Lái xe kiểu 'điền vào chỗ trống' - thói quen nguy hiểm

2 giờ trướcBài gốc

Khi khoảng cách an toàn bị xem như "chỗ trống"

Theo quy định về an toàn GT, mỗi phương tiện khi lưu thông trên đường phải giữ khoảng cách nhất định với xe phía trước nhằm giúp TX có đủ thời gian phản ứng trong trường hợp xe phía trước phanh gấp, gặp chướng ngại vật hoặc xảy ra sự cố bất ngờ. Nhưng nguyên tắc tưởng chừng đơn giản ấy lại đang bị phá vỡ bởi thói quen ngày càng phổ biến: Xem khoảng cách an toàn của phương tiện khác như "chỗ trống" cần được lấp đầy!

Trên nhiều tuyến đường, đặc biệt là các cao tốc đông phương tiện, chỉ cần 1 chiếc xe chủ động giữ khoảng cách với xe phía trước, gần như ngay lập tức sẽ có phương tiện khác tăng tốc lách vào chỗ trống đó và khoảng cách an toàn giữa các xe bị phá vỡ. Khi tình huống bất ngờ xảy ra phía trước, các phương tiện ở sau không còn đủ thời gian xử lý.

Anh Hùng, TX xe tải chạy tuyến Sài Gòn - Cần Thơ nhiều năm, kể lại một tình huống dẫn đến tai nạn khiến anh vẫn còn nhớ rõ: "Lúc đó xe tôi chạy khoảng 80 km/h trên cao tốc, phía trước có chiếc xe container nên tôi giữ khoảng cách khá xa để phòng khi họ phanh. Nhưng bất ngờ, 1 xe khách từ làn bên phải tăng tốc rồi tạt ngang đầu xe tôi để chui vào khoảng trống đó và chỉ vài giây sau, xe container phía trước phanh lại vì có xe nhập làn, xe khách phanh gấp, tôi cũng phải đạp phanh hết cỡ. Tai nạn xảy ra, hoàng loạt xe phía sau không kịp xử lý dẫn đến tai nạn liên hoàn. May mà không xảy ra thương vong".

Hiện trường vụ 11 ôtô tông liên hoàn trên cầu Bình Thuận (TPHCM)

Điều đáng nói là nhiều TX thừa nhận họ hiểu rõ quy định phải giữ khoảng cách khi điều khiển phương tiện, nhưng trong thực tế, nếu giữ đúng khoảng cách thì gần như chắc chắn sẽ bị nhiều TX "khôn lỏi" chen vào. Anh Phúc, TX xe khách chạy tuyến miền Tây - TPHCM, chia sẻ: "Nhiều khi mình muốn chạy đúng luật, giữ khoảng cách cho an toàn, nhưng cứ hễ chừa ra một chút là có xe khác chen ngay vào. Bị cắt đầu liên tục nên cuối cùng mình cũng phải chạy sát hơn". Chính tâm lý này đã tạo ra vòng lẩn quẩn nguy hiểm: Người giữ khoảng cách thì bị chen ngang, người không muốn bị chen thì buộc phải chạy sát. Kết quả là toàn bộ dòng xe trên đường đều mất khoảng cách an toàn. Chính vì vậy, trong điều kiện các phương tiện di chuyển tốc độ cao, đặc biệt trên cao tốc, chỉ cần một cú phanh gấp cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

"Điền vào chỗ trống" hay lạng lách trên cao tốc?

Hiện tượng "điền vào chỗ trống" càng nguy hiểm khi liên quan đến các phương tiện lớn như ôtô tải, xe container hoặc ôtô khách. Những phương tiện này thường có kích thước lớn, tầm quan sát hạn chế và quãng đường phanh dài hơn nhiều so với xe con. Anh Thành, TX xe container có hơn 15 năm kinh nghiệm, cho biết: "Ôtô tải nặng không thể dừng lại ngay được, nhưng nhiều xe con cứ thấy khoảng trống là chui vào trước đầu ôtô tải. Khi xảy ra sự cố thì ôtô tải thường bị xem là nguy hiểm, song thực tế cho thấy nhiều tình huống do xe khác cắt ngang quá bất ngờ. Khi 1 chiếc xe tải nặng hàng chục tấn lách vào khoảng trống giữa 2 xe đang chạy tốc độ cao, chỉ cần 1 cú phanh gấp phía trước, quãng đường dừng dài của xe tải có thể khiến tai nạn xảy ra. Nguy hiểm không chỉ đối với TX mà còn với tất cả phương tiện xung quanh. Điều đáng nói là việc chen vào khoảng trống hiếm khi giúp TX tiết kiệm được thời gian".

Nếu có dịp lưu thông trên tuyến cao tốc Trung Lương - TPHCM hiện nay, chúng ta dễ dàng bắt gặp những điều các TX trên đã phản ánh. Cứ thấy khoảng trống là TX lấp vào, đang chạy làn đường này, họ ngang nhiên đánh xe lách sang làn khác trong khi chưa kịp bật đèn xi-nhan. Điều khó hiểu là kiểu di chuyển trên chỉ đi nhanh hơn vài mét rồi lại phải giảm tốc do dòng xe đông, trong khi hành động cắt ngang đầu xe khác lại khiến nhiều phương tiện phía sau phải phanh gấp.

Khi tình trạng này xảy ra liên tục, dòng xe phía sau sẽ hình thành những đợt giảm tốc lan truyền. Trong lĩnh vực GT, hiện tượng này được gọi là "hiệu ứng sóng phanh". Hệ quả là GT chung trở nên chậm hơn, thậm chí có thể gây ùn tắc.

