Việc làm sao để đảm bảo giữ khoảng cách an toàn giữa các xe khi di chuyển trên cao tốc đang nhận được nhiều ý kiến của các chuyên gia và người lái xe.
Cần tuân thủ khoảng cách khi lái xe trên cao tốc
Anh Trần Văn Hùng (lái xe có 38 năm kinh nghiệm) cho biết, việc tập trung xử lý mọi tình huống trên đường là do lái xe, đồng thời người lái xe phải chấp hành biển báo, đi đúng phần đường, làn đường, tuân thủ khoảng cách với xe phía trước khi lái xe, nhất là trên cao tốc.
Xác định "tâm điểm" của xe và quy tắc đặt biển cảnh báo khi gặp sự cố trên cao tốc. Ảnh: VIẾT LONG
“Nhiều tài xế không có kinh nghiệm, khi các trường dạy chưa đủ, không thể bao quát được hết các tình huống ngẫu nhiên, khiến tài xế khó xử lý được khi chạy với tốc độ cao. Nếu tuân thủ khoảng cách tối thiểu thì tài xế vẫn còn thời gian xử lý khi xe phía trước có sự cố xảy ra”- anh Hùng cho hay.
Mặt khác, theo ông Hùng, có một thực tế là khi mình giữ khoảng cách an toàn với xe phía trước thì rất nhiều xe lại chen vào theo kiểu "điền vào chỗ trống" để chạy nhanh hơn, đây cũng là điều các bác tài cần lưu ý nhất là khi chạy xe trên cao tốc có tốc độ cao.
Ông Nguyễn Văn Thuật – một giáo viên dạy lái xe ở TP.HCM nhấn mạnh giữ khoảng cách an toàn khi tham giao thông là điều kiện cần thiết để đảm bảo an toàn giao thông. Trong đó, Thông tư số 38/2024/TT-BGTVT ngày 15-11-2024 của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) quy định về tốc độ và khoảng cách an toàn của xe cơ giới, xe máy chuyên dùng tham gia giao thông trên đường bộ có nêu rõ trong điều kiện mặt đường khô ráo, không có sương mù, mặt đường không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng, tầm nhìn bảo đảm.
“Giữ khoảng cách an toàn là điều kiện, cơ hội giúp tài xế đảm bảo an toàn cho chính mình và mọi người xung quanh, tránh tai nạn đáng tiếc xảy ra hoặc tai nạn liên hoàn, đặc biệt là đường cao tốc” – ông Thuật nói.
Trao đổi với pv PLO, ông Bùi Xuân Kiên - Đội phó Đội vận hành Công ty CP dịch vụ kỹ thuật đường cao tốc Việt Nam (VEC E) cho biết khi tham gia giao thông, việc giữ khoảng cách an toàn là thực sự cần thiết, đặc biệt là đường cao tốc.
Giữ khoảng cách an toàn giúp người điều khiển phương tiện có thêm thời gian để xử lý các tình huống bất ngờ xảy ra. Đơn cử như xử lý chướng ngại vật, phanh gấp, hoặc tai nạn giao thông. Từ đó, giúp người điều khiển có thể né được những sự cố đáng tiếc, hạn chế va chạm, tai nạn giao thông và bảo vệ tính mạng cho chính mình và mọi người.
Thực tế cho thấy đã có nhiều vụ tai nạn trên cao tốc xảy ra, do tài xế không giữ khoảng cách, từ đó gây ra tai nạn giao thông hoặc chuỗi tai nạn nghiêm trọng, đặc biệt khi các phương tiện đi sát nhau. Việc này có thể để lại những hậu quả đáng tiếc như: thiệt hại về người, gây hư hỏng nặng cho phương tiện và tài sản của đường cao tốc…
Không những ảnh hưởng trực tiếp đối với các phương tiện gặp sự cố mà còn gây ra tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng trên đường cao tốc, đồng thời gây khó khăn cho các phương tiện khác trong quá trình di chuyển trên đường cao tốc.
"Giữ khoảng cách an toàn giúp các phương tiện né được va chạm, tai nạn xảy ra. Giữ khoảng cách an toàn là giúp chúng ta có thêm thời gian cần thiết để phương tiện có thêm thời gian có thể xử lý tình huống một cách hiệu quả", ông Kiên nói.
Đồng thời, việc giữ khoảng cách an toàn giúp cho người điều khiển không phải phanh, tăng hay giảm tốc độ liên tục, giúp tinh thần cũng thoải mái hơn, bớt mệt mỏi hơn. Hơn nữa, trường hợp vi phạm tốc độ, thiếu khoảng cách an toàn sẽ bị xử phạt hành chính, trừ điểm trên GPLX.
Ông Kiên khuyến cáo người dân khi tham gia giao thông cần phải giữ khoảng cách an toàn theo quy định pháp luật, khi di chuyển trong điều kiện thời tiết có mưa, trơn trượt, có sương mù… các phương tiện phải điều chỉnh khoảng cách an toàn lớn hơn trị số ghi trên biển báo hoặc khoảng cách an toàn đã được quy định.
Người điều khiển không chạy bám đuôi và chạy quá sát đối với xe đi phía trước theo hướng xe mình đang di chuyển. Đồng thời, cố gắng giữ tầm nhìn xa, không chạy quá sát đối với xe lớn khi mình điều khiển các phương tiện nhỏ hơn để có thể đo được khoảng cách an toàn và có thể phát hiện sớm các sự cố, chướng ngại vật và có đủ thời gian để xử lý các tình huống xảy ra.
