Lan tỏa giá trị truyền thống từ sức mạnh cộng đồng

2 giờ trướcBài gốc

Mặc dù vậy, lễ hội được chuẩn bị bài bản, đồng bộ trong bối cảnh địa phương có nhiều thay đổi hành chính. Lễ hội năm nay còn nổi bật bởi sự chung tay đóng góp từ các nguồn xã hội hóa trong công tác trang trí, khánh tiết, góp phần tạo nên diện mạo trang trọng, rực rỡ và giàu bản sắc cho ngày hội đầu xuân.

Chương trình nghệ thuật chào mừng Lễ hội Tịch điền diễn ra tối mùng 6 tháng Giêng (22.2.2026)

Dấu mốc mới trong điều kiện tổ chức mới

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn được phục dựng từ năm 2009 nhằm tái hiện huyền tích vua Lê Đại Hành về chân núi Đọi cày ruộng khuyến nông, mở đầu phong tục xuống đồng đầu năm. Sau 17 năm duy trì, lễ hội đã trở thành điểm nhấn văn hóa mùa xuân của vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Năm 2026 mang ý nghĩa đặc biệt khi đây là lần đầu lễ hội được tổ chức trong điều kiện phường Tiên Sơn hình thành sau sáp nhập ba xã và thuộc tỉnh Ninh Bình. Trước yêu cầu mới, công tác chuẩn bị được triển khai sớm và đồng bộ, từ xây dựng kịch bản nghi lễ, phân luồng giao thông, bảo đảm an ninh trật tự đến vệ sinh môi trường, y tế dự phòng.

Ban tổ chức đánh giá, sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, người dân và các tổ chức xã hội đã giúp lễ hội diễn ra an toàn, trang nghiêm nhưng vẫn sôi động, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương.

Một trong những điểm nhấn nổi bật của mùa lễ hội năm nay là công tác trang trí, khánh tiết được thực hiện chủ yếu từ nguồn xã hội hóa. Các doanh nghiệp địa phương, tổ chức đoàn thể và người dân đã chung tay đóng góp kinh phí, nhân lực để tạo dựng không gian lễ hội mang đậm sắc xuân.

Đàn Thiên - nơi diễn ra phần lễ của Lễ hội Tịch điền

Từ cổng làng, tuyến đường dẫn về chân núi Đọi Sơn đến khu vực ruộng thiêng – nơi diễn ra nghi thức vua đi cày – đều được trang hoàng bằng cờ hội, hoa xuân, biểu tượng nông nghiệp và các tiểu cảnh truyền thống.

Bên cạnh sự chung tay của cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân địa phương, lễ hội năm nay còn ghi nhận sự đóng góp ý nghĩa từ Thanh đồng Hoàng Nguyễn Phương Thảo khi tài trợ toàn bộ hạng mục trang trí đàn Thiên ngoài khu vực Lễ Tịch điền, cùng hệ thống đàn lễ cầu an được thiết lập trang nghiêm trong sân cổng tam quan Chùa Long Đọi Sơn.

Không gian nghi lễ được bài trí hài hòa giữa yếu tố tâm linh truyền thống và mỹ thuật lễ hội, góp phần tạo nên điểm nhấn văn hóa đặc biệt, thu hút đông đảo người dân và du khách đến chiêm bái, cầu an đầu xuân.

Ngoài ra, chương trình nghệ thuật diễn ra vào đêm trước ngày khai hội (mùng 6 tháng Giêng) cũng được hỗ trợ tổ chức công phu, với các tiết mục mang đậm âm hưởng dân gian, tái hiện không khí mùa xuân và tôn vinh giá trị văn hóa nông nghiệp, tạo tiền đề cảm xúc trang trọng và thiêng liêng cho ngày chính hội.

Không gian lễ hội vì thế trở nên sinh động, vừa giữ nét cổ truyền vừa tạo sức hấp dẫn đối với du khách, đặc biệt là giới trẻ và khách tham quan trải nghiệm.

Sự đầu tư bài bản nhưng tiết kiệm ngân sách nhà nước cho thấy hiệu quả rõ rệt của mô hình xã hội hóa trong bảo tồn và phát huy di sản văn hóa.

