Làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào xe điện trên toàn cầu

4 giờ trướcBài gốc

Làn sóng đầu tư vào xe điện tăng nhanh trên toàn cầu, đồng thời kéo theo sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các hãng xe

Thị trường xe điện toàn cầu tăng trưởng mạnh mẽ

Những số liệu mới nhất cho thấy, quá trình điện hóa giao thông đang diễn ra nhanh hơn nhiều so với các dự báo trước đây. Theo dữ liệu của Benchmark Mineral Intelligence (BMI), doanh số xe điện và xe hybrid sạc điện toàn cầu trong tháng 4-2026 đạt khoảng 1,6 triệu xe, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước. Đây là tháng thứ hai liên tiếp thị trường ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, phản ánh xu hướng dịch chuyển ngày càng rõ nét từ phương tiện sử dụng động cơ đốt trong sang các phương tiện chạy điện.

Động lực quan trọng thúc đẩy thị trường xe điện hiện nay là sự biến động của giá năng lượng toàn cầu. Cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông đã khiến thị trường dầu mỏ thế giới liên tục rung lắc, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung và đẩy giá nhiên liệu lên cao. Trong bối cảnh đó, xe điện không chỉ được nhìn nhận là giải pháp bảo vệ môi trường mà còn là lựa chọn kinh tế hơn đối với người tiêu dùng.

Tại châu Âu, doanh số xe điện trong quý I-2026 tăng tới 42% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, tại Đức, lần đầu tiên số lượng xe điện đăng ký mới vượt số xe chạy xăng trong 1 tháng. Đây được xem là cột mốc mang tính biểu tượng đối với quốc gia được xem là “cái nôi” của ngành công nghiệp ô tô truyền thống. Theo báo cáo Triển vọng xe điện toàn cầu 2026 (Global EV Outlook 2026) của Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), doanh số xe điện toàn cầu năm nay có thể đạt khoảng 23 triệu chiếc, tương đương gần 30% tổng doanh số ô tô mới trên thế giới.

Trước đó, năm 2025 đã ghi nhận hơn 20 triệu xe điện được bán ra, tăng khoảng 20% so với năm 2024 và đánh dấu năm thứ năm liên tiếp tăng trưởng mạnh. Điều đáng chú ý là đà tăng trưởng hiện nay không còn chỉ tập trung tại một vài thị trường lớn. Theo IEA, gần 90 quốc gia ghi nhận doanh số xe điện tăng trong quý đầu năm 2026, trong khi khoảng 30 quốc gia lập kỷ lục doanh số theo tháng. Điều đó cho thấy xe điện đang dần trở thành xu thế toàn cầu thay vì chỉ là hiện tượng khu vực.

Trong làn sóng chuyển đổi này, Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò trung tâm. Quốc gia đông dân nhất thế giới hiện chiếm hơn một nửa sản lượng xe điện toàn cầu và được dự báo khoảng 60% số xe bán ra trong năm nay sẽ là xe điện hoặc xe hybrid sạc ngoài. Các hãng xe như BYD, Geely, Xpeng, Nio hay Xiaomi liên tục ghi nhận doanh số tăng trưởng mạnh và đẩy nhanh quá trình mở rộng ra thị trường quốc tế.

Không chỉ Trung Quốc, Đông Nam Á cũng nổi lên như một điểm sáng mới của ngành xe điện. Theo Counterpoint Research, doanh số xe điện tại khu vực này có thể tăng từ 30-40% trong năm 2026. Thái Lan và Indonesia đang cạnh tranh quyết liệt để trở thành trung tâm sản xuất xe điện mới của khu vực, thông qua các chính sách ưu đãi đầu tư và phát triển chuỗi cung ứng pin.

Tại châu Âu, điện hóa giao thông đã trở thành một ưu tiên chiến lược. Liên minh châu Âu (EU) cùng các nước thuộc Khu vực Kinh tế châu Âu và Thụy Sĩ đã cam kết gần 200 tỷ euro đầu tư cho hệ sinh thái xe điện, bao gồm sản xuất pin, xây dựng nhà máy xe điện và mở rộng mạng lưới trạm sạc. Đây là một trong những chương trình đầu tư công nghiệp lớn nhất trong lịch sử hiện đại của châu lục.

Cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa các hãng xe toàn cầu

Sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường xe điện kéo theo một cuộc cạnh tranh chưa từng có giữa các nhà sản xuất ô tô trên toàn thế giới. Nếu trong thế kỷ XX, cuộc đua chủ yếu xoay quanh động cơ đốt trong thì trong thế kỷ XXI, tâm điểm cạnh tranh đã chuyển sang pin, phần mềm, trí tuệ nhân tạo và chuỗi cung ứng nguyên liệu.

