Làng nghề Hà Nội bước vào 'bản đồ sáng tạo thế giới'

6 giờ trướcBài gốc

Từ những sản phẩm mang đậm hồn cốt văn hóa dân tộc, các làng nghề Hà Nội đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ công nghiệp văn hóa toàn cầu.

Thành viên Đoàn Hội đồng Thủ công thế giới tham quan thực tế tại làng nghề khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ. Ảnh: Nguyễn Mai

Từ “giữ nghề” đến phát triển công nghiệp văn hóa

Làng nghề khảm trai, sơn mài Chuyên Mỹ (xã Chuyên Mỹ) có lịch sử hình thành và phát triển gần 1.000 năm, bắt nguồn từ thế kỷ XI. Trải qua không ít thăng trầm, nghề truyền thống nơi đây vẫn được gìn giữ, kế thừa và không ngừng phát triển, tạo nên bản sắc riêng trong dòng chảy thủ công mỹ nghệ Việt Nam. Bí thư Đảng ủy xã Chuyên Mỹ Nguyễn Hữu Chi cho biết, nghề khảm trai - sơn mài phát triển tập trung tại các thôn Chuôn Thượng, Chuôn Hạ, Chuôn Ngọ, Chuôn Trung và Bối Khê, hình thành không gian làng nghề đặc trưng, gắn bó mật thiết với đời sống sinh hoạt của người dân địa phương.

Hiện nay, nghề sơn mài Chuyên Mỹ thu hút hơn 7.000 lao động tại chỗ với hơn 2.000 hộ gia đình và 10 doanh nghiệp chuyên sản xuất các sản phẩm làng nghề, đồng thời tạo việc làm thường xuyên cho hàng nghìn lao động ngoài địa phương. Trong cơ cấu ngành nghề, sản xuất đồ gỗ, chế biến nguyên liệu khảm và khảm trai sơn mài truyền thống chiếm trên 90%.

Nghề phát triển, thu nhập bình quân của lao động làm nghề đạt trên 110 triệu đồng/người/năm. Đáng chú ý, nhiều cơ sở sản xuất, doanh nghiệp đã bắt nhịp với thương mại điện tử. Đây là minh chứng rõ nét cho khả năng thích ứng của làng nghề truyền thống trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập kinh tế quốc tế.

Cùng với Chuyên Mỹ, làng nghề Sơn Đồng (xã Sơn Đồng) nổi tiếng với nghề điêu khắc tượng và đồ thờ bằng gỗ có lịch sử hơn 1.000 năm. Chủ tịch UBND xã Sơn Đồng Phạm Gia Lộc cho biết, hiện làng nghề thu hút hơn 4.000 lao động tại chỗ với khoảng 700 hộ gia đình và 10 doanh nghiệp sản xuất sản phẩm làng nghề. Nghề truyền thống giải quyết việc làm cho hơn 60% lao động địa phương, với thu nhập bình quân đạt trên 130 triệu đồng/người/năm.

Những sản phẩm điêu khắc, sơn son thếp vàng của Sơn Đồng hiện diện tại nhiều đình, chùa, di tích văn hóa trong cả nước và từng bước chinh phục thị trường quốc tế. Không chỉ lưu giữ tinh hoa nghề cổ, người dân Sơn Đồng còn chủ động đổi mới mẫu mã, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu thị trường hiện đại.

Việc Sơn Đồng và Chuyên Mỹ được Hội đồng Thủ công thế giới công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới là dấu mốc quan trọng, ghi nhận những giá trị văn hóa, lịch sử và sức sáng tạo bền bỉ của các làng nghề truyền thống Thủ đô sau hàng trăm năm gìn giữ và phát triển.

Không chỉ đơn thuần là một danh hiệu quốc tế, sự kiện này cho thấy các làng nghề Hà Nội đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, từ mô hình sản xuất truyền thống sang phát triển theo hướng công nghiệp văn hóa, sáng tạo và hội nhập.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Đình Hoa cho biết, Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng có nghề, trong đó hơn 330 làng nghề và làng nghề truyền thống đã được công nhận. Đây là địa phương sở hữu số lượng làng nghề lớn nhất cả nước, hội tụ nhiều nghề thủ công tinh xảo như gốm sứ, lụa, khảm trai, sơn mài, mây tre đan, điêu khắc gỗ...

Điêu khắc tượng gỗ ở làng nghề Sơn Đồng. Ảnh: Phạm Hùng

Không chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc, các làng nghề còn góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn. Trong đó, Sơn Đồng và Chuyên Mỹ được xem là 2 đại diện tiêu biểu cho sức sống bền bỉ của nghề truyền thống Hà Nội.

Kỳ vọng mới cho làng nghề Thủ đô

Theo các chuyên gia, việc gia nhập Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới sẽ tạo thêm cơ hội để các làng nghề Hà Nội quảng bá thương hiệu, kết nối giao thương, tiếp cận xu hướng thiết kế mới và mở rộng thị trường xuất khẩu. Đây cũng là tiền đề quan trọng để thành phố thúc đẩy phát triển du lịch làng nghề gắn với trải nghiệm văn hóa, tạo thêm giá trị gia tăng cho sản phẩm thủ công.

Trải nghiệm thực tế tại làng nghề khảm trai Chuyên Mỹ. Ảnh: Nguyễn Mai

Đến nay, cả nước mới có 4 làng nghề được công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới và đều thuộc Hà Nội, gồm: Gốm sứ Bát Tràng, lụa Vạn Phúc, khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và sơn tạc tượng Sơn Đồng. Điều này tiếp tục khẳng định vị thế của Thủ đô như một trung tâm hội tụ và lan tỏa tinh hoa nghề thủ công truyền thống Việt Nam.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu, Hà Nội xác định phát triển làng nghề không chỉ nhằm bảo tồn di sản văn hóa mà còn hướng tới xây dựng ngành công nghiệp văn hóa hiện đại, sáng tạo và bền vững. Thành phố sẽ tiếp tục hỗ trợ các làng nghề trong chuyển đổi số, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường quốc tế.

Từ những làng quê ven đô, các sản phẩm thủ công mang đậm hồn cốt văn hóa Việt đang từng bước hiện diện trên thị trường toàn cầu. Hành trình bước vào “bản đồ sáng tạo thế giới” của các làng nghề Hà Nội không chỉ là câu chuyện của riêng Sơn Đồng hay Chuyên Mỹ, mà còn mở ra kỳ vọng mới cho sự phát triển của các làng nghề truyền thống Thủ đô trong thời kỳ hội nhập.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ của các sản phẩm công nghiệp, việc giữ gìn và phát huy giá trị làng nghề truyền thống không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là câu chuyện bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc.

Những đường chạm khắc tinh xảo, những mảnh khảm trai lấp lánh tiếp tục kể câu chuyện về bàn tay tài hoa, tinh thần sáng tạo và sức sống bền bỉ của người thợ Hà Nội. Đó cũng chính là giá trị cốt lõi để các làng nghề Thủ đô tự tin vươn mình ra thế giới.

Minh Phú

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/lang-nghe-ha-noi-buoc-vao-ban-do-sang-tao-the-gioi-749582.html