Lạm phát lõi tại Nhật Bản đã giảm xuống mức thấp nhất trong 4 năm vào tháng 4 vừa qua, chủ yếu do các khoản trợ cấp nhiên liệu và giáo dục từ Chính phủ. Tuy nhiên, bất chấp sự giảm tốc này, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn đang cân nhắc khả năng thắt chặt chính sách tiền tệ trong cuộc họp sắp tới để đối phó với rủi ro từ giá năng lượng leo thang và áp lực lên đồng Yên.
Chỉ số giá tiêu dùng giảm tốc dưới mục tiêu
Theo dữ liệu công bố ngày 22/5 từ Văn phòng Nội các Nhật Bản, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lõi - thước đo loại trừ biến động giá thực phẩm tươi sống - đã tăng 1,4% trong tháng 4 so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này thấp hơn đáng kể so với con số 1,8% của tháng 3 và thấp hơn dự báo trung bình 1,7% từ thị trường. Đây là mức lạm phát lõi thấp nhất được ghi nhận tại quốc gia này kể từ tháng 3/2022.
Đáng chú ý, chỉ số CPI “lõi của lõi” (loại trừ cả thực phẩm tươi sống và năng lượng) tăng 1,9% trong tháng 4, giảm từ mức 2,4% của tháng trước đó. Chỉ số CPI toàn phần cũng ghi nhận mức tăng 1,4%, đánh dấu tháng thứ tư liên tiếp chỉ số này nằm dưới mức mục tiêu 2% của BOJ.
Tác động từ chính sách trợ cấp và cú sốc năng lượng
Nguyên nhân chính dẫn đến sự sụt giảm lạm phát là các biện pháp hỗ trợ từ Chính phủ Nhật Bản. Cụ thể, giá năng lượng trong tháng 4 giảm 3,9% so với cùng kỳ năm ngoái nhờ trợ cấp. Nhóm giáo dục cũng ghi nhận mức giảm sâu 10,6%, bù đắp cho sự gia tăng giá của nhiều mặt hàng khác, bao gồm thực phẩm.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo áp lực giá cả có thể sớm quay trở lại. Cuộc xung đột tại Vùng Vịnh và căng thẳng giữa Mỹ và Iran đã đẩy giá dầu thô lên cao, trực tiếp gây áp lực mất giá lên đồng Yên. Do Nhật Bản phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, chi phí đầu vào tăng cao đang thẩm thấu dần vào nền kinh tế nội địa.
BOJ đối mặt kịch bản tăng lãi suất trong tháng 6
Mặc dù lạm phát tiêu dùng đang ở mức thấp, BOJ vẫn nhận thấy những tín hiệu cần can thiệp. Lạm phát bán buôn trong tháng 4 đã tăng tốc lên mức 4,9%, mức cao nhất trong vòng 3 năm. Đây được coi là chỉ báo sớm cho thấy áp lực chi phí sẽ tiếp tục chuyển sang người tiêu dùng trong những tháng tới.
Nhiều nhà phân tích dự báo BOJ có khả năng sẽ nâng lãi suất từ mức 0,75% hiện tại lên 1,0% trong cuộc họp diễn ra vào ngày 15-16/6. Ông Abhijit Surya, nhà kinh tế cấp cao tại Capital Economics, nhận định: “Mặc dù đã giảm bớt trong tháng 4, áp lực lạm phát sẽ sớm tăng trở lại. Do đó, chúng tôi tin rằng BOJ sẽ sớm tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ”.
Thống đốc BOJ Kazuo Ueda dự kiến sẽ có bài phát biểu vào ngày 3/6, nơi giới đầu tư kỳ vọng sẽ tìm thấy những tín hiệu rõ ràng hơn về lộ trình điều hành lãi suất. Trong bối cảnh kinh tế Nhật Bản vừa ghi nhận mức tăng trưởng quý 1/2026 đạt 2,1% nhờ xuất khẩu mạnh mẽ, BOJ đang có thêm cơ sở để xem xét việc bình thường hóa chính sách tiền tệ mà không gây tổn thương quá lớn đến đà hồi phục kinh tế.
PHỐ HỘI