Trong cuộc đua này, Trung Quốc đang nổi lên như người dẫn đầu. Không chỉ sở hữu quy mô sản xuất lớn nhất thế giới, quốc gia này còn xây dựng được hệ sinh thái công nghiệp xe điện hoàn chỉnh, từ khai thác khoáng sản, sản xuất pin đến lắp ráp xe thành phẩm. Lợi thế lớn nhất của Trung Quốc nằm ở chuỗi cung ứng. Nước này hiện kiểm soát phần lớn hoạt động tinh chế đất hiếm và sản xuất pin lithium-ion toàn cầu. Điều đó giúp các doanh nghiệp Trung Quốc duy trì lợi thế cạnh tranh về giá thành, đồng thời đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định trong bối cảnh thị trường thế giới nhiều biến động.

Nhờ lợi thế này, các thương hiệu như BYD, SAIC Motor, Geely hay Chery đang từng bước mở rộng thị phần tại châu Âu. Theo BMI, xe điện và xe hybrid sạc điện sản xuất tại Trung Quốc hiện chiếm khoảng 22% doanh số xe điện tại châu Âu trong 4 tháng đầu năm 2026, tăng đáng kể so với mức 19% của cùng kỳ năm trước. Không còn chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ, các hãng xe Trung Quốc ngày nay còn gây ấn tượng bởi thiết kế hiện đại, công nghệ hỗ trợ lái tiên tiến và khả năng tích hợp trí tuệ nhân tạo. Nhiều mẫu xe điện Trung Quốc hiện được đánh giá ngang tầm hoặc thậm chí vượt một số đối thủ phương Tây về công nghệ.

Sự vươn lên mạnh mẽ của Trung Quốc đang tạo áp lực chưa từng có đối với các hãng xe truyền thống của châu Âu như Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz… hay Renault. Trong nhiều thập niên, đây là những biểu tượng của ngành công nghiệp ô tô toàn cầu. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên xe điện, họ buộc phải thay đổi để tồn tại.

Điều đó lý giải vì sao các hãng xe châu Âu đang tăng tốc điện hóa với tốc độ chưa từng thấy. Ferrari vừa chính thức bước vào kỷ nguyên xe điện với mẫu siêu xe đầu tiên mang tên Luce. Porsche ra mắt Cayenne Electric, trong khi BMW, Audi và Mercedes-Benz đồng loạt công bố các nền tảng xe điện thế hệ mới. Điện hóa hiện không còn là một dòng sản phẩm bổ sung mà đã trở thành chiến lược cốt lõi của các tập đoàn ô tô lớn.

Cùng với cạnh tranh giữa các hãng xe truyền thống, sự tham gia của các công ty công nghệ đang làm thay đổi cấu trúc ngành công nghiệp ô tô. Xiaomi, Huawei và nhiều tập đoàn công nghệ khác đang coi xe điện là “thiết bị thông minh di động” tiếp theo sau điện thoại thông minh. Ô tô giờ đây không chỉ là phương tiện vận chuyển mà còn là một không gian số kết nối Internet, trí tuệ nhân tạo và các dịch vụ số. AI đang trở thành mặt trận cạnh tranh mới của ngành xe điện.

Các hệ thống hỗ trợ lái thông minh có khả năng nhận diện làn đường, phân tích giao thông theo thời gian thực, tối ưu hóa mức tiêu thụ năng lượng và hỗ trợ lái bán tự động. Trong tương lai, giá trị của một chiếc xe có thể được quyết định nhiều hơn bởi phần mềm và dữ liệu thay vì chỉ bởi động cơ hay khung gầm như trước đây.

Tuy nhiên, cuộc cạnh tranh khốc liệt cũng đặt ra nhiều thách thức. Sự phụ thuộc quá lớn vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng pin và khoáng sản chiến lược đang khiến nhiều quốc gia lo ngại. Đó là lý do EU, Mỹ và nhiều nền kinh tế khác đang nỗ lực xây dựng các chuỗi cung ứng độc lập nhằm giảm mức độ lệ thuộc vào nguồn nguyên liệu từ bên ngoài. Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh về giá đang làm thu hẹp biên lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp. Ngay cả những hãng xe tăng trưởng nhanh cũng phải đối mặt với chi phí nghiên cứu, phát triển và đầu tư công nghệ ngày càng lớn.

Điều này báo hiệu giai đoạn sàng lọc mạnh mẽ của ngành công nghiệp xe điện trong những năm tới. Dù vậy, xu hướng phát triển của xe điện được đánh giá là khó có thể đảo ngược. Trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động, các quốc gia theo đuổi mục tiêu phát thải ròng bằng “0” và người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chi phí vận hành, xe điện đang trở thành lựa chọn mang tính chiến lược.

HOÀNG HÀ

Nguồn ANTĐ : https://anninhthudo.vn/lan-song-dau-tu-manh-me-vao-xe-dien-tren-toan-cau-post654815.antd