Xu hướng chuyển đổi sang xe điện đang tăng tốc tại nhiều quốc gia, thể hiện qua doanh số bán xe không phát thải liên tục lập kỷ lục và các gói chính sách hỗ trợ ngày càng mạnh tay.
Từ châu Âu đến châu Á, chính phủ các nước không chỉ khuyến khích người dân mua xe điện mà còn đầu tư quy mô lớn cho hạ tầng sạc và điện khí hóa giao thông công cộng.
Xe điện nạp năng lượng tại trụ sạc trên đường phố London, Anh. (Ảnh: Sky News)
Anh thúc đẩy đầu tư hạ tầng
Tại châu Âu, chính phủ Anh triển khai một loạt biện pháp mới nhằm tháo gỡ rào cản chi phí và hạ tầng.
Từ ngày 1/4/2026, mức trợ cấp lắp đặt trạm sạc tại nhà tăng hơn 40%, lên tối đa 500 bảng Anh (khoảng 17,5 triệu đồng) mỗi điểm sạc, thay vì 350 bảng trước đây. Khoản hỗ trợ này có hiệu lực đến tháng 3/2027.
Chính sách hướng đến người thuê nhà, chủ căn hộ, hộ gia đình không có lối đi riêng và doanh nghiệp nhỏ, những nhóm trước đây gặp nhiều khó khăn khi lắp đặt bộ sạc.
Bên cạnh đó, Anh tiếp tục mở rộng hạ tầng sạc công cộng. Trong năm 2025, nước này bổ sung hơn 14.000 trạm sạc mới, nâng tổng số lên hơn 85.000 điểm. Chính phủ cam kết đầu tư 600 triệu bảng (khoảng 21.000 tỷ đồng) để hỗ trợ các hội đồng địa phương lắp đặt thêm 100.000 trạm sạc trong những năm tới.
Động thái diễn ra trong bối cảnh xe thuần điện và hybrid chiếm hơn 30% số xe đăng ký mới tại Anh trong tháng 1/2026. Tính đến hết năm 2025, quốc gia này có hơn 2,8 triệu xe năng lượng mới lưu hành, trong đó khoảng 1,83 triệu xe thuần điện.
Bên cạnh hạ tầng, Anh cũng chú trọng đổi mới công nghệ. Các giải pháp sạc thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý pin và điều phối phụ tải, cùng công nghệ xe kết nối lưới điện (V2G) được kỳ vọng giúp tối ưu hệ thống điện và giảm chi phí cho người dùng trong tương lai.
Châu Á đẩy mạnh xanh hóa giao thông
Tại châu Á, chính quyền thủ đô Seoul của Hàn Quốc dự kiến tăng mạnh trợ cấp xe điện từ năm 2026 bằng cách bổ sung nguồn vốn địa phương vào các ưu đãi cấp quốc gia.
Theo kế hoạch, Seoul hỗ trợ tổng cộng 22.526 xe điện trong năm 2026, tăng khoảng 18% so với năm 2024.
Trong đó, mức trợ cấp cho ô tô điện chở khách có thể lên tới 7,54 triệu won mỗi xe (hơn 130 triệu đồng). Người dùng thay thế xe chạy động cơ đốt trong bằng xe điện còn được hưởng thêm ưu đãi chuyển đổi lên tới 1,3 triệu won (hơn 23 triệu đồng). Các nhóm thu nhập thấp, người mua xe lần đầu và gia đình nhiều con cũng nằm trong diện được hỗ trợ bổ sung.
Thủ đô Seoul của Hàn Quốc kế hoạch tăng mạnh trợ cấp xe điện từ năm 2026. (Ảnh: Reuters)
Không chỉ xe cá nhân, Seoul đẩy mạnh điện khí hóa lĩnh vực vận tải thương mại. Taxi điện được trợ cấp thêm 2,5 triệu won (khoảng 44 triệu đồng), cùng các chính sách gia hạn bảo hành pin.