Hiện trường các vụ tai nạn giao thông liên hoàn mà nguyên nhân phần lớn do các tài xế không giữ khoảng cách an toàn

Một trong những vụ việc xảy ra gần đây là vào khoảng 3 giờ 30 phút ngày 14/01, tại Km 334+300 tuyến cao tốc Bắc - Nam (đoạn Mai Sơn - Quốc lộ 45 thuộc thôn Nhạ Lọc, xã Đồng Tiến, Hà Nội) xảy ra vụ TNGT đặc biệt nghiêm trọng, làm 4 người tử vong, 6 người bị thương.

Thời điểm trên, TX Phan Văn Trường (40 tuổi, quê Hà Tĩnh) điều khiển ôtô 16 chỗ biển kiểm soát 38C-229... chở 9 hành khách đã đâm vào phía sau bên trái rơ-moóc của xe đầu kéo 35A-463... đang dừng phía trước do khu vực này xảy ra tai nạn khác đang được lực lượng CSGT xử lý. Ngay sau đó, xe đầu kéo biển số 36C-111... do TX Trịnh Khắc Hưng (37 tuổi, ở Thanh Hóa) điều khiển tiếp tục va vào xe khách và phương tiện phía trước khiến vụ tai nạn trở nên nghiêm trọng hơn. Hậu quả, 4 người tử vong tại chỗ, 6 người bị thương được đưa đi cấp cứu; các phương tiện hỏng nặng, thiệt hại ước tính khoảng 400 triệu đồng. Nguyên nhân ban đầu được xác định do các TX không chú ý quan sát, không giữ khoảng cách an toàn khi lưu thông trên cao tốc.

Cùng với vụ việc trên, thời gian gần đây liên tiếp xuất hiện nhiều tình huống giao thông nguy hiểm liên quan đến hành vi "điền vào chỗ trống", chen lấn, tạt đầu xe khác. Nhiều đoạn video ghi lại cảnh các phương tiện bất chấp nguy hiểm, len lỏi vào điểm mù của xe tải, container hoặc chuyển làn đột ngột, buộc các xe phía sau phải phanh gấp.

Thực trạng này cho thấy ý thức chấp hành Luật GT của một bộ phận tài xế còn hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nghiêm trọng, đòi hỏi cơ quan chức năng cần tăng cường xử lý nghiêm để bảo đảm an toàn cho người tham gia GT.

Thêm hệ lụy đáng lo ngại từ thói quen "điền vào chỗ trống" là việc nhiều TX liên tục chuyển làn để tìm cơ hội vượt lên. Từ những cú tạt đầu nhỏ ban đầu, dần dần hình thành kiểu lái xe zic zac, lạng lách qua lại giữa các làn đường. Trên một số tuyến cao tốc phía Nam, không khó để bắt gặp cảnh TX xe khách hoặc ôtô tải liên tục chuyển làn chỉ trong vài chục giây. Khi thấy phía trước có khoảng trống, TX lập tức đánh lái sang làn khác để vượt, nhưng khi khoảng trống đó bị xe khác chiếm mất, họ lại quay về làn cũ hoặc chuyển sang làn khác để tiếp tục tìm cơ hội.

Nếu điều này xảy ra với xe khách chở hàng chục người hoặc ôtô tải nặng hàng chục tấn thì mức độ rủi ro càng tăng lên gấp nhiều lần. Chỉ cần 1 cú đánh lái gấp hoặc phanh đột ngột, tai nạn nghiêm trọng hoàn toàn có thể xảy ra.

Cần xử lý nghiêm các hành vi chuyển làn nguy hiểm

Theo Tiến sĩ Trần Thị Kim (TPHCM), chuyên gia GT, thì "hành vi lạng lách, chuyển làn liên tục trên cao tốc không chỉ vi phạm quy tắc lái xe an toàn mà còn phá vỡ trật tự vận hành của dòng phương tiện, bởi cao tốc được thiết kế để các xe di chuyển ổn định, giữ làn và giữ khoảng cách, nhưng nhiều xe liên tục chuyển làn, cắt ngang đầu xe khác thì toàn bộ dòng xe sẽ bị xáo trộn. Từ đó sẽ dẫn đến nguy cơ TNGT nghiêm trọng".

Trước thực trạng này, nhiều ý kiến cho rằng lực lượng CSGT cần tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi chuyển làn nguy hiểm, lạng lách hoặc cắt đầu xe khác trên tuyến cao tốc. Việc giám sát bằng hệ thống camera GT kết hợp tuần tra kiểm soát lưu động sẽ giúp phát hiện, xử phạt kịp thời những trường hợp vi phạm. Nếu mỗi người đều tôn trọng khoảng cách an toàn của xe khác, dòng phương tiện sẽ di chuyển ổn định hơn rất nhiều. Ngược lại, nếu ai cũng tìm cách chen vào từng khoảng trống nhỏ, GT sẽ trở thành cuộc cạnh tranh nguy hiểm.

"Khoảng cách giữa các phương tiện vốn được tạo ra để bảo vệ sự an toàn cho tất cả mọi người trên đường. Khoảng trống trên đường không phải để tranh giành, mà là khoảng cách an toàn để cứu bản thân khi xảy ra sự cố"- Tiến sĩ Trần Thị Kim chỉ rõ.

Từ những vụ TNGT kinh hoàng từng xảy ra trên cao tốc thời gian qua, thiết nghĩ thay vì cứ tranh nhau khoảng cách an toàn, mỗi TX cần hiểu rằng đó chính là khoảng đệm của sự sống còn cho chính bản thân và những người đang cùng lưu thông trên đường.

QUỐC NAM - HÀ THI

Nguồn CA TP.HCM : http://congan.com.vn/giao-thong-24h/lai-xe-kieu-dien-vao-cho-trong-thoi-quen-nguy-hiem_190911.html