Thủ tướng Anh Keir Starmer sẽ thăm Trung Quốc từ tối 27/1. (Nguồn: Bloomberg)
Hãng tin AFP cho hay, theo kế hoạch, ông Starmer nhiều khả năng sẽ có cuộc gặp song phương với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tại đây, dự kiến một loạt vấn đề nhạy cảm sẽ được nêu ra, trong đó có xung đột Ukraine và nghi vấn hoạt động gián điệp.
Một người phát ngôn của Thủ tướng Anh cho biết, "có thể kỳ vọng nhiều vấn đề sẽ được đưa ra thảo luận, bao gồm nhưng không giới hạn ở thương mại và đầu tư”.
Theo AFP, chuyến thăm cho thấy tham vọng của ông Starmer trong việc tái định hình quan hệ với Trung Quốc – một cường quốc kinh tế toàn cầu – trong bối cảnh kinh tế Anh đang gặp nhiều khó khăn, đồng thời sau khi quan hệ London-Bắc Kinh rơi xuống mức thấp mới dưới thời chính phủ Bảo thủ tiền nhiệm.
Thông tin về chuyến đi được công bố chưa đầy một tuần sau khi chính phủ Anh phê duyệt kế hoạch gây tranh cãi nhằm xây dựng một “siêu đại sứ quán” của Trung Quốc tại trung tâm London. Khu đất rộng khoảng 20.000 m² dự kiến sẽ trở thành khu phức hợp đại sứ quán lớn nhất tại Anh tính theo diện tích, đồng thời là một trong những đại sứ quán lớn nhất đặt tại trung tâm các thủ đô phương Tây.
Tuy nhiên, dự án này vẫn có thể đối mặt với các thách thức pháp lý, trong khi nhiều cư dân địa phương tuần trước đã tuyên bố sẽ có hành động phản đối. Bản thân Thủ tướng Keir Starmer hồi tháng trước cũng thừa nhận rằng, dù Trung Quốc mang lại những cơ hội kinh tế đáng kể cho Anh, nhưng đồng thời cũng đặt ra “những mối đe dọa thực sự đối với an ninh quốc gia”.
Chuyến thăm diễn ra ngay sau khi Thủ tướng Canada Mark Carney, một đồng minh thuộc tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương của Anh cũng vừa kết thúc chuyến thăm Trung Quốc và đạt được thỏa thuận thương mại với Bắc Kinh khiến Mỹ nổi giận. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã dọa áp thuế 100% lên Canada, đồng minh NATO, nếu thỏa thuận thương mại với Trung Quốc được thực thi.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn với hãng tin Bloomberg ngày 26/1, Thủ tướng Keir Starmer cho biết, London sẽ không phải lựa chọn giữa Washington và Bắc Kinh, nhấn mạnh: “Tôi thường được yêu cầu lựa chọn giữa các quốc gia. Tôi không làm vậy. Tôi nhớ khi tôi đang thực hiện thỏa thuận thương mại với Mỹ, mọi người đều nói với tôi rằng tôi phải lựa chọn giữa Washington và châu Âu, và tôi đã nói tôi sẽ không đưa ra lựa chọn đó”.
Thủ tướng Anh nhấn mạnh, việc gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ không làm phật ý Washington hay gây tổn hại quan hệ Anh-Mỹ, bác bỏ quan điểm cho rằng London buộc phải đánh đổi trong cách tiếp cận hai cường quốc. Ông cũng khẳng định không có ý phát đi thông điệp tương tự như Thủ tướng Canada, người từng kêu gọi các quốc gia vừa và nhỏ “liên kết với nhau” để tồn tại trong cái gọi là “kỷ nguyên cạnh tranh nước lớn mới”.
“Chúng tôi có quan hệ rất chặt chẽ với Mỹ – và chắc chắn sẽ tiếp tục duy trì – cả về kinh tế, an ninh và quốc phòng. Ngược lại, việc quay lưng và phớt lờ Trung Quốc, khi đây là nền kinh tế lớn thứ hai thế giới và có nhiều cơ hội kinh doanh, là điều không hợp lý”, ông nói. Ông cho biết, ưu tiên trước mắt với Trung Quốc là thúc đẩy hợp tác kinh tế.
Lên nắm quyền với cam kết không đảo ngược việc Anh rời Liên minh châu Âu (EU) hay còn gọi là Brexit dù từng phản đối Brexit, ông Starmer đang theo đuổi chiến lược mở rộng quan hệ thương mại song song với nhiều khối kinh tế.
Theo đó, Anh đã ký thỏa thuận thương mại quan trọng với Ấn Độ, đồng thời giảm bớt rào cản hành chính với EU. Trong khi đó, khuôn khổ hợp tác với Mỹ được công bố hồi tháng 5 giữa ông Starmer và Tổng thống Trump hiện vẫn mắc kẹt trong các vòng đàm phán kéo dài.
Trung Quốc được đánh giá là thị trường còn nhiều tiềm năng chưa khai thác, sau khi “thời kỳ hoàng kim” trong quan hệ song phương dưới thời cựu Thủ tướng David Cameron dần tan vỡ vì các biện pháp trừng phạt và tranh cãi. Năm 2024, kim ngạch thương mại Anh-Trung đạt 93 tỷ USD, so với 141 tỷ USD trong thương mại với Mỹ.
Bảo Minh