Tài xế cũng có thể lái xe dịch sang trái một chút để có thể có tầm nhìn thoáng hơn về phía trước nhưng vẫn đảm bảo xe di chuyển trong làn đường mình đang đi. Tài xế cần chú ý quan sát các xe đang di chuyển phía trước mình, đặc biệt khi các phương tiện phía trước bật các tín hiệu đèn cảnh báo hoặc khẩn cấp để có thể chủ động trong việc điều chỉnh tốc độ và giữ khoảng cách.
Hậu quả khi không tuân thủ khoảng cách khi lái xe trên cao tốc
Theo Luật sư Võ Đan Mạch, Đoàn Luật sư TP.HCM, theo khoản 8 Điều 3 Thông tư 38/2024 của Bộ GTVT (này là Bộ Xây dựng) thì khoảng cách an toàn là cự ly tối thiểu giữa phương tiện phía sau với phương tiện đang di chuyển liền trước, cùng làn đường, bảo đảm tránh xảy ra va chạm trong trường hợp phương tiện phía trước đột ngột giảm tốc độ hoặc dừng lại.
Nhiều vụ tai nạn xảy ra trên cao tốc do vi phạm quy định về giữ khoảng cách. Ảnh: PLO
Khoảng cách an toàn giữa hai xe khi tham gia giao thông trên đường bộ bao gồm cả đường cao tốc được quy định tại Điều 11 Thông tư 38/2024 cụ thể như sau:
Theo đó, khi điều khiển phương tiện tham gia giao thông trên đường bộ, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng phải giữ một khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước cùng làn hoặc cùng phần đường, cùng chiều xe của mình. Ở nơi có biển báo "Cự ly tối thiểu giữa hai xe" phải giữ khoảng cách không nhỏ hơn trị số ghi trên biển báo.
Khoảng cách an toàn giữa hai xe khi tham gia giao thông trên đường trong điều kiện mặt đường khô ráo, không có sương mù, mặt đường không trơn trượt, địa hình bằng phẳng, đường thẳng, tầm nhìn bảo đảm, khoảng cách an toàn ứng với mỗi tốc độ được quy định như sau:
Khi điều khiển xe chạy với tốc độ dưới 60 km/h, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng phải chủ động giữ khoảng cách an toàn phù hợp với xe chạy liền trước xe của mình; khoảng cách này tùy thuộc vào mật độ phương tiện, tình hình giao thông thực tế để đảm bảo an toàn giao thông.
Trong điều kiện trời mưa, có sương mù, mặt đường trơn trượt, đường có địa hình quanh co, đèo dốc, tầm nhìn hạn chế, người lái xe phải điều chỉnh khoảng cách an toàn lớn hơn trị số ghi trên biển báo hoặc trị số được quy định.
“Như vậy, khi điều khiển ô tô trên đường cao tốc cần đảm bảo khoảng cách an toàn giữa 2 xe theo khoảng cách tối thiểu theo như ghi trên biển báo "Cự ly tối thiểu giữa hai xe".Trường hợp không có biển báo cần phải tuân thủ khoảng cách an toàn ứng với mỗi tốc độ lưu hành nêu trên. Trong một số trường hợp vì thời tiết hoặc lượng xe lưu thông tài xế chủ động giữ khoảng cách hợp lý”- Luật sư Mạch cho hay.
Cũng theo Luật sư Mạch, ô tô không không tuân thủ quy định về khoảng cách an toàn đối với xe chạy liền trước khi chạy trên đường cao tốc có thể bị phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng. Trường hợp vi phạm gây tai nạn giao thông sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 22.000.000 đồng (điểm d khoản 5 Điều 6 Nghị định 168/2024).
Nguyên nhân gây tai nạn khi vi phạm quy định dừng đỗ trên cao tốc
Theo chuyên gia ô tô, xe máy Nguyễn Minh Đồng, việc chỉ có 2 làn xe và không có dải phân cách cứng ở một số đoạn khiến nguy cơ va chạm đối đầu hoặc tai nạn liên hoàn cực cao khi có xe gặp sự cố hoặc tài xế vượt ẩu.
Khoảng cách giữa các trạm dừng nghỉ quá xa (có nơi lên tới hàng trăm km) gây áp lực tâm lý và thể chất cho tài xế, dẫn đến việc họ dừng đỗ tùy tiện trên làn khẩn cấp để đi vệ sinh hoặc nghỉ ngơi.
“Tại Việt Nam, nhiều tài xế vẫn giữ thói quen dừng xe đột ngột để nghe điện thoại, đi vệ sinh, thậm chí là... ngủ trên làn khẩn cấp mà không có tín hiệu cảnh báo. Nhiều tài xế chưa quen với việc lái xe trên cao tốc hẹp, không giữ khoảng cách an toàn, hoặc lúng túng khi xe gặp sự cố, không biết cách đưa xe vào vị trí an toàn nhất có thể” - ông Đồng nhận định.
Theo vị chuyên gia này, trong điều kiện hiện nay, ý thức người lái xe phải đi trước hạ tầng. Tài xế phải tự trang bị chế độ cảnh giác cao nhất như tuân thủ tuyệt đối biển báo, giữ khoảng cách an toàn và luôn mang theo bộ dụng cụ cảnh báo đạt chuẩn (biển tam giác phản quang, đèn chớp).
THY NHUNG - ĐÀO TRANG