Chương trình nghệ thuật diễn ra vào đêm trước ngày khai hội được hỗ trợ tổ chức công phu, với các tiết mục mang đậm âm hưởng dân gian, tái hiện không khí mùa xuân và tôn vinh giá trị văn hóa nông nghiệp, tạo tiền đề cảm xúc trang trọng và thiêng liêng cho ngày chính hội

Tái hiện nghi lễ nghìn năm với sức sống mới

Nguồn gốc lễ hội bắt đầu từ mùa xuân năm 987, khi vua Lê Đại Hành thân chinh về Đọi Sơn thực hiện nghi thức cày ruộng khuyến nông. Qua biến thiên lịch sử, lễ hội từng gián đoạn trong thời gian dài trước khi được phục dựng và duy trì thường niên.

Mở đầu lễ hội là đoàn rước cờ, rước kiệu trong trang phục truyền thống tiến về thửa ruộng thiêng dưới chân núi. Nghi lễ tái hiện cảnh “vua đi cày” được dàn dựng công phu, vừa tuân thủ nguyên tắc diễn xướng dân gian vừa có những sáng tạo phù hợp với đời sống đương đại, tạo nên nét độc đáo chỉ có tại lễ hội này.

Các nghi thức khai hội diễn ra trang trọng với biểu diễn trống hội, múa lân – rồng, đọc văn trình khai hội, thể hiện lòng thành kính với tiền nhân và ước vọng mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

Đặc biệt, màn trình diễn của đội trống nữ làng Đọi Tam tiếp tục gây ấn tượng mạnh với du khách. Không chỉ biểu diễn, các nghệ nhân còn hướng dẫn khách trải nghiệm tập đánh trống, mở ra hướng tiếp cận di sản mang tính tương tác cao.

Người dân tham gia Lễ hội Tịch điền

Song song với nghi lễ chính, phần hội diễn ra rộn ràng với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian như giã bánh dày, vẽ và trang trí trâu, trưng bày sản phẩm nông nghiệp – tiểu thủ công nghiệp tiêu biểu.

Hội thi vẽ và trang trí trâu tiếp tục là hoạt động được mong chờ nhất, vừa mang tính nghệ thuật vừa tôn vinh con trâu – biểu tượng gắn bó với nền nông nghiệp lúa nước. Những chú trâu được khoác lên mình các họa tiết truyền thống, kể lại câu chuyện văn hóa dân gian bằng ngôn ngữ hội họa đầy sáng tạo.

Bên cạnh đó, nhiều hoạt động trải nghiệm mới được gợi mở như làm nông dân trong ngày hội, cưỡi trâu, dẫn trâu đi cày, tự tay làm bánh dày hay tham quan quy trình sản xuất trống truyền thống. Đây được xem là bước đi quan trọng để kết nối lễ hội với phát triển du lịch nông thôn.

Sức sống bền bỉ của lễ hội nghìn năm

Với giá trị lịch sử và văn hóa đặc sắc, năm 2017 lễ hội đã được Bộ VHTTDL ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Trước đó, năm 2023, thị xã Duy Tiên phối hợp cùng Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học nhằm tìm giải pháp bảo tồn và phát huy không gian lễ hội gắn với phát triển du lịch.

Những định hướng này đang dần được hiện thực hóa. Lễ hội không chỉ dừng ở việc tái hiện lịch sử mà còn trở thành sản phẩm du lịch văn hóa đặc sắc, góp phần tạo sinh kế và quảng bá hình ảnh địa phương.

Sự tham gia đông đảo của người dân và du khách trong mùa lễ hội năm 2026 cho thấy sức sống bền bỉ của một di sản hơn nghìn năm tuổi. Từ những đường cày đầu xuân năm 987 đến cánh đồng đông kín người hôm nay, tinh thần trọng nông vẫn được gìn giữ và lan tỏa.

Thành công của lễ hội năm nay không chỉ đến từ sự chuẩn bị chu đáo của chính quyền mà còn từ sự đồng lòng của cộng đồng, đặc biệt là đóng góp thiết thực từ nguồn xã hội hóa trong công tác trang trí, khánh tiết.

Đây chính là minh chứng rõ nét cho việc di sản văn hóa chỉ thực sự sống khi được người dân cùng gìn giữ và phát huy.

Lễ hội Tịch điền Đọi Sơn không chỉ tái hiện ký ức lịch sử, mà còn là nhịp cầu nối quá khứ với hiện tại, khẳng định giá trị bền vững của văn hóa nông nghiệp Việt Nam trong đời sống hiện đại.

AN AN

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/van-hoa/lan-toa-gia-tri-truyen-thong-tu-suc-manh-cong-dong-206731.html