Thượng tọa Thích Tâm Định, Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, trụ trì chùa Khải Nam trao tiền hỗ trợ xây dựng nhà cho hộ gia đình anh Lê Văn Long, ở phường Sầm Sơn.
Kế thừa truyền thống hơn 2.000 năm yêu nước, gắn bó và đồng hành cùng dân tộc của Phật giáo Việt Nam, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh đã và đang hướng dẫn đồng bào phật tử tích cực đóng góp vào công cuộc xây dựng, phát triển quê hương và bảo vệ Tổ quốc.
Phong trào xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” trong tăng, ni, phật tử Thanh Hóa được bắt đầu thực hiện từ năm 2001. Ngay sau khi Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam phát động phong trào xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu”, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh đã đưa nội dung thực hiện phong trào vào chương trình phối hợp và thống nhất hành động; ban hành các văn bản hướng dẫn MTTQ các cấp phối hợp với ban trị sự Phật giáo cùng cấp để triển khai sâu rộng trong hệ thống và trong Nhân dân. Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh ra thông bạch kêu gọi tăng, ni, phật tử trong tỉnh hưởng ứng và đăng ký xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” gắn với cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư” với 5 nội dung tinh tiến; đồng thời lựa chọn chùa Giáng, xã Vĩnh Lộc và chùa Linh Cảnh, xã Lam Sơn trước đây làm mô hình điểm của phong trào. Sau 2 năm triển khai thực hiện, cả 2 chùa đều được Ủy ban MTTQ tỉnh tặng Bằng khen, công nhận đạt danh hiệu “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu”.
Từ kết quả khả quan ấy, Ủy ban MTTQ tỉnh phối hợp với Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh xây dựng kế hoạch, tổ chức để các sư trụ trì tự nguyện đăng ký, cam kết xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu”. Phong trào đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các tăng, ni, phật tử trong việc triển khai thực hiện 5 nội dung tinh tiến. Nhiều ngôi chùa đã được mở rộng, trùng tu, sửa sang, xây dựng mới. Các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo, lễ hội văn hóa truyền thống được duy trì.
Trong quá trình triển khai thực hiện, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh phối hợp với Sở Dân tộc và Tôn giáo, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh thường xuyên tổ chức các hội nghị tập huấn cho hàng trăm lượt trưởng, phó ban trị sự cấp tỉnh và tăng, ni tiêu biểu nhằm lan tỏa chính sách, pháp luật về tôn giáo, tăng cường đoàn kết và phát huy vai trò của tăng ni, phật tử trong xây dựng địa phương. MTTQ các cấp đẩy mạnh tuyên truyền, tập huấn các quy định liên quan đến công tác tôn giáo, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân.
Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh thực hiện vai trò quản lý, hướng dẫn tăng, ni và tín đồ tu học đúng Hiến chương, pháp luật và quy ước địa phương. Qua các văn bản, thông bạch, ban tổ chức phân công trụ trì, sinh hoạt tự viện hợp lý nhằm đảm bảo chánh pháp, đồng hành cùng dân tộc và phát huy tinh thần chánh niệm trong đời sống.
Công tác từ thiện nhân đạo là một trong những trọng tâm phật sự của giáo hội, thể hiện tinh thần “hành đạo cứu đời”. Tăng, ni, phật tử tích cực tham gia các phong trào do ủy ban MTTQ phát động như: phong trào “Vì người nghèo, không để ai bị bỏ lại phía sau”, các quỹ từ thiện, cứu trợ và phòng, chống COVID-19 và các hoạt động nhân đạo từ thiện khác, thể hiện sự đồng hành cùng dân tộc. Chỉ tính từ năm 2008 đến năm 2025, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, trụ trì các chùa đã vận động tăng, ni, phật tử, các nhà hảo tâm tích cực tham gia ủng hộ người dân bị thiệt hại do bão, lũ; hỗ trợ xây dựng nhà đại đoàn kết cho hộ nghèo; tổ chức lễ cầu siêu cho các anh hùng liệt sĩ; ủng hộ quỹ khuyến học; giúp phụ nữ nghèo vượt khó; xây dựng các trường mầm non; duy trì mô hình “Bếp ăn tình thương”; ủng hộ quỹ phòng, chống dịch COVID-19; thăm và tặng quà cho các em học sinh tại Trường Nội trú, Hội Chữ thập đỏ tỉnh Hủa Phăn, chùa Ông Tử Si Bun Hương, nước CHDCND Lào... với số tiền trên 260 tỷ đồng.
