Nhiều người hoảng loạn khi gặp hỏa hoạn, nhưng chỉ cần xử lý đúng trong “3 phút vàng”, cơ hội thoát hiểm an toàn sẽ tăng đáng kể.
Theo nhiều chuyên gia phòng cháy chữa cháy, “3 phút vàng” ngay khi phát hiện cháy chính là khoảng thời gian quan trọng quyết định khả năng thoát nạn an toàn cũng như hạn chế thiệt hại về người và tài sản. Tuy nhiên trên thực tế, không ít người rơi vào trạng thái hoảng loạn, mất bình tĩnh hoặc xử lý sai cách khiến đám cháy bùng phát nghiêm trọng hơn.
Giữ bình tĩnh, báo động và thoát nạn đúng cách trong những phút đầu tiên có thể giúp giảm thiểu thương vong và ngăn đám cháy lan rộng (Ảnh minh họa)
Trong môi trường nhà ở, chung cư hay quán kinh doanh, việc trang bị kiến thức xử lý ban đầu khi xảy ra cháy là điều cần thiết đối với mọi người. Chỉ cần phản ứng đúng trong những phút đầu tiên,cơ hội bảo vệ tính mạng cho bản thân và những người xung quanh sẽ tăng lên đáng kể.
Giữ bình tĩnh để đánh giá tình huống cháy
Điều đầu tiên cần làm khi phát hiện cháy là giữ bình tĩnh. Nhiều người khi nhìn thấy lửa hoặc khói thường hoảng hốt la hét, chạy tán loạn hoặc quay lại lấy tài sản, vô tình khiến việc thoát nạn trở nên nguy hiểm hơn.
Trong khoảng vài chục giây đầu tiên, cần nhanh chóng xác định vị trí cháy, mức độ cháy và nguồn gây cháy nếu có thể nhận biết được. Nếu đám cháy còn nhỏ, mới phát sinh tại khu vực như bếp, ổ điện hoặc vật dụng trong nhà, việc xử lý kịp thời có thể ngăn cháy lan rộng.
Ngược lại, nếu lửa đã bùng lớn, khói dày đặc hoặc có nguy cơ cháy lan sang nhiều khu vực khác, ưu tiên hàng đầu lúc này là tìm cách thoát nạn an toàn thay vì cố gắng dập lửa bằng mọi giá.
Hô hoán và kích hoạt báo động càng sớm càng tốt
Một trong những sai lầm phổ biến là nhiều người tự xử lý đám cháy mà quên báo cho những người xung quanh. Trong khi đó, hỏa hoạn tại nhà ở hoặc chung cư thường lan rất nhanh và có thể khiến nhiều người mắc kẹt nếu không được cảnh báo kịp thời.
Ngay khi phát hiện cháy, cần lập tức hô hoán lớn để mọi người biết có sự cố xảy ra. Nếu ở chung cư hoặc nơi công cộng, hãy nhấn chuông báo cháy hoặc kích hoạt hệ thống cảnh báo khẩn cấp để toàn bộ cư dân nhanh chóng sơ tán.
Việc thông báo sớm không chỉ giúp tăng cơ hội thoát nạn mà còn tạo điều kiện để lực lượng chữa cháy cơ sở hoặc bảo vệ tiếp cận hiện trường nhanh hơn trong những phút đầu tiên.
Gọi lực lượng cứu hỏa ngay khi có thể
Nhiều vụ cháy trở nên nghiêm trọng chỉ vì người dân chậm gọi cứu hỏa. Không ít trường hợp cố tự dập lửa quá lâu rồi mới báo cơ quan chức năng, khiến đám cháy vượt ngoài tầm kiểm soát.
Sau khi phát tín hiệu cảnh báo, cần nhanh chóng gọi lực lượng phòng cháy chữa cháy qua số 114. Khi gọi điện, cần cung cấp rõ địa chỉ, vị trí cháy, loại hình công trình và tình trạng hiện trường để lực lượng chức năng có phương án tiếp cận phù hợp.
Nếu ở chung cư cao tầng, nên thông báo rõ số tầng xảy ra cháy và hướng tiếp cận thuận lợi nhất. Đây là thông tin rất quan trọng giúp lực lượng cứu hộ rút ngắn thời gian xử lý.
Dùng thiết bị chữa cháy nếu đám cháy còn nhỏ
Trong trường hợp đám cháy mới phát sinh và chưa lan rộng, người dân có thể sử dụng bình chữa cháy mini hoặc chăn chữa cháy để xử lý ban đầu. Đây được xem là thời điểm “vàng” để ngăn ngọn lửa bùng phát mạnh hơn.
Đối với cháy điện, tuyệt đối không dùng nước dập lửa vì có thể gây chập điện hoặc điện giật nguy hiểm. Thay vào đó, cần nhanh chóng ngắt nguồn điện nếu có thể và sử dụng bình chữa cháy phù hợp như bình khí CO2 hoặc bình bột.
Nếu cháy do dầu mỡ trong bếp, việc đổ nước trực tiếp có thể khiến lửa bùng mạnh hơn. Cách an toàn là dùng nắp nồi, khăn ướt dày hoặc thiết bị chữa cháy chuyên dụng để phủ kín nguồn lửa.
Tuy nhiên, nếu chỉ sau thời gian ngắn mà ngọn lửa không giảm hoặc xuất hiện nhiều khói độc, cần dừng việc chữa cháy và ưu tiên thoát hiểm ngay lập tức.
Tìm đường thoát nạn an toàn càng nhanh càng tốt
Khói độc là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trong các vụ hỏa hoạn. Chỉ sau vài phút, lượng khói dày đặc có thể khiến con người mất phương hướng hoặc ngạt thở.
Khi thoát nạn, cần cúi thấp người hoặc bò sát sàn để hạn chế hít phải khói nóng. Có thể dùng khăn ướt, khẩu trang hoặc vải che kín mũi miệng nhằm giảm lượng khói hít vào cơ thể.
Nếu sống ở chung cư, hãy sử dụng cầu thang bộ thay vì thang máy. Trong hỏa hoạn, thang máy có thể mất điện, ngừng hoạt động hoặc trở thành “bẫy khói” cực kỳ nguy hiểm.
Trong trường hợp hành lang có nhiều khói, cần kiểm tra nhiệt độ cửa trước khi mở. Nếu cửa quá nóng, điều đó cho thấy lửa có thể đang ở phía bên kia và cần tìm lối thoát khác an toàn hơn.
Tuyệt đối không quay lại lấy tài sản
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều người gặp nguy hiểm trong hỏa hoạn là quay lại lấy giấy tờ, điện thoại hoặc tài sản có giá trị. Trong thực tế, ngọn lửa và khói độc có thể lan nhanh hơn suy nghĩ của con người chỉ trong vài chục giây.
Các chuyên gia cho rằng trong tình huống cháy nổ, mạng sống luôn là ưu tiên số một. Khi đã thoát ra khu vực an toàn, cần ở yên bên ngoài và chờ lực lượng cứu hộ hỗ trợ thay vì tự ý quay lại hiện trường.
Bên cạnh đó, mỗi gia đình cũng nên chủ động học kỹ năng phòng cháy chữa cháy, kiểm tra hệ thống điện định kỳ và trang bị thiết bị báo cháy cần thiết trong nhà. Sự chuẩn bị từ trước chính là yếu tố quan trọng giúp giảm thiểu rủi ro khi sự cố bất ngờ xảy ra.
Hoàng Ly