sản đạt khoảng 4,74 triệu tỷ đồng, tăng 36,24% so với năm trước và chiếm 25,53% tổng dư nợ toàn hệ thống.
Trong đó, tín dụng dành cho hoạt động kinh doanh bất động sản đạt khoảng 2,16 triệu tỷ đồng, tăng 49,55%, tương đương gần 1,85 lần tốc độ tăng của tín dụng phục vụ tiêu dùng và sử dụng bất động sản.
Tuy nhiên, trong bối cảnh lãi suất vay mua nhà tăng lên 13-15% mỗi năm, chi phí vay mua nhà không còn "dễ chịu" như giai đoạn trước, khiến nhiều người tạm hoãn quyết định xuống tiền. Không ít khách hàng rơi vào trạng thái giằng co giữa nhu cầu ở thực và nỗi lo áp lực tài chính kéo dài hàng chục năm.
Theo thông báo mới nhất của một chi nhánh Vietcombank tại Tp.HCM, lãi suất vay mua căn hộ, nhà phố đã có giấy chứng nhận hoặc hợp đồng mua bán, cũng như tái tài trợ khoản vay, hiện thấp nhất từ 9,6% mỗi năm. So với cùng kỳ năm ngoái, khi lãi suất vay mua nhà tại ngân hàng này chỉ khoảng 6% cố định cho 12 tháng và 7% cho 24 tháng, mặt bằng hiện nay đã tăng lên đáng kể.
Lãi suất tăng cao, người mua nhà gặp khó.
VietinBank cũng đã nâng lãi suất vay mua bất động sản cố định 24 tháng lên hơn 12% mỗi năm. BIDV đưa lãi suất cho vay bất động sản lên ngưỡng tối thiểu 9,7% trong 6 tháng đầu, 10% cho 12 tháng và lên tới 13,5% cho 18 tháng. Trước đó, lãi suất ngân hàng này chỉ dao động 6,5-8% cho các kỳ hạn.
Agribank áp dụng mức thấp hơn trong ngắn hạn, khoảng 8% cho 6 tháng, 8,5% cho 12 tháng, nhưng cũng tăng lên gần 9,8% nếu cố định trong 18 tháng.
MB Bank áp dụng lãi suất phổ biến 9-9,5% cho gói vay cố định 12-24 tháng; VIB dao động 9,9-12% cùng kỳ hạn. ACB cho vay khoảng 9,5-10,5%, trong khi Techcombank ở mức 8,5-9,5% trong thời gian 6-12 tháng.
Nhiều ngân hàng tư nhân khác cũng điều chỉnh tăng lãi suất bình quân, dù mức tăng nhẹ hơn, như LPBanK, BVBank, Sacombank... tăng 1,2-2 điểm phần trăm. Lãi suất thả nổi tại nhóm này hiện dao động khoảng 11-15% mỗi năm, tùy ưu đãi.
Chị Thanh Phương - một nhân viên văn phòng tại Hà Nội đang có dự định vay khoảng 2 tỷ đồng mua căn hộ tầm trung. Tuy nhiên, khi tìm hiểu về lãi suất cho vay mua nhà tại một số ngân hàng, chị Phương thấy lãi suất đã tăng lên mức 9,9-13% cho khoản vay 12-24 tháng, thả nổi hiện vào khoảng 13-16%. Chính vì vậy, gia đình chị Phương phải tạm hoãn kế hoạch mua nhà.
Tương tự, gia đình chị Yến (Hà Nội) cũng phải hoãn kế hoạch mua căn hộ do lãi suất tại các ngân hàng đồng loạt tăng cao trên 12%/năm.
Theo số liệu từ batdongsan.com.vn cho thấy, giá căn hộ trung bình tại Hà Nội đã tăng từ khoảng 40 triệu đồng/m² lên gần 87 triệu đồng/m² trong vài năm qua. Trong khi đó, tại Tp.HCM, mức giá cũng tăng từ khoảng 46 triệu đồng/m² lên khoảng 75 triệu đồng/m². Điều này làm cho bài toán "an cư" của người dân ngày càng khó khăn, đặc biệt là những người phải dựa vào đòn bẩy tài chính.
Chuyên gia tư vấn bất động sản Lê Quốc Kiên cho rằng, khi thị trường thuận lợi, việc dùng đòn bẩy cao có thể mang lại lợi ích ngắn hạn, nhưng trong chu kỳ lãi suất tăng, nó nhanh chóng trở thành áp lực kéo dài nhiều năm. Áp lực này không chỉ đến từ khoản trả nợ, mà còn từ sự co hẹp của biên an toàn tài chính. Khi chi phí sinh hoạt leo thang, chỉ một biến động nhỏ về thu nhập cũng có thể khiến người vay mất cân đối dòng tiền. Đây là lý do nhiều người lựa chọn đứng ngoài thị trường, chờ đợi lãi suất hạ nhiệt.
Lý giải hiện tượng thanh khoản giảm nhưng giá nhà vẫn tăng, ông Đinh Minh Tuấn - Giám đốc khu vực miền Nam của batdongsan.com.vn cho rằng, có 3 nguyên nhân chính khiến giá căn hộ khó giảm.
Trước hết, bất động sản là thị trường có độ trễ lớn. Khi thị trường suy yếu, dấu hiệu dễ thấy nhất thường là thanh khoản giảm mạnh, trong khi giá chưa điều chỉnh ngay lập tức. Việc giảm giá thường chỉ xảy ra cục bộ ở một số dự án hoặc trong các trường hợp cần bán gấp.
Thứ hai, nguồn cung căn hộ trong nhiều năm qua khá hạn chế do vướng mắc pháp lý và số lượng dự án mới được triển khai không nhiều. Khi nguồn cung khan hiếm, các chủ đầu tư có xu hướng giữ giá hoặc điều chỉnh tăng, khiến khả năng giảm sâu của thị trường trở nên khó xảy ra.
Thứ ba, phần lớn người nắm giữ bất động sản không chịu áp lực tài chính quá lớn. Nhiều chủ nhà không vay vốn ngân hàng, vì vậy họ có xu hướng giữ tài sản chờ thời điểm thuận lợi hơn thay vì bán ra với mức giá thấp.
Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) nhận định, lãi suất cao đang thúc đẩy quá trình sàng lọc thị trường, hạn chế tình trạng sử dụng đòn bẩy quá mức. Khi nguồn cung có xu hướng gia tăng và thị trường phân hóa rõ rệt, người mua có nhiều lựa chọn hơn nhưng cũng cần sàng lọc kỹ lưỡng, ưu tiên các sản phẩm có giá trị thực và khả năng khai thác ổn định.
Nhìn chung, lãi suất cao khiến bài toán mua nhà trở nên phức tạp hơn, nhưng không đồng nghĩa cơ hội bị thu hẹp hoàn toàn. Với người mua ở thực, dù lựa chọn theo hướng nào, quản trị dòng tiền vẫn là yếu tố quyết định. Người mua cần chủ động xây dựng các kịch bản tài chính, bao gồm cả trường hợp lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài hoặc thu nhập suy giảm. Việc tránh tâm lý "sợ bỏ lỡ cơ hội" là yếu tố quan trọng để giữ kỷ luật tài chính.
"Khi dòng tiền được tính toán thận trọng và vẫn đảm bảo an toàn trong kịch bản lãi suất cao, việc mua nhà vẫn có thể là lựa chọn hợp lý", ông Lê Quốc Kiên đánh giá.
Tuệ Lâm