Việt Nam trở thành quốc gia dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về số lượng ghép tạng. Ảnh: Minh Quyết/TTXVN
Những kỷ lục được xác lập
Đến nay, Việt Nam đã thực hiện ghép được 6 loại bộ phận cơ thể người gồm thận, gan, tim, phổi, ruột và tụy; trong đó chủ yếu là ghép thận với 8.904 ca, tiếp theo là ghép gan, tim, phổi, chi trên, ruột và hàng trăm ca ghép mô (ghép giác mạc, ghép da, tế bào gốc). Riêng ghép gan, Việt Nam đã triển khai thành công ghép gan cho trẻ dưới 1 tuổi, người cao tuổi, ghép không cùng nhóm máu, ghép trong suy gan cấp, đến lấy - ghép gan bằng phẫu thuật nội soi và kỹ thuật chia gan.
Năm 2025, Việt Nam cũng xác lập kỷ lục mới, lần đầu tiên ghép cùng lúc tim - phổi.
Tỷ lệ sống còn sau 1 năm với bệnh nhân ghép thận khoảng 90 - 95%; ghép gan là 8 0- 90%; ghép tim khoảng 85 - 90%. Phần lớn bệnh nhân sau ghép có hòa hợp miễn dịch tốt, tái hòa nhập cuộc sống bình thường, hạn chế nhập viện tái diễn. Thậm chí, có người ghép thận mang thai và sinh con mà không còn cần tới máy lọc máu; rất nhiều bệnh nhân đã duy trì thận ghép trong cơ thể lên tới 25 - 30 năm mới phải ghép lại.
Trong số những bệnh nhân được ghép tạng năm 1992, có những người có tạng ghép sống được tới 30 năm trong cơ thể và tới năm 2023 mới phải thực hiện phẫu thuật ghép lại lần hai. Điều này chứng minh y học Việt Nam đã làm chủ kỹ thuật hiện đại, mở ra cơ hội sống lâu dài và chất lượng cho người bệnh suy tạng giai đoạn cuối.
Tiến sĩ, bác sĩ Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) cho biết, Việt Nam đã từng bước làm chủ nhiều kỹ thuật khó, từ lấy tạng đến ghép tạng, bao gồm cả các khối tạng phức hợp. Đây là kết quả của sự nỗ lực bền bỉ của đội ngũ y bác sĩ, các cơ sở y tế và các trung tâm ghép tạng trên cả nước. Nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ chế vận hành, đồng thời mở rộng và cấp phép thêm các đơn vị đủ điều kiện tham gia hoạt động hiến, lấy và ghép mô, tạng.
Cơ sở ghép gan số một Việt Nam và Đông Nam Á
Sau 10 năm triển khai ghép mô, tạng, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã thực hiện thành công 1.305 ca ghép mô tạng, đồng thời là cơ sở ghép gan số một Việt Nam và Đông Nam Á, với tỷ lệ thành công và thời gian sống sau ghép tương đương các quốc gia có nền y học tiên tiến.
Từ ca ghép thận đầu tiên vào tháng 12/2016, Bệnh viện từng bước mở rộng quy mô, làm chủ nhiều kỹ thuật phức tạp và hình thành hệ thống ghép tạng đồng bộ, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở y tế trong cả nước.
Tính đến ngày 25/2/2026, tổng số ca ghép mô, tạng tại Bệnh viện là 1.305 ca. Trong đó, 8 ca ghép tim; 4 ca ghép phổi; 322 ca ghép gan; 683 ca ghép thận; 1 ca ghép tụy; 34 ca ghép giác mạc; 4 ca ghép chi thể.
Ngoài ra, Bệnh viện thực hiện 62 ca ghép tế bào gốc điều trị đột quỵ; 7 ca điều trị nhược cơ; 8 ca điều trị lupus; 1 ca điều trị suy giảm miễn dịch bẩm sinh; 93 ca ghép tủy điều trị bệnh máu (7 đồng loài, 86 tự thân); 78 ca ghép tế bào gốc điều trị xơ gan.
Ca ghép thận đầu tiên được thực hiện vào tháng 12/2016 (lấy thận bằng phẫu thuật nội soi từ người hiến sống), đặt nền móng cho lĩnh vực ghép tạng tại Bệnh viện. Tháng 10/2017, Bệnh viện thực hiện ca ghép gan đầu tiên từ người hiến sống. Tháng 12/2017, ca ghép thận từ người hiến chết não đầu tiên được triển khai…
Bệnh viện liên tục xác lập các dấu mốc tiên phong như ghép phổi từ người hiến chết não đầu tiên tại Việt Nam, ghép chi thể đầu tiên tại Đông Nam Á và nhiều ca ghép gan, tim, tụy mang tính đột phá.
Năm 2024-2025, Bệnh viên ghi dấu với nhiều kỷ lục chuyên môn như thực hiện thành công ca ghép tim nhân tạo bán phần thế hệ thứ ba (LVAD - Heartmate3) đầu tiên tại Việt Nam, xác lập kỷ lục 19 ca ghép tạng trong một tuần và 4 ca ghép thận trong vòng 21 giờ.
Vào tháng 4/2025, Bệnh viện thực hiện thành công ca ghép tim nhân tạo bán phần thế hệ thứ ba (LVAD – Heartmate3) đầu tiên tại Việt Nam…
Bệnh viện đã tích cực chuyển giao nhiều kỹ thuật ghép tạng tiên tiến cho các cơ sở y tế tuyến trung ương và tuyến dưới. Nhiều đơn vị đã từng bước làm chủ kỹ thuật, triển khai thành công các ca lấy, ghép tạng, mở rộng cơ hội cứu sống người bệnh, góp phần nâng cao chất lượng hệ thống y tế Việt Nam.
Bích Thủy (TTXVN)