Lần đầu tiên điều trị động kinh dưới hướng dẫn của điện não đồ vỏ não ECoG

6 giờ trướcBài gốc

PGS.TS Đông Văn Hệ – Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Phẫu thuật Thần kinh Việt Nam trực tiếp phẫu thuật cho người bệnh. Ảnh: benhvienvietduc.org

Đây là trường hợp đầu tiên kỹ thuật này được thực hiện tại bệnh viện, đánh dấu bước tiến trong ứng dụng các phương pháp thăm dò và điều trị hiện đại đối với động kinh kháng thuốc. Người bệnh bị động kinh từ khi hơn 1 tuổi, với biểu hiện các cơn co giật nửa người hoặc cơn tăng động, sợ hãi và ngày càng kháng thuốc.

Theo Thạc sĩ, Bác sĩ Tạ Hồng Nhung, Khoa Nội - Hồi sức Thần kinh, người bệnh đã điều trị nhiều nơi với nhiều loại thuốc khác nhau nhưng tình trạng không cải thiện, số cơn có xu hướng gia tăng. Cơn động kinh xuất hiện gần như hằng ngày, từ vài cơn đến vài chục cơn mỗi ngày.

Trước phẫu thuật, người bệnh được điều trị bằng ba loại thuốc chống động kinh gồm Depakin, Tegretol và Gardenal với liều tối đa nhưng vẫn xuất hiện 4 - 5 cơn mỗi ngày. Người bệnh được ghi điện não đồ video ngoài da đầu kéo dài và chụp cộng hưởng từ sọ não, xác định nguyên nhân động kinh do loạn sản vỏ não thùy trán. Đây là dạng dị tật trong quá trình phát triển vỏ não, là nguyên nhân phổ biến gây động kinh kháng thuốc ở trẻ em và có chỉ định phẫu thuật cắt bỏ tổn thương. Tuy nhiên, tỷ lệ không hết cơn sau mổ loạn sản vỏ não khá cao, tới 40-50%, do khó xác định đầy đủ vùng sinh động kinh bằng mắt thường.

Ngày 2/4/2026, người bệnh được phẫu thuật dưới hướng dẫn của kỹ thuật ECoG. Trên hình ảnh cộng hưởng từ sọ não, tổn thương được xác định khá khu trú. Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đồng Văn Hệ, Phó Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, Chủ tịch Hội Phẫu thuật Thần kinh Việt Nam phụ trách đã sử dụng ECoG để ghi điện não trực tiếp từ bề mặt vỏ não. Kết quả cho thấy vùng sinh động kinh rộng hơn so với hình ảnh cộng hưởng từ, vì vậy phẫu thuật viên đã mở rộng diện cắt thêm khoảng 2-3 cm so với ranh giới tổn thương trên phim.

Trong suốt quá trình phẫu thuật, các điện cực được đặt trực tiếp lên vỏ não và diện cắt tổn thương để theo dõi liên tục hoạt động điện. Dựa vào tín hiệu ghi nhận được, ê-kíp xác định thời điểm dừng cắt bỏ nhằm loại bỏ tối đa vùng sinh động kinh nhưng vẫn bảo tồn chức năng thần kinh quan trọng.

Các bác sĩ nhận định, nếu chỉ dựa vào các phương tiện chẩn đoán hình ảnh như trước đây, phạm vi phẫu thuật có thể không đủ rộng, dẫn đến nguy cơ tái phát cao và khó đạt hiệu quả điều trị tối ưu. Việc ứng dụng ECoG giúp mở rộng diện cắt chính xác hơn, nâng cao khả năng kiểm soát cơn sau mổ. Đến nay, người bệnh không còn xuất hiện cơn động kinh dù chưa dùng lại thuốc chống động kinh.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đồng Văn Hệ, ECoG là phương pháp ghi điện não trực tiếp từ bề mặt vỏ não thông qua các điện cực đặt trên nhu mô não trong quá trình phẫu thuật. So với điện não đồ thường quy ghi tín hiệu qua da đầu, ECoG cho phép thu nhận tín hiệu với độ phân giải không gian và thời gian cao hơn, từ đó cung cấp thông tin chính xác hơn về hoạt động điện của não.

Trong thực hành lâm sàng, ECoG có ba vai trò chính gồm chẩn đoán vùng sinh động kinh, hướng dẫn phẫu thuật và đánh giá sau cắt bỏ tổn thương. Kỹ thuật này cho phép phát hiện các dạng sóng bất thường như sóng nhọn, sóng cao nhọn, các phức hợp nhọn - cao nhọn và các dao động tần số cao, góp phần xác định chính xác vùng cần can thiệp. Ngoài ra, khi kết hợp kích thích điện, ECoG còn hỗ trợ lập bản đồ chức năng vỏ não, xác định các vùng vận động, ngôn ngữ và cảm giác để tránh tổn thương các vùng chức năng quan trọng.

ECoG hiện được ứng dụng trong nhiều loại phẫu thuật động kinh như cắt thùy thái dương, cắt vùng tổn thương, cắt vùng vỏ não bệnh hoặc phẫu thuật cắt nửa bán cầu. Kỹ thuật này cũng hỗ trợ các phương pháp điều trị hiện đại như Stereo-EEG, phẫu thuật dẫn hướng theo SEEG hoặc đốt laser nhiệt định vị, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị động kinh phức tạp.

Việc ứng dụng ECoG trong phẫu thuật động kinh giúp nâng cao độ chính xác, tối ưu hóa kết quả điều trị và giảm nguy cơ thiếu hụt thần kinh sau phẫu thuật, mở ra cơ hội kiểm soát cơn tốt hơn cho người bệnh động kinh kháng thuốc.

Ngọc Bích (TTXVN)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/y-te/lan-dau-tien-dieu-tri-dong-kinh-duoi-huong-dan-cua-dien-nao-do-vo-nao-ecog-20260507115327429.htm