Làm thế nào để nhận biết dấu hiệu đột tử tim mạch?

2 giờ trướcBài gốc

Đột tử tim mạch từ lâu được xem là “kẻ giết người thầm lặng” nguy hiểm bậc nhất trong y học. Chỉ trong vài phút ngắn ngủi, một người đang sinh hoạt bình thường có thể rơi vào ngừng tim, ngừng tuần hoàn và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời. Điều khiến nhiều người ám ảnh không chỉ là tốc độ diễn tiến quá nhanh, mà còn bởi cảm giác nó xảy ra hoàn toàn bất ngờ, không có dấu hiệu báo trước.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia tim mạch, phần lớn trường hợp đột tử thực tế đều để lộ những “tín hiệu cầu cứu” từ sớm. Vấn đề nằm ở chỗ các dấu hiệu này thường bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với những biểu hiện thông thường của cơ thể.

Những dấu hiệu cảnh báo không nên bỏ qua

Theo chuyên gia từ Bệnh viện Chợ Rẫy, nguy cơ đột tử đặc biệt cao ở những bệnh nhân có tiền sử tim mạch nhưng không kiểm soát tốt bệnh nền. Trong nhiều trường hợp, các rối loạn nhịp thất nguy hiểm như nhịp nhanh thất hoặc rung thất chính là “ngòi nổ” kích hoạt cơn ngừng tim đột ngột.

Đột tử tim mạch thường không xảy ra ngẫu nhiên. Ảnh: minh họa.

Điều đáng lo ngại là nhiều người bệnh trước khi rơi vào tình trạng nguy kịch đã xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo nhưng không được nhận diện đúng mức. Không ít trường hợp xem nhẹ cơn đau ngực thoáng qua, cảm giác hồi hộp hoặc khó thở vì nghĩ chỉ là mệt mỏi thông thường.

Bà Trần Thị Kim Xuân – Khoa Nội Tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy nhận định, thách thức lớn nhất trong phòng ngừa đột tử nằm ở việc phát hiện sớm các biểu hiện bất thường trước khi trái tim rơi vào trạng thái “báo động đỏ”. Đây cũng là lý do giới chuyên môn luôn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc theo dõi sát các triệu chứng tim mạch dù là nhỏ nhất.

Các chuyên gia cho biết, trước khi xảy ra đột tử, cơ thể thường phát đi nhiều tín hiệu cảnh báo. Trong đó, đau thắt ngực là triệu chứng đặc biệt quan trọng. Cơn đau có thể xuất hiện đột ngột, cảm giác đè nặng hoặc bóp nghẹt vùng ngực, đôi khi lan lên cổ, vai hoặc cánh tay trái.

Bên cạnh đó, tình trạng khó thở bất thường, hụt hơi khi vận động nhẹ hoặc đang nghỉ ngơi cũng là dấu hiệu cần đặc biệt cảnh giác. Một số bệnh nhân xuất hiện cảm giác tim đập nhanh, đánh trống ngực liên tục hoặc nhịp tim không đều.

Theo bà Trần Thị Kim Xuân, nhiều dấu hiệu cảnh báo đột tử lại rất dễ bị bỏ sót vì biểu hiện không quá dữ dội. Người bệnh có thể chỉ thấy mệt rã rời, choáng váng, vã mồ hôi lạnh hoặc cảm giác kiệt sức bất thường. Tuy nhiên, trong y khoa tim mạch, đây có thể là biểu hiện cho thấy hệ tuần hoàn đang suy giảm nghiêm trọng.

Nguy hiểm hơn, có những trường hợp bệnh nhân đột ngột ngất xỉu thoáng qua trước khi xảy ra ngừng tim. Đây được xem là một trong những dấu hiệu cảnh báo nguy cơ đột tử cao, đặc biệt ở người có bệnh tim nền.

Điện tâm đồ là “tấm gương” phản chiếu nguy cơ đột tử

Không chỉ dựa vào triệu chứng lâm sàng, các bác sĩ còn đánh giá nguy cơ đột tử thông qua những thay đổi trên điện tâm đồ và các chỉ số huyết động.

Theo chuyên gia Khoa Nội Tim mạch Bệnh viện Chợ Rẫy, các bất thường như đoạn ST chênh lệch, ngoại tâm thu dày đặc, cơn nhịp nhanh thất hoặc rung thất xuất hiện trên monitor theo dõi đều là dấu hiệu cực kỳ nguy hiểm.

Những thay đổi này cho thấy hệ thống dẫn truyền điện học của tim đang rơi vào tình trạng mất ổn định. Nếu không can thiệp kịp thời, bệnh nhân có thể ngừng tuần hoàn chỉ trong vài phút.

Trong thực hành lâm sàng, việc phát hiện sớm các bất thường trên điện tâm đồ đóng vai trò sống còn. Nó giúp bác sĩ nhanh chóng đưa ra hướng xử trí phù hợp, đồng thời hạn chế nguy cơ diễn tiến thành đột tử.

Tại các khoa tim mạch hồi sức, điều dưỡng là lực lượng theo dõi người bệnh liên tục 24/7. Đây cũng là những người đầu tiên phát hiện các dấu hiệu bất thường khi tình trạng bệnh nhân chuyển biến xấu.

Bà Trần Thị Kim Xuân cho rằng, vai trò của điều dưỡng trong nhận diện nguy cơ đột tử đặc biệt quan trọng bởi nhiều tín hiệu cảnh báo chỉ xuất hiện thoáng qua trong thời gian rất ngắn. Một thay đổi nhỏ về sắc mặt, nhịp thở hay tri giác đôi khi có thể là dấu hiệu mở đầu cho cơn ngừng tim.

“Có những trường hợp máy monitor chưa kịp báo động nhưng điều dưỡng giàu kinh nghiệm đã nhận ra người bệnh có biểu hiện bất thường để báo bác sĩ can thiệp ngay”, bà Xuân chia sẻ.

Theo chuyên gia này, ngoài kỹ năng chăm sóc, điều dưỡng tim mạch cần được đào tạo chuyên sâu về nhận diện rối loạn nhịp, đọc điện tâm đồ và xử trí cấp cứu ban đầu. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa điều dưỡng và bác sĩ chính là yếu tố quyết định trong cuộc đua giành giật sự sống cho bệnh nhân.

Nhận diện sớm là chìa khóa giảm tử vong

Các chuyên gia nhấn mạnh, đột tử tim mạch không hoàn toàn “không báo trước” như nhiều người vẫn nghĩ. Phần lớn trường hợp đều có dấu hiệu cảnh báo, chỉ khác ở chỗ chúng ta có đủ kiến thức và sự cảnh giác để nhận ra hay không.

Theo bà Trần Thị Kim Xuân, việc nhận diện sớm nguy cơ đột tử có ý nghĩa quyết định trong giảm tỷ lệ tử vong và nâng cao hiệu quả điều trị tim mạch. Không chỉ nhân viên y tế, cộng đồng cũng cần trang bị kiến thức cơ bản để nhận biết các dấu hiệu nguy hiểm, đặc biệt ở người có bệnh tim nền.

Mỗi cơn đau ngực bất thường, mỗi lần khó thở đột ngột hay cảm giác hồi hộp kéo dài đều có thể là lời cảnh báo của trái tim. Việc thăm khám sớm và theo dõi đúng cách có thể giúp ngăn chặn bi kịch xảy ra chỉ trong tích tắc.

Hồ Quang

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/lam-the-nao-de-nhan-biet-dau-hieu-dot-tu-tim-mach-251631.html