Lạm dụng chuyện kiện tụng có thể phải trả chi phí thuê luật sư cho bên bị kiện

2 giờ trướcBài gốc

Xây dựng thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh là một trong những chính sách sửa đổi đáng chú ý tại dự thảo Luật Luật sư sửa đổi.

Bổ sung thêm một số quyền lợi

Theo đó, dự thảo Luật bổ sung khái niệm về dịch vụ pháp lý bao gồm, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng, tư vấn pháp luật và các dịch vụ pháp lý khác.

Trên cơ sở đó, dự thảo Luật cũng quy định nghiêm cấm cá nhân, tổ chức không đủ điều kiện hành nghề luật sư quảng bá, giới thiệu, sử dụng tên gọi gây nhầm lẫn, mạo danh luật sư, tổ chức hành nghề luật sư; cung cấp dịch vụ pháp lý có thu thù lao dưới bất kỳ hình thức nào.

Cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi thuộc trường hợp này bị buộc chấm dứt hành vi vi phạm, bị xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.

Ảnh minh họa: AI

Để thúc đẩy thị trường dịch vụ pháp lý, dự thảo Luật bổ sung một số quyền của luật sư, tổ chức hành nghề luật sư để làm cơ sở cho các cá nhân, cơ quan, tổ chức sử dụng dịch vụ của luật sư như:

(i) Tổ chức hành nghề luật sư được ký hợp đồng dịch vụ pháp lý thường xuyên hoặc theo vụ việc cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước; tham gia thẩm định pháp lý đối với các dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công đặc biệt theo pháp luật đầu tư công hoặc dự án khác có tác động lớn đến kinh tế, xã hội khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền;

(ii) Luật sư được đại diện cho khách hàng tham gia tố tụng hoặc các công việc ngoài tố tụng; tham gia giải quyết tranh chấp với tư cách hòa giải viên, trọng tài viên hoặc tham gia xử lý phục hồi, phá sản doanh nghiệp với tư cách quản tài viên theo quy định của pháp luật;

(iii) Luật sư nước ngoài được pháp luật bảo đảm quyền hành nghề, được chuyển thu nhập từ hoạt động hành nghề ra nước ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam, các quyền khác theo quy định của pháp luật.

Kiện vô căn cứ có thể phải chịu rủi ro về chi phí

Đáng chú ý, để tiệm cận với thông lệ quốc tế về giải quyết tranh chấp và hạn chế lạm dụng hệ thống tư pháp để kiện tụng khi không có căn cứ, cũng như tạo điều kiện cho các cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư, dự thảo Luật đã bổ sung quy định "Cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp có quyền quyết định một bên phải chi trả toàn bộ hoặc một phần thù lao và chi phí hợp lý để thuê luật sư theo yêu cầu của bên kia" (Điều 18).

Theo Bộ Tư pháp, quy định này là phù hợp với quy định của tại khoản 1 Điều 20 của Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế, theo đó "Chi phí tố tụng bao gồm án phí, lệ phí, chi phí hợp lý cho luật sư và chi phí khác để giải quyết vụ việc do Tòa án quyết định".

Trao đổi với PLO, Luật sư Trương Ngọc Liêu, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết trong các vụ kiện dân sự, quy định chung về trách nhiệm chịu chi phí luật sư hiện nay được quy định tại Điều 168 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015. Theo đó, chi phí luật sư do người có yêu cầu chịu, trừ trường hợp các bên đương sự có thỏa thuận khác.

Thực tiễn xét xử trong các vụ án tranh chấp thuộc lĩnh vực dân sự, kinh doanh thương mại, lao động, Tòa án căn cứ vào quy định trên của Bộ luật Tố tụng Dân sự để từ chối khi có đương sự yêu cầu khoản chi phí bồi thường này.

Luật sư Trương Ngọc Liêu.

Hiện nay, chi phí thuê luật sư với điều kiện phải là khoản chi phí hợp lý là một trong các khoản mà chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền yêu cầu Tòa án buộc tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải thanh toán (Điều 205 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005) và đây là trường hợp duy nhất mà bên thua kiện phải chịu chi phí luật sư (trừ hợp các bên tranh chấp có thỏa thuận).

