Làm cầu cho voọc

3 giờ trướcBài gốc

Mở rộng không gian sinh trưởng

Những ngày áp Tết Bính Ngọ, mặc dù bận rộn với công việc gia đình nhưng các tình nguyện viên của Tổ bảo tồn tự nguyện voọc gáy trắng (xã Tuyên Phú) đã gấp rút hoàn thành những cây cầu dành riêng cho voọc gáy trắng.

Những lèn đá ở xã Tuyên Phú, là địa bàn sinh sống của loài voọc gáy trắng nhưng bị chia cắt bởi những tuyến đường giao thông - Ảnh:P.P

Ông Nguyễn Thanh Tú, Tổ trưởng Tổ bảo tồn tự nguyện voọc gáy trắng cho biết: Hơn 10 năm được cộng đồng chung tay bảo vệ, những đàn voọc gáy trắng ở xã Tuyên Phú đang sinh sôi, phát triển mạnh mẽ. Từ một số đàn voọc gáy trắng ban đầu được phát hiện, đến nay đã ghi nhận được khoảng 22 đàn với gần 200 cá thể voọc gáy trắng.

Theo ông Tú, do đàn voọc phát triển mạnh, cùng với địa bàn sinh sống của chúng là những lèn đá xen kẽ với các khu dân cư, cánh đồng nên bị chia cắt bởi những con đường giao thông. Với đặc tính của đàn voọc, chúng thường di chuyển từ ngọn lèn này qua ngọn lèn khác để kiếm thức ăn hoặc tìm bạn tình. Những lần di chuyển như vậy, đàn voọc phải đối mặt với nhiều hiểm nguy rình rập khi phải băng qua những con đường giao thông. Đã có những vụ tai nạn khiến chúng chết hoặc bị thương. Không những voọc, nhiều người dân khi “đụng độ” với voọc đã bị ngã xe máy, trọng thương.

"Từ sự bất cập đó, chúng tôi nghĩ ngay đến việc phải làm riêng cho các đàn voọc gáy trắng những chiếc cầu bắc qua đường giao thông để chúng di chuyển an toàn và thuận lợi hơn. Những cây cầu này cũng giúp chúng có không gian sinh trưởng rộng rãi hơn”, ông Tú chia sẻ.

Từ ý tưởng đó và với sự giúp đỡ của anh Bùi Văn Tuấn (Đà Nẵng), một chuyên gia nghiên cứu linh trưởng và bảo tồn voọc, Tổ bảo tồn tự nguyện voọc gáy trắng ở Tuyên Phú đã vận động được hơn 40 triệu đồng để làm cầu cho voọc.

Ông Nguyễn Thanh Tú hướng dẫn khách nước ngoài đến ngắm và tìm hiểu về loài voọc gáy trắng - Ảnh: P.P

Hiện những tình nguyện viên đã làm xong 2 chiếc cầu ở thôn Thiết Sơn vàThuận Hoan. Cầu được làm bằng dây thép B40 rộng 50cm, chắc chắn, an toàn, thuận lợi cho đàn voọc di chuyển. Ngoài ra, các tình nguyện viên còn trồng cây xanh ở 2 đầu cầu dẫn vào các ngọn lèn, tạo thành một con đường xanh cho đàn voọc đi lại…

Lan tỏa tình yêu với voọc

Câu chuyện được bắt đầu từ 13 năm trước. Ngày đó, ông Nguyễn Thanh Tú (SN 1962), một sĩ quan biên phòng, vừa nghỉ hưu và trở về quê ở thôn Thiết Sơn, xã Thạch Hóa (cũ), nay là xã Tuyên Phú. Vốn là một người siêng năng, yêu lao động nên khi trở về quê hương, ông Tú bắt tay cùng vợ làm việc đồng áng như một nông dân thực thụ.

Trong một lần đi phát nương trồng rừng, ông Tú tình cờ phát hiện đàn voọc gáy trắng. Từ những kiến thức được trang bị tại các lớp tập huấn bảo vệ động vật hoang dã lúc đang công tác trong lực lượng Bộ đội Biên phòng đã giúp ông nhận biết, đây là loài linh trưởng quý hiếm, có tên trong Sách đỏ Việt Nam, cần được bảo vệ. Tuy nhiên, thời điểm đó, việc bảo vệ voọc gáy trắng là hết sức khó khăn, bởi khu vực voọc gáy trắng sinh sống rất gần với khu dân cư. Đặc biệt, với sự đồn thổi về một số bộ phận của chúng sẽ làm tăng cường sinh lý cho đàn ông, khiến đàn voọc đối diện với nguy cơ bị săn, bắn ráo riết.