Xe tải điện, kể cả cỡ trung và cỡ lớn, có thể nhận hỗ trợ tới 78 triệu won (hơn 1,3 tỷ đồng) tùy cấu hình. Với xe buýt điện và xe buýt trường học, mức trợ cấp cao nhất gần 150 triệu won (hơn 2,6 tỷ đồng) mỗi xe.
Ấn Độ lựa chọn hướng đi tập trung vào giao thông công cộng. Chính quyền Thủ đô Delhi đã đặt mua 500 xe buýt điện cỡ nhỏ dài 7 m theo chương trình PM e-Drive của chính phủ trung ương. Những xe buýt được thiết kế để hoạt động trên các tuyến phố hẹp và khu dân cư đông đúc, tăng cường kết nối “chặng cuối”.
Theo kế hoạch, Delhi sẽ mua thêm 3.330 xe buýt điện, bao gồm cả xe 9 m và 12 m. Hiện thành phố có hơn 4.000 xe buýt điện trong tổng số 5.336 xe buýt đang vận hành. Mục tiêu là nâng tổng số xe buýt lên 13.760 chiếc vào năm 2028, trong đó phần lớn là xe điện.
Việt Nam nổi bật trong xu thế chuyển đổi xanh
Tại Việt Nam, làn sóng chuyển đổi xanh trong giao thông ngày càng nổi bật khi xe điện dần trở thành lựa chọn phổ biến. Điểm nhấn lớn nhất đến từ VinFast, hãng xe điện nội địa liên tục lập kỷ lục bàn giao.
Riêng năm 2025, VinFast bàn giao 175.099 ô tô điện, mức cao chưa từng có với một thương hiệu ô tô trong nước.
Bước sang năm 2026, đà tăng của hãng tiếp tục được duy trì với 16.172 xe được giao trong tháng 1, tăng 55% so với cùng kỳ năm ngoái, qua đó kéo tỷ trọng xe điện trong nhóm xe bán chạy lên mức đáng kể và cho thấy nhu cầu tiêu dùng đang dịch chuyển nhanh hơn dự báo.
Việt Nam là một trong những thị trường xe điện phát triển nhanh nhờ chính sách hỗ trợ và trợ cấp mạnh mẽ.
Đà tăng trưởng còn được thúc đẩy bởi nhiều chính sách. Về quy mô quốc gia, ưu đãi lệ phí trước bạ là một trong những công cụ trực tiếp nhất để giảm chi phí sở hữu ban đầu.
Chính phủ ban hành Nghị định 51/2025/NĐ-CP quy định ô tô điện chạy pin tiếp tục được áp dụng mức lệ phí trước bạ lần đầu 0% đến hết ngày 28/2/2027, giúp người mua tiết kiệm một khoản đáng kể khi đăng ký xe.
Ở cấp đô thị, Hà Nội mới ban hành kế hoạch chuyển đổi taxi, đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2030 hoàn thành chuyển đổi 100% taxi xăng, dầu sang taxi điện/năng lượng xanh.
Lộ trình chuyển đổi tăng dần trong giai đoạn, cụ thể: năm 2026 đạt 63 - 64%, 2027 đạt 68 - 70%, 2028 đạt 74 - 77% và 2029 đạt 88 - 96%. Cùng với đó là định hướng hỗ trợ vay vốn, lãi suất và phát triển hạ tầng trạm sạc, các điều kiện then chốt để đội xe dịch vụ có thể chuyển đổi quy mô lớn.
TP.HCM cũng đẩy mạnh xanh hóa vận tải công cộng. Thành phố hướng tới đến năm 2030 toàn bộ xe buýt chuyển sang sử dụng điện và năng lượng xanh, đồng thời mở rộng mạng lưới với hàng nghìn xe buýt điện mới để đáp ứng nhu cầu đi lại.
Báo cáo do PwC Việt Nam công bố đầu năm, khẳng định Việt Nam là một trong những thị trường xe điện phát triển nhanh nhất ASEAN, với làn sóng điện khí hóa chưa từng có trong khu vực.
Báo cáo lý giải lý do người tiêu dùng Việt Nam tích cực với việc chuyển đổi xe điện là nhờ sự thúc đẩy bởi các chính sách ưu đãi mạnh mẽ.
Hoa Vũ