Theo luật sư, việc không yêu cầu bên thua kiện chịu chi phí luật sư như hiện nay (trừ các trường hợp đã viện dẫn) sẽ gây ra những nhược điểm nhất định. Đầu tiên là vấn đề gây thiệt hại về tài chính cho bên thắng kiện. Bởi vì bên thắng kiện thường là bên có quyền lợi hợp pháp bị xâm phạm và họ buộc phải tham gia quá trình tố tụng để bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu họ không được yêu cầu bên thua kiện thanh toán chi phí luật sư, họ sẽ chịu thiệt hại tài chính đáng kể ngay cả khi thắng kiện. Điều này có thể làm cho các bên e ngại khi tham gia tố tụng để bảo vệ quyền lợi của mình và thậm chí có thể dẫn đến tình trạng ngại kiện tụng, không dám đòi lại quyền lợi chính đáng.

Đáng chú ý, khi bên thua kiện không phải trả chi phí luật sư cho bên thắng kiện, những người cố ý khởi kiện để gây khó khăn cho người khác có thể lợi dụng điều này. Họ có thể sử dụng việc kiện tụng như một phương thức gây áp lực mà không lo ngại về hậu quả tài chính nếu thua kiện. Điều này gây lãng phí thời gian, công sức không chỉ cho bên bị kiện mà cho cả hệ thống tư pháp, tạo ra sự bất công cho bên thắng kiện.

Ngược lại, nếu việc chấp nhận mọi chi phí luật sư phải do bên thua kiện chịu mà không xét đến các yếu tố xung quanh như tính hợp lý của mức phí luật sư, khả năng tài chính của bên thua kiện, điều kiện, bối cảnh vụ kiện v.v... thì có thể đây là khoản chi phí tạo áp lực dẫn đến những người có quyền lợi bị xâm phạm, đặc biệt là đối với những người có điều kiện kinh tế hạn chế sẽ ngần ngại khi tìm kiếm phương án giải quyết tranh chấp thông qua con đường Tòa án. Bởi vì ngay cả khi họ có lý do chính đáng, thì khả năng thua kiện vẫn có thể xảy ra vì nhiều lý do khách quan.

"Vì vậy, tôi cho rằng việc Bộ Tư pháp đề xuất bổ sung vào Dự thảo quy định về việc chấp nhận chi phí luật sư là một trong những chi phí mà bên thua kiện phải chịu là phù hợp. Dù vậy, để tránh việc quy định này bị lợi dụng thì cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp phải xem xét, đánh giá một cách khách quan, toàn diện để quyết định mức phí luật sư mà bên thua kiện phải chi trả là toàn bộ hay một phần và có xem xét đến yếu tố chi phí hợp lý để thuê luật sư là quy định đúng đắn, phù hợp xu thế và phù hợp với bối cảnh pháp lý Việt Nam hiện tại", luật sư Trương Ngọc Liêu đề xuất.

Đảm bảo quyền hành nghề của luật sư

Để tạo điều kiện cho luật sư, tổ chức hành nghề luật sư hoạt động, dự thảo Luật quy định rõ việc bảo đảm quyền hành nghề của luật sư, cụ thể: Luật sư có quyền được pháp luật bảo đảm quyền hành nghề luật sư theo quy định của Hiến pháp, Luật này, pháp luật về tố tụng và pháp luật khác có liên quan; Cơ quan tiến hành tố tụng, bộ, ngành, cơ quan, tổ chức liên quan có trách nhiệm bảo đảm quyền hành nghề của luật sư, hỗ trợ phát triển nghề luật sư.

Đồng thời, dự thảo Luật quy định, Nhà nước có chính sách phát triển đội ngũ luật sư Việt Nam phục vụ hội nhập quốc tế và hỗ trợ Chính phủ trong giải quyết tranh chấp quốc tế; hỗ trợ luật sư Việt Nam tham gia các chương trình đào tạo và dự thi để được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư ở nước ngoài; thu hút người Việt Nam hành nghề luật sư ở nước ngoài trở thành luật sư Việt Nam; hỗ trợ phát triển luật sư tại khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa.

Dự thảo Luật cũng đã bổ sung quy định nghiêm cấm cá nhân, cơ quan, tổ chức có hành vi cản trở hoạt động hành nghề của luật sư, bao gồm: (i) Từ chối, trì hoãn, ngăn cản, gây khó khăn trái pháp luật trong việc thực hiện các quyền của luật sư trong quá trình tham gia tố tụng hoặc đại diện bảo vệ quyền lợi khách hàng; (ii) Can thiệp trái pháp luật vào hoạt động tố tụng, tư vấn pháp luật của luật sư hoặc hoạt động hành nghề luật sư khác...

NGUYỄN NGỌC

Nguồn PLO : https://plo.vn/lam-dung-chuyen-kien-tung-co-the-phai-tra-chi-phi-thue-luat-su-cho-ben-bi-kien-post911393.html