Phải nâng cao nhận thức của người dân trong việc chung tay bảo vệ loài voọc quý hiếm này. Xuất phát từ suy nghĩ đó, năm 2013, ông Tú đã vận động được 4 thành viên tham gia vào tổ tự nguyện bảo vệ loài voọc gáy trắng do chính ông phụ trách, trong đó có một số thành viên từng là thợ săn, bẫy thú rừng.

Không thù lao, không chế độ, nhưng Tổ tự nguyện bảo vệ voọc gáy trắng do ông Tú làm tổ trưởng đã hoạt động khá hiệu quả. Suốt 13 năm qua, thành viên tổ tự nguyện tham gia bảo vệ đàn voọc ngày càng nhiều thêm. Từ chỗ 4 người ban đầu, đến nay đã tăng lên 18 thành viên. Không chỉ các thành viên trong tổ tự nguyện, thông qua hoạt động tuyên truyền của tổ, hầu hết người dân ở xã Tuyên Phú đã dần hiểu và cùng chung tay bảo vệ đàn voọc.

Ông Nguyễn Thanh Tú được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen vì thành tích bảo vệ đàn voọc gáy trắng - Ảnh: P.P

Bà Trần Thị Soái, ở thôn Thuận Hoan, chia sẻ: “Trước đây, người dân thường lén lút lên lèn để chặt củi, nhưng từ ngày ông Tú và tổ tự nguyện bảo vệ voọc tuyên truyền, vận động thì hầu như việc chặt củi, phá lèn đã không còn nữa. Cây cối lên xanh, đàn voọc có nhiều thức ăn nên phát triển nhanh lắm!”.

Cũng từ ngày đứng ra cùng cộng đồng bảo vệ đàn voọc, ngôi nhà nhỏ của ông trở thành nơi hội tụ của những người yêu loài linh trưởng đến từ khắp nơi trên thế giới. “Họ có thể là những nhà khoa học đến từ các vườn thú trên thế giới, như: Đức, Bỉ…, hay chỉ đơn giản là những nhà nhiếp ảnh, nhà báo… Nhưng tất cả mọi người đến đây đều rất thân thiện, yêu thiên nhiên và đặc biệt là rất yêu loài voọc ở Tuyên Phú này”, ông Tú nói.

Với bản thân ông, nhờ được tiếp đón, giao lưu thường xuyên với các chuyên gia, nhà khoa học mà kiến thức về loài voọc, về tài nguyên thiên nhiên không ngừng được bồi đắp, nâng cao.

Và hằng ngày, bằng những kiến thức thu nhận được, ông phổ biến đến tất cả người dân trong làng, trong xã, góp phần bảo vệ đàn voọc tốt hơn. Không chỉ có vậy, ông Tú còn trở thành “thầy giáo” khi các trường học trên địa bàn mời đến để truyền đạt kiến thức khoa học và tình yêu thiên nhiên cho học sinh trong các tiết học ngoại khóa. Cứ như vậy, tình yêu với loài linh trưởng quý hiếm này không ngừng được lan tỏa mạnh mẽ.

Năm 2018, UBND tỉnh đã ban hành quyết định quy hoạch điều chỉnh 3 loại rừng, đưa vùng núi đá vôi ở xã Tuyên Phú có diện tích 509,42ha vào quy hoạch rừng đặc dụng nhằm thực hiện các hoạt động bảo vệ voọc gáy trắng và các loài động vật hoang dã khác. Cùng với đó, để có nguồn thu, tạo điều kiện bảo vệ đàn voọc ngày càng tốt hơn, năm 2023, Tổ tự nguyện bảo vệ voọc gáy trắng đã nâng cấp thành hợp tác xã, do ông Nguyễn Thanh Tú làm giám đốc.

Phan Phương

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/phong-su-ky-su/202602/lam-cau-cho-vooc-d7d3220/