Đồng bào Phật giáo tích cực hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết XDNTM, đô thị văn minh” thông qua việc hiến đất, đóng góp kinh phí và công sức xây dựng hạ tầng, chỉnh trang nhà cửa... tổng giá trị lên đến hàng trăm tỷ đồng. Thực hiện Chỉ thị số 42/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Chỉ thị số 22-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về cuộc vận động hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình chính sách, hộ còn khó khăn về nhà ở, trong giai đoạn từ tháng 4/2024 đến tháng 8/2025, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh đã hỗ trợ xây mới 36 nhà, sửa chữa 38 nhà với kinh phí gần 5 tỷ đồng, góp phần xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh.
Lãnh đạo Ủy ban MTTQ tỉnh thăm mô hình sản xuất dược liệu của chùa Hồi Long, xã Hoằng Thanh.
Nhiều ngôi chùa đã làm tốt vai trò gìn giữ, phát huy các giá trị truyền thống gắn với lịch sử phát triển của quê hương, đất nước, đặc biệt là các lễ hội. Điều đó đã góp phần tạo nên vẻ đẹp về văn hóa tâm linh, xây dựng hình ảnh đẹp của người xứ Thanh, thúc đẩy sự phát triển văn minh, hiện đại của địa phương.
Trải qua 25 năm triển khai, thực hiện phong trào xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu”, bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, đồng bào Phật giáo trong tỉnh đã thực hiện tốt con đường “Hoằng dương chính pháp, lợi lạc quần sinh”, tích cực bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, giữ gìn cảnh quan môi trường sáng - xanh- sạch - đẹp; duy trì hệ thống nghi lễ, trai lễ, góp phần phát huy truyền thống đoàn kết của Phật giáo Việt Nam, chung tay xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc, gắn với phụng sự đạo pháp và xây dựng giáo hội vững mạnh. Việc tổ chức triển khai xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” tập trung, thống nhất, tạo thành phong trào thi đua rộng rãi, mang lại hiệu quả thiết thực, đã góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của tỉnh; xây dựng, củng cố vững chắc khối đại đoàn kết toàn dân và nâng cao vai trò, vị trí của MTTQ Việt Nam.
Kế thừa truyền thống “phụng đạo, yêu nước”, Giáo hội Phật giáo tỉnh tiếp tục gắn bó, đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh Thanh Hóa thông qua việc đẩy mạnh phong trào “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu”. Sự phối hợp chặt chẽ với Ủy ban MTTQ tỉnh không chỉ tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, khẳng định sự gắn bó đồng hành giữa Phật giáo và dân tộc, mà còn thúc đẩy tăng, ni, phật tử tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững quốc phòng - an ninh, XDNTM và đô thị văn minh.
Gắn phong trào xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” với cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết XDNTM, đô thị văn minh"
Để phong trào xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” tiếp tục lan tỏa sâu rộng, ngày càng có nhiều nhân tố mới, điển hình tiên tiến mới nở rộ trong vườn hoa muôn sắc của khối đại đoàn kết toàn dân, trong thời gian tới Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh phối hợp với Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh tiếp tục triển khai sâu rộng trong đồng bào Phật giáo 5 nội dung tinh tiến phong trào xây dựng “Chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu” gắn với 5 nội dung cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết XDNTM, đô thị văn minh”. Đồng thời, phối hợp tổ chức các lớp tuyên truyền, tập huấn nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, đảng viên về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tôn giáo và công tác tôn giáo trong tình hình mới.
Tiếp tục phối hợp tuyên truyền, quán triệt, phổ biến đến các tăng, ni, phật tử thực hiện tốt Luật Tín ngưỡng tôn giáo; các chương trình hành động của Ban Thường trực Ủy ban MTTQ tỉnh thực hiện nghị quyết đại hội đảng và nghị quyết đại hội MTTQ các cấp. Tuyên truyền, vận động Nhân dân thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo theo pháp luật phù hợp với truyền thống văn hóa dân tộc; tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các cuộc vận động. Tích cực bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng chùa cảnh tinh tiến, gương mẫu; kết hợp hài hòa giữa tu hành với lao động, sản xuất để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho tăng, ni và tín đồ, phật tử.
Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, tích cực tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, MTTQ và các đoàn thể Nhân dân. Vận động tăng, ni, phật tử tiếp tục tham gia hoạt động giám sát, phản biện xã hội và tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền thông qua ủy ban MTTQ, đoàn thể chính trị - xã hội các cấp và các ban thanh tra Nhân dân, ban giám sát đầu tư của cộng đồng ở khu dân cư. Bên cạnh đó, chỉ đạo ủy ban MTTQ các cấp đưa nội dung thực hiện vận động, tập hợp, đoàn kết tôn giáo nói chung, Phật giáo nói riêng vào chương trình phối hợp và thống nhất hành động hàng năm; xây dựng, phát huy, nhân rộng các mô hình thu hút sự tham gia ủng hộ của đoàn viên, hội viên, tăng, ni, tín đồ, phật tử đối với các phong trào chung tại cộng đồng dân cư.
Nguyễn Thị Phương
Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh
Tuyên truyền, vận động tăng, ni phật tử tham gia hoạt động từ thiện, nhân đạo
Thấm nhuần tư tưởng từ bi cứu khổ của đức Phật và truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tăng, ni, phật tử Thanh Hóa luôn thể hiện tấm lòng từ tâm của người con Phật, mọi lúc, mọi nơi đều hăng hái cùng các tầng lớp Nhân dân hưởng ứng các hoạt động từ thiện, nhân đạo do MTTQ phát động.
Từ năm 2006 đến năm 2025 tỉnh Thanh Hóa nói riêng và cả nước nói chung chịu thiệt hại nặng nề do bão, lũ gây ra. Thực hiện lời kêu gọi của Ủy ban MTTQ tỉnh, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, trụ trì các chùa đã vận động tăng, ni, phật tử, các nhà hảo tâm tích cực tham gia ủng hộ Nhân dân bị ảnh hưởng. Đồng thời, liên hệ, đón tiếp các đoàn Phật giáo trong cả nước về Thanh Hóa cứu trợ, ủng hộ đồng bào trong tỉnh hàng chục tỷ đồng. Khi Nhân dân các tỉnh gặp thiên tai, bão lũ, tăng, ni, phật tử Thanh Hóa không quản ngại khó khăn, nguy hiểm đến động viên tinh thần, vật chất cho Nhân dân các tỉnh miền núi phía Bắc với tổng kinh phí hàng tỷ đồng. Trong đại dịch COVID-19, hưởng ứng lời kêu gọi của Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, các tăng, ni, phật tử đã ủng hộ trên 2,2 tỷ đồng, trên 200 tấn hàng hóa để chia sẻ cùng Nhân dân TP Hồ Chí Minh sớm vượt qua đại dịch COVID-19. Năm 2023, vận động tăng, ni, phật tử hưởng ứng lời kêu gọi của Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam “Triệu tấm lòng yêu thương - Nghìn mái nhà hạnh phúc” hỗ trợ xây dựng nhà đại đoàn kết cho hộ nghèo của tỉnh Điện Biên hướng đến kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ.
Ban trị sự các địa phương duy trì đều đặn mô hình “Bếp ăn tình thương” được phát động từ năm 2012 tại chùa Thanh Hà, mỗi tháng 2 ngày các chùa tổ chức nấu cơm, cháo miễn phí cho bệnh nhân nghèo tại các bệnh viện... Sự tham gia, đồng hành của đông đảo tăng, ni, phật tử trong các hoạt động từ thiện, nhân đạo, chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, hiến chương của giáo hội, nội quy, quy chế hoạt động cụ thể thiết thực với mong muốn xây dựng cuộc sống tốt đẹp, yêu thương, trong tinh thần từ bi trí tuệ của đức Phật.
Thượng tọa Thích Tâm Chính
Phó trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, Trụ trì chùa Khánh Quang, phường Bỉm Sơn
Tích cực bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Để bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh luôn quán triệt đến ban quản trị các chùa, các cơ sở thờ tự về ý thức bảo vệ các di tích cũng như cảnh quan môi trường của Phật giáo. Trong quá trình trùng tu, tôn tạo các hạng mục, công trình kiến trúc Phật giáo, các chùa đều ý thức giữ nguyên nét cổ văn hóa vật thể xưa. Đồng thời, tăng, ni, trụ trì các chùa đã phối hợp với ban quản lý di tích ở địa phương duy trì truyền thống nghi lễ, trai lễ nền nếp, kết hợp với chính quyền, ngành văn hóa tổ chức, phục hồi các lễ hội truyền thống hàng năm tại các di tích lịch sử văn hóa trong tỉnh. Tiêu biểu như: lễ hội Tế thánh Lý Thường Kiệt - chùa Sùng Nghiêm (xã Hậu Lộc); lễ hội Cỗ oản Kỳ phúc - chùa Khải Minh (phường Sầm Sơn); lễ hội chùa Thông (xã Ninh Khang); lễ hội chùa Hàn Sơn (xã Nga An); lễ hội chùa Chặng (xã Cẩm Thủy); lễ hội chùa Đót Tiên (phường Hải Thanh)... Đồng thời, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh đã sưu tầm và lưu giữ các tài liệu quý như: Bộ Đại Tạng kinh tiếng Việt, Những điều căn bản dành cho người mới xuất gia, Nghi thức tụng giới, để tặng cho các chùa có tài liệu học tập và nghiên cứu...
Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh hướng dẫn các chùa tổ chức nhiều cuộc thi tìm hiểu lịch sử Phật giáo và đức Phật trong dịp Đại lễ Phật đản; tổ chức 60 lớp học giáo lý cho cư sĩ phật tử toàn tỉnh, 437 khóa tu một ngày an lạc, tu bát quan trai, tu thiền dành cho phật tử, mỗi khóa có từ 350 đến 1.100 người tham dự. Từ năm 2012 đến nay, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh và các chùa đã tổ chức 65 khóa tu “Phật giáo với tuổi trẻ” thu hút hàng chục nghìn lượt thanh, thiếu nhi tham gia. Thông qua các hoạt động đã khơi dậy niềm tin, hiểu biết của phật tử với chính pháp, vận dụng lời dạy của đức Phật vào thực tiễn cuộc sống, góp phần giữ gìn đạo đức truyền thống của dân tộc và hạn chế mê tín dị đoan trong tín đồ phật tử.
Ni sư Thích Đàm Thành
Phó trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo tỉnh, Trụ trì chùa Sùng Nghiêm, xã Hậu Lộc
Vận động tăng, ni, phật tử và Nhân dân tham gia các phong trào thi đua yêu nước
Hưởng ứng phong trào “Xây dựng chùa cảnh tinh tiến” gắn với cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”, “Tâm sáng hướng thiện”, chính quyền xã Vĩnh Lộc kết hợp với ban quản trị các chùa thường xuyên tổ chức tuyên truyền các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước tới các tăng, ni, phật tử để nâng cao cảnh giác, tích cực phòng ngừa, đấu tranh bảo vệ an toàn tài sản. Vào những ngày rằm, mùng một hằng tháng, các tăng, ni, trụ trì trong xã thông qua các bài thuyết pháp còn lồng ghép giáo dục cho tín đồ, phật tử tự giác chấp hành, làm tốt công tác quản lý, giáo dục con em trong gia đình không phạm tội và mắc các tệ nạn xã hội; đồng thời vận động các tăng, ni, phật tử tích cực tham gia phong trào giữ gìn an ninh trật tự ở địa phương, hưởng ứng các phong trào thi đua yêu nước, thực hiện tốt các tiêu chuẩn của phong trào “Xây dựng chùa cảnh tinh tiến”, tích cực tham gia xây dựng xóm, làng văn hóa, ủng hộ, đóng góp kinh phí XDNTM, các hoạt động an sinh xã hội, đoàn kết giúp nhau giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống, vươn lên làm giàu chính đáng, góp phần vào sự phát triển của địa phương.
Để phong trào ngày càng phát triển, thời gian tới xã Vĩnh Lộc tiếp tục chỉ đạo các ban, phòng phối hợp với ban quản trị các chùa vận động đồng bào Phật giáo tích cực tham gia phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống; thực hiện nếp sống văn hóa, xây dựng “Công dân kiểu mẫu”, “Gia đình kiểu mẫu”, “Gia đình văn hóa”; thực hiện tốt phong trào khuyến học, khuyến tài; tham gia các hoạt động giữ gìn và bảo vệ môi trường; hoạt động nhân đạo, từ thiện, đền ơn đáp nghĩa, góp phần thực hiện an sinh xã hội. Phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp và nguồn lực của tôn giáo trong xây dựng quê hương, đất nước. Tích cực bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa tôn giáo dân tộc trong việc giữ gìn, xây dựng chùa cảnh, duy trì hệ thống nghi lễ, trai lễ làm tốt phong trào sinh vật cảnh, giữ gìn cảnh quan môi trường “xanh, sạch, đẹp”. Kết hợp hài hòa giữa tu hành với lao động sản xuất để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho tăng, ni và tín đồ, phật tử.
Trịnh Ngọc Tuân
Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc
Bài và ảnh: